نیروگاه های هسته ای نقطه ضعف و آسیب پذیر اسراییل در جنگ تمام عیار

"چرنوبیل" یادآور حادثه ای تلخ درتاریخ معاصر جهان است: فاجعه ی هسته ای. در۲۶ آوریل۱۹۸۶ ، یکی ازچهارراکتور نیروگاه اتمی چرنوبیل دراوکراین،درجریان یک تست ایمنی منفجرشد وتشعشعات ناشی ازآن،بخشهای بزرگی از اتحادشوروی واروپاراآلوده کرد. آنچه آلودگی ناشی ازاین حادثه رابیشترکرد،فقدان سپرحفاظتی دراین نیروگاه بود که باسومدیریت،مسامحه وضعف فنی گردانندگان نیروگاه،موجب تشدید پیامدهای فاجعه بار این حادثه گردید

" دیمونا " آسیب پذیراست

احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تاسیسات دیمونا را اینجا ببینید

آنچه آلودگی ناشی ازاین حادثه رابیشترکرد،فقدان سپرحفاظتی دراین نیروگاه بود که باسومدیریت،مسامحه وضعف فنی گردانندگان نیروگاه،موجب تشدید پیامدهای فاجعه بار این حادثه گردید.تلفات این حادثه بین ۴ تا ۹۳ هزارنفراعلام شدویک هزارکیلومترمربع منطقه ی قرنطینه ی پیرامون این نیروگاه به یکی ازخطرناکترین وپرتشعشع ترین مناطق آلوده ی جهان مبدل گردید.حادثه ی چرنوبیل یکی ازدوحاوثه ی اتمی درنیم قرن اخیراست که هردوتوسط " سازمان بین المللی رتبه بندی حوادث اتمی" درردیف ۷ قرارگرفته اند.حادثه ی دوم مربوط به نیروگاه اتمی " فوکوشیما"درژاپن است که سال۲۰۱۱ دراثرزلزله وسونامی تخریب شد.باگذشت بیش ازسی سال ازحادثه ی اول،هنوزآثارمخرب آن برحیات بشر،حیات وحش وپوشش گیاهی منطقه ی قرنطینه و مناطق پیرامونی آن بوضوح مشاهده می شود.

تأسیسات دیمونا تهدید بزرگ برای اسرائیل را اینجا ببینید

کارشناسان،وقوع چنین فاجعه ای رابرای نیروگاه اتمی اسرائیل در"دیمونا"نیزبعید نمی دانند.اگرچه ابعاد این فاجعه ی احتمالی،به مراتب کوچکترازابعاد فاجعه ی چرنوبیل خواهد بود امانیروگاه دیمونا که "مرکزتحقیقات هسته ای شیمون پرز " نام گرفته،علاوه براینکه درمعرض حملات تروریستی وموشکی گروههای تندروی منطقه قراردارد،همچنین درمعرض خطرآسیب دیدگی دراثرزلزله نیزمی باشد.زیرااین نیروگاه برروی خط زلزله ای بنا شده که ازسوریه تا آفریقا امتداد می یابد.دیموناهم به لحاظ ابعاد وهم ازنظرمدل،باچرنوبیل فرق دارد.این دونیروگاه،کاربردهای متفاوتی نیزدارند.همین مسئله درمورد مرکز تحقیقات اتمی "زورق" نیزصدق می کند که درحومه ی شهر"یاون" اسرائیل برپاشده وهسته ی مرکزی آن نیزکوچکترازنیروگاه دیموناست.هسته ی مرکزی هردونیروگاه،بویژه راکتوردیمونا،بسیار قدیمی است ومدتهاازعمرمفیدآنهامی گذرد.متاسفانه به علت ماهیت بسیارطبقه بندی شده ی اطلاعات مربوط به دیمونا،نمی توان باقاطعیت درباره ی مسائل امنیتی آن سخن گفت.به گزارش برخی مطبوعات،این راکتور،مواد قابل گداخت برای ساخت بمب اتمی تولید می کند. اماآنچه مسلم است اینکه دولت اسرائیل فعلاقصد ندارد هسته ی مرکزی این راکتورراتعویض نماید.اگرچه اسرائیل تنهاکشورخاورمیانه است که به سلاح هسته ای دسترسی پیداکرده اما همیشه منکرآن بوده است.به ادعای این کشور،مجتمع دیمونا،فقط یک پروژه ی تحقیقاتی برای تولید برق است.

نیروگاه هسته ای دیمونا تهدید جدی علیه محیط زیست است را اینجا ببینید

نیروگاه اتمی "ولادیمیرایلیچ لنین" درحومه ی شهر چرنوبیل،۱۰ درصدازبرق مصرفی اوکراین راتولید می کرد.۴ راکتوراین نیروگاه ۱۲۸۰۰ مگاوات انرژی حرارتی و۴۰۰۰ مگاوات برق تولید می کردند.باتوجه به بازده انرژی حرارتی این نیروگاه،قدرت انفجارراکتور آن درسال۱۹۸۶ باید چیزی معادل ۱۰ تن تی ان تی بوده باشد.امامشخصات مرکزتحقیقات اتمی شیمون پرز که به نام رئیس جمهورسابق اسرائیل ومعمارمجتمع دیمونا دردهه ی ۱۹۵۰ نامگذاری شده،بسیارمبهم است وگفته می شود بازده حرارتی آن بین ۲۹ تا۱۵۰ مگاوات یعنی ۸۶ تا۴۹۲ برابرکمترازنیروگاه چرنوبیل می باشد.هسته ای مرکزی نیروگاه زورق نیز که توسط آمریکا دراختیاراسرائیل قرارگرفت،فقط ۵ مگاوات بازده حرارتی دارد.این اختلاف بزرگ میان تاسیسات هسته ای اسرائیل وچرنوبیل،پیامدهای خطرات احتمالی رانیزبسیارمتفاوت می سازد.

هشدار جدی به آمریکا: رآکتور هسته‌ای دیمونا یک هدف مشروع اینجا

دیمونا برخلاف چرنوبیل،ازیک سپرحفاظتی برای کنترل تشعشع موادرادیواکتیو درمواقع بروزحادثه،سود می برد.این سپرحفاظتی که ازدو گنبد آهنی وبتونی تشکیل می شود،به نحوی ساخته شده که کل تاسیسات دیمونا رادربرمی گیرد.تدابیرحفاظتی وامنیتی گسترده ای درمجتمع دیمونا ومناطق پیرامونی آن درنظرگرفته شده که خطرحملات تروریستی وموشکی رابه حداقل کاهش می دهد.درجریان جنگ ۶ روزه،یگان ضد هوائی مستقردرحوالی این نیروگاه، یک جت جنگنده ی اسرائیل راکه به اشتباه وارد حریم هوائی دیمونا شده بود هدف قرارداد.زیرزمینی بودن تاسیسات دیمونا نیزبه حفظ امنیت آن کمک می کند.پس ازحمله ی سال۲۰۰۷ جنگنده های اسرائیل به تاسیسات اتمی سوریه،موشکهای ضد هوائی پاتریوت درپیرامون تاسیسات دیمونا مستقرشدند تامانع ازاقدام تلافی جویانه ی سوریه گردند.اسرائیل هشدارداد هرپرنده ای که ازفرازدیمونا عبورمی کند اگرحتی به مقدارجزئی از مسیرمتعارف خود منحرف شود،نخست اخطاردریافت می کند وسپس توسط سیستم هوشمند ضد هوائی دیمونا هدف قرارمی گیرد.هسته ی مرکزی دیمونا همچنین دربرابر زلزله تقویت شده است.سیستم امنیتی وحفاظتی دیمونا،دائما براساس آخرین توصیه های آژانس بین المللی انرژی اتمی،مدرنیزه وبه روزمی شود.

تولید برق درهرراکتورهسته ای، تابع سود وزیان است.هرگونه وقفه درکارراکتور، هزینه ای سنگین برگردانندگان آن تحمیل می کند ودشواریهائی رانیزبرای مردم ایجاد می نماید.البته دردیمونا،برای این وضع پیش بینی های لازم صورت گرفته است تاوقفه درکارنیروگاه،موجب خاموشی دراسرائیل نگردد.لذا،مدیران این نیروگاه می توانند هرلحظه که احساس خطرکردند،فعالیت نیروگاه رامتوقف نمایند.نیروگاههای مدرن رامی توان با تزریق "بور" به هسته ی مرکزی،به سرعت خاموش وسرد کرد."بور" ماده ای است که می تواند نوترونهای آزادشده درهسته ی مرکزی نیروگاه رابه خود جذب کرده وموجب خاتمه ی عملیات گداخت گردد.تزریق "بور" به هسته ی مرکزی نیروگاه،مانند برداشتن کتری آب جوش ازروی آتش است.اگرچه آب درون کتری تامدتی داغ باقی می ماند امانمی جوشد وبه سرعت به دمای محیط بازمی گردد.لذا مدیرنیروگاه بامشاهده ی نخستین مشکل،عملیات خاموش سازی راآغاز می نماید.کاری که درچرنوبیل انجام نشد.

درجریان حادثه ی فوکوشیما نیز سونامی، ژنداتورهائی راکه پمپ های خنک کننده ی نیروگاه رابکارمی انداختند،ازمدارخارج کرد.این امرموجب ذوب شدن هسته ی مرکزی نیروگاه ومتعاقب آن وقوع انفجارگردید که ۲ کشته و۶ زخمی برجای گذاشت.به نظرکارشناسان،عملیات پاکسازی فوکوشیما،حداقل ۳۰ تا۴۰ سال بطول می انجامد.پس ازاین حادثه،باطری های بزرگ احتیاطی برای ژنراتورها درنظرگرفته شد تاجریان برق درنیروگاه هیچگاه قطع نشود.

درسال۲۰۰۸ ،سازمان منع گسترش سلاحهای هسته ای،یک حمله ی آزمایشی به نیروگاه دیمونا انجام داد تامیزان خسارات وارده ی احتمالی رادرصورت بروز یک حمله ی واقعی،ارزیابی نماید.اگرچه نتایج این تحقیق درزمره ی اطلاعات طبقه بندی شده قرارگرفت وهیچگاه منتشرنشد اما گفته می شود اگریک موشک بتواند ازسد سیستم ضد هوائی وگنبد های حفاظتی نیروگاه عبورکند،موجب پخش آب سنگین موجوددراطراف هسته ی مرکزی نیروگاه گردیده وانفجارهسته ای راموجب می گردد.مواد رادیواکتیو بصورت ابری غلیظ برفرازدیمونا ظاهرشده وتوسط باد به اطراف پراکنده می شود. عجیب اینکه کارشناسان معتقدند هرچه حمله قویترباشد پیامدهای آن کمتراست.زیرایک حمله ی قوی که بتواند هسته ی مرکزی نیروگاه را دربدوامرنابود کند،مانع ازبروزشعله های آتش ناشی ازانفجارگردیده ودرنتیجه ازانتشارمواد رادیواکتیو می کاهد.به نظرکارشناسان،مرگبارترین زمان برای حمله به دیمونا، ماه فوریه است که بادهای موسمی موجب انتشار موادرادیواکتیو به مراکزپرجمعیت اسرائیل می گردد.اگرحمله درتابستان صورت گیرد،جریان باد به نحوی است که تشعشعات اتمی را ازاسرائیل دورکرده وبسوی بیابانهای کم جمعیت جنوب اردن هدایت می کند.اما درهرحال، این حمله،قبل ازاسرائیل، به ساکنین کرانه ی غربی رود اردن وکشورهای همسایه ی اسرائیل صدمه می زند.اگرحمله درماه نوامبرصورت گیرد،ابررادیواکتیو به طرف شمال غرب حرکت کرده وباعبورازشهردیمونا،(با۳۰ هزارنفرجمعیت) درمناطق ساحلی وپرجمعیت اسرائیل(با حدود ۴ میلیون نفرجمعیت) منتشرمی گردد.کارشناسان،مهمترین خطرناشی ازحمله به تاسیسات دیمونا راانتشار ذرات " ید۱۳۱ " و "سزیوم ۱۳۷ " می دانند.

ید ۱۳۱ ،اگرچه عمرنسبتاکوتاهی دارد امایمی ازخطرناکترین ایزوتوپ هائی است مه دراثر گداخت پلوتونیوم واورانیوم تولید می شود.این ملکول،درغده ی تیروئید انباشته شده و ایجاد سرطان می کند. خطراین ملکول ،برای کودکان بیش ازبزرگسالان است. خطرات تشعشع ید۱۳۱ رامی توان بامصرف ترکیبات ید غیررادیواکتیو کاهش داد. این کار موجب رقیق تر شدن ید انباشته شده در تیروئید وبه حداقل رسیدن ملکولهای یونیزه می گردد.ازمدتها پیش،ترکیبات حاوی ید غیررادیواکتیو ،میان کارکنان وساکنین اطراف این نیروگاه ونیروگاه زورق توزیع شده است.

اماچالش سزیوم ۱۳۷ ،ازسنخ دیگری است.این ملکول تامدتهای طولانی درطبیعت باقی می ماند.همین ملکول است که هنوزپس از۳۰ سال،منطقه ی قرنطینه ی چرنوبیل ومناطق پیرامونی آن رابه یکی ازخطرناکترین مناطق جهان برای زندگی بشر تبدیل کرده است.درصورت بروز حادثه دردیمونا،سزیوم۱۳۷ به آبهای زیرزمینی منطقه نفوذ کرده وبه آسانی جذب بدن انسان،حیوانات وگیاهان می شود.مقابله بااین روند،مستلزم صرف منابع هنگفت مالی وزمان طولانی است.علیرغم گذشت ۸ سال ازحادثه ی فوکوشیما،هنوزاین ملکول دربدن موجودات دریائی پیرامون ژاپن به وفوریافت می شود.البته به دلیل کوچکی هسته ی مرکزی نیروگاه دیمونا،خطرات فوق احتمالا به مناطق پیرامونی این نیروگاه محدود می شود. معهذا ارتش اسرائیل،یگان ویژه ای را برای مقابله باپیامدهای اتمی،بیولوژیک وشیمیائی این حوادث تشکیل داده است.

علاوه بر خطری که نیروگاه دیموناراازناحیه ی گروههای تروریستی وکشورهای متخاصم پیرامون آن تهدید می کند،کهنگی هسته ی مرکزی نیروگاه نیزتهدیدی است که دولت اسرائیل باید سالهاقبل برای آن چاره ای می اندیشید.هسته ی مرکزی نیروگاه دیمونا که در اوائل دهه ی ۱۹۶۰ توسط فرانسه دراختیاراسرائیل قرارگرفت،اکنون یکی ازقدیمی ترین نیروگاههای جهان می باشد که همچنان به کارخودادامه می دهد.عمرمفید این نیروگاه ۴۰ سال است اماهسته ی مرکزی آن بیش ازدوبرابرعمرمفیدش کارمی کند.دولت اسرائیل درمقاطعی، جایگزینی هسته ی مرکزی دیمونا رادردستورکارقرارداداما برخی موانع حقوقی ونیزبی میلی کشورهای فروشنده،به قراردادن قطعات نیروگاهی دراختیارکشوری که پیمان "ان پی تی" را امضانکرده،مانع ازاین امرشده است.درآوریل ۲۰۱۶، دانشمندان دانشگاه تل آویو ۱۵۲۷ رخنه در پوشش بتونی هسته ی آلومینیومی نیروگاه تشخیص دادند وآنها راعلامت گذاری کردند.آنهابااستفاده ازروش پیشرفته ی تست ماوراصوت که درسال۲۰۰۷ ابداع شده بود،به این نقص پی بردند.دانشمندان مزبور،اعلام کردند ترک های مزبور در۸ سال اخیر بیشتر نشده اند اما آنها این ترک هارادائما زیرنظردارند.تست ماوراصوت که درنیروگاه دیمونا انجام شد،یکی ازپیشرفته ترین روشهای حفظ ونگهداری نیروگاههای اتمی است که انجام آن مستلزم خاموش کردن نیروگاه نیست.

محافل بسیاری درداخل وخارج اسرائیل،خواستارازرده خارج شدن نیروگاه دیمونا گردیده اند.این نیروگاه تحت نظرآژانس بین المللی انرژی اتمی ویابازرسان خارجی قرارندارد وفقط مقامات کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل برکارآن نظارت می کنند ونتایج بازرسی های آنها نیز ازانظارعمومی مخفی نگهداشته می شود.یکی بودن گرداننده وبازرس،ازارزش بازرسی های انجام گرفته دراین نیروگاه می کاهد.نتایج بازرسی های مستقلی که درسالیان اخیر،هرچند به ندرت،ازعملکرد نیروگاه دیمونا صورت گرفته،به بهانه ی آسیب رساندن به امنیت ملی اسرائیل ،منتشرنشده اند.این مخفی کاری وفقدان نظارت مستقل،موجب گردیده که جهانیان وبویژه اسرائیلی هاواردنی ها،فقط امیدوارباشند که دولت اسرائیل به وظائف خویش درزمینه ی حفظ امنیت وسلامت هسته ی مرکزی نیروگاه دیمونا بدرستی عمل نمایند.

https://fmohammadhashemi.blogfa.com/post/۱۶۵

fmohammadhashemi@yahoo.com

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

کد : 3537

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 1 ساعت پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه