درباره ما   |  پیوندها   |  RSS  
  صفحه اول    نفت    گاز     پتروشیمی     پالایش و پخش    بورس و بازار سرمایه     بین الملل     اقتصاد انرژی   جمعه، 31 فروردین 1403 - 00:07   
 
 
   اخبار رسانه ها  
  واکنش ولی نصر، مشاور سابق اوباما، به تماس وزرای خارجه چین و سعودی: عربستان اعتماد کمی نسبت به آمریکا دارد که بتواند از جنگ جلوگیری کند / بهایی که پکن برای استفاده از نفوذش در تهران می‌خواهد چیست؟ در مقابل به ایران چه خواهد داد؟ ولی نصر نوشت: « عربستان امید چندانی به توانایی آمریکا برای جلوگیری از توسعه درگیری‌ها در منطقه ندارد. این نشان می‌دهد که سعودی‌ها چقدر نگران وضعیت فعلی هستند و چقدر اعتماد کمی نسبت به آمریکا دارند که بتواند اوضاع را مدیریت و از جنگ جلوگیری کند.» پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : ولی نصر مشاور سابق اوباما در واکنش به جزئیات منتشر شده از تماس تلفنی وزرای خارجه چین و سعودی، می‌گوید که عربستان امید چندانی به توانایی آمریکا برای جلوگیری از توسعه درگیری‌ها در منطقه ندارد. با این دستگاه هزینه فیزیوتراپی نده! دستگاه فیزیوتراپی خانگی ارزان با اثرگذاری بالا(تخفیف ویژه) خرید و مشاوره تبلیغ yektanet به گزارش سرویس بین‌الملل انتخاب، ولی نصر در صفحه‌ی توییتری خود نوشت: «این نشان می‌دهد که سعودی‌ها چقدر نگران وضعیت فعلی هستند و چقدر اعتماد کمی نسبت به آمریکا دارند که بتواند اوضاع را مدیریت و از جنگ جلوگیری کند. اما بهایی که ممکن است چین برای استفاده از نفوذ خود در ایران بخواهد چیست و در ازای آن چه چیزی ممکن است به ایران ارائه دهد یا اینکه آیا هدف چین صرفاً محدود به حفاظت از خلیج فارس در صورت وقوع جنگ است؟» با بی‌دندانی خداحافظی کن! ایمپلنت از 3 میلیون با اقساط 24 ماهه | تهران تبلیغ با بی‌دندانی خداحافظی کن! ایمپلنت از 3 میلیون با اقساط 24 ماهه | تهران نوبت و مشاوره yn-ad لازم به ذکر است که وزیر خارجه چین روز گذشته در تماس با همتای سعودی گفت: پکن قاطعانه با حمله به سفارت ایران در سوریه که به شدت قوانین بین المللی را نقض می‌کند، مخالف است؛ در عین حال متوجه شدیم که ایران اعلام کرده است که هدف ضدحمله‌اش هیچ کشور همسایه‌ای نیست و مایل است به سیاست‌های حسن همجواری و دوستانه ادامه دهد. وی افزود: وضعیت فعلی با دو گزینه بدتر شدن یا بازگشت به حالت عادی روبرو است. چین از تاکید عربستان سعودی بر حل مسائل از طریق کانال‌های دیپلماتیک قدردانی می‌کند. ما حاضریم با عربستان سعودی همکاری کنیم تا از تشدید بیشتر رویارویی جلوگیری کنیم.
  گرجستان؛ دروازه تجارت جهانی در دریای سیاه
  پیام امارات و عربستان به آمریکا: اگر می‌خواهید نقش ما در ائتلاف امنیتی منطقه‌ای علیه ایران افزایش یابد، ضمانت امنیتی بدهید، همانطور که به اسرائیل دادید
  آذری جهرمی: گسترش اسلام با زور و شمشیر نیز، سیره رسول گرامی اسلام و علی (ع) نبود
  صنعت کشور اولین قربانی تعطیلی پنجشنبه ها خواهد بود
  ناترازی گاز و بنزین ریشه در سیاست خارجی ایران دارد/روز به روز از کشورهای در حال توسعه هم عقب تر می مانیم
  آمریکا: در روزهای آینده، تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع می‌کنیم
  در پی وقوع سیل در جنوب استان سیستان و بلوچستان، خانه‌های مردم داخل آب رفته، راه‌های ارتباطی روستا‌ها هم کاملا قطع شده / زیرساخت‌های مدیریت بحران فراهم نیست / در حوزه زیرساخت‌ها، فقط نباید مسئولین بیایند و عکس بگیرند
  اروپا : غزه مثل سطح ماه شده ؛ هیچ چیزی برای زندگی نیست
  سازمان ملل: جنگ غزه بیش از ۱۹ هزار یتیم برجای گذاشته است
  تصمیم غیرمنتظره کرملین: روسیه تمام سربازان خود را از قره باغ خارج می‌کند
  به محضِ اینکه صهیونیست‌ها علیه خاک ایران خطایی کنند، پاسخ ما شروع خواهد شد / تاکتیک ما این‌ بار متفاوت خواهد بود / توانمندی‌هایی داریم که زمان رونمایی از آن‌ها فرا نرسیده، اما اگر اتفاقی برای کشور بیفتد حتما از آن استفاده می‌کنیم
  بایدن: اگر ایران حملاتش علیه اسرائیل را گسترش دهد، آمریکا نیز وارد این درگیری خواهد شد
  سیل جان سه نفر در هرمزگان را گرفت
  یادداشت‌های علم، چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۴۸: سفیر غیررسمی اسرائیل تقاضا داشت وزیر خارجه شان به ایران بیاید / شاه گفت به این‌ها بگو مذاکره با شما چه فایده‌ای دارد؟
  در ماجرای پاسخ به اسرائیل، طرف مقابل، ۱۵ هواپیمای ضد سیگنالی به پرواز درآورد؛ علاوه بر این، آواکس‌های عربستان را به پرواز درآوردند/تمام تصورات این بود که جنگ تا ۳ ماه طول می‌کشد/ساعت ۱۹:۳۰ اولین دسته پهپادی راهی شد تا سیستم‌های پدافندی را درگیر کند/تمام ۱۲ موشک هایپرسونیک ما به هدف اصابت کرد/پس از پایان عملیات، سفیر سوئیس برای اولین بار بجای وزارت خارجه، به سپاه احضار شد
  خاطرات هاشمی رفسنجانی، ۲۹ فروردین ۱۳۸۰: خاتمی گفت رحیم صفوی در جلسه‌ای خصوصی گفته خاتمی منافق است / خبر‌های مهمی که رئیس دولت اصلاحات نقل کرد
  سوخو-۲۴
  فرمانده نیروی هوایی ارتش: آماده مورد اصابت قرار دادن اهداف خود با سوخو ۲۴ هستیم
  پیام تهران به تل آویو / اگر کاخ سفید به حرف‌های امثال ما گوش داده بود...
  اگر ما پنجشنبه را تعطیل کنیم، عملاً ۳ روز با جهان ارتباط داریم / تعطیلی پنجشنبه نوعی تحریم داخلی است / ۹۰ درصد کشور‌های دنیا تعطیلاتشان شنبه و یکشنبه است، دیگر کشور‌ها جمعه و شنبه؛ تنها کشوری که تعطیلات‌اش پنجشنبه است ما هستیم / مزیت تعطیلی جمعه و شنبه این است که با بازار‌های جهانی همگام می‌شویم
  اسرائیل گزینه‌های خوبی در برابر ایران ندارد / یا باید هیچ کاری انجام ندهد یا حمله‌ای محدود علیه اهداف نظامی در درون ایران که به حمله روز شنبه مرتبطند انجام دهد یا یک حمله گسترده شامل حمله به یکی از سایت‌های هسته‌ای / این گزینه، تهران را به سمت تولید سلاح هسته‌ای می‌برد / کم ضررترین و محتمل‌ترین گزینه از سرگیری نبرد غیرمستقیم است
  نخست‌وزیر انگلیس: به زودی با نخست‌وزیر نتانیاهو گفت‌وگو خواهم کرد / تمامی طرفین باید خویشتن‌داری کنند
  وزیر خارجه اسرائیل: تل‌آویو به دنبال حمله دیپلماتیک به ایران است / به ۳۲ کشور پیام فرستادیم / پیش از آن که خیلی دیر شود، ایران باید متوقف شود
  واکنش محسن هاشمی به جنجال کاظم صدیقی، پناهیان و زاکانی: هواداران تفسیر قدرت محور از اسلام ۱۰ درصد جامعه را تشکیل می‌دهند
  گروسی: بازرسان ما در ایران روز گذشته مطلع شدند تمام مراکز هسته‌ای که ما هر روز بازرسی می‌کنیم بنا به دلایل امنیتی تعطیل است / این مراکز امروز برای ادامه بازرسی‌ها باز شدند
  رئیسی به امیر قطر: سازمان ملل و شورای امنیت به حداقل وظایف قانونی خود در محکومیت حمله به سفارت ایران عمل نکردند، لذا ایران بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، عملیاتی را علیه همان مراکزی که علیه ما شرارت کرده بودند، طراحی و اجرا کرد / کوچکترین اقدام علیه منافع ایران قطعا با پاسخی سهمگین، گسترده و دردناک مواجه خواهد شد
  امیرعبداللهیان: بدلیل ناکارآمدی شورای امنیت تنها گزینه‌ای که باقی ماند دفاع مشروع از خود بود
  اردن: در رهگیری تعدادی از پهپادهای پرتاب‌ شده توسط ایران، به اسرائیل کمک کردیم / با هرچیزی که وارد آسمان ما شود، مقابله می‌کنیم
  خاطرات هاشمی رفسنجانی، ۲۷ فروردین ۱۳۸۰: امیر نایف وزیر کشور عربستان آمد؛ گفت فهد تلاش کرد مانع حمله عراق به ایران شود، اما نتوانست
ادامه اخبار رسانه ها
 
 

انتخابات ریاست جمهوری

- اندازه متن: + -  کد خبر: 52936صفحه نخست » اقتصاد انرژیجمعه، 18 اسفند 1402 - 14:16
انقلاب هیدروژن چگونه می‌تواند زمین را نجات دهد؟
  
پیام نفت:

پژوهش‌های بسیاری نقشی بزرگ برای هیدروژن در کربن‌زدایی از اقتصاد می‌بینند؛ اما اگر خود هیدروژن بدون آزادکردن کربن تولید شود.

رضا زارع‌پور
نوشته شده توسط رضا زارع‌پور
جریان سفید و داغ آهن مایع هیچ‌گاه متوقف نمی‌شودY هر ساعت شبانه‌روز در این کارخانه فولاد در شمال سوئد، فلز مایع از یک سوراخ در کف یک کوره بلند ۹۰ متری خارج می‌شود. همان اندازه بی‌امان، یک جریان کربن دی‌اکسید از بالا بیرون می‌زند.

گاز CO2 پسماند زغال‌سنگی است که کوره بلند می‌بلعد. «مارتین پی» (Martin Pei)، مسئول ارشد تکنولوژی در کمپانی SSAB که صاحب این کارخانه در شهر لولئو است، می‌گوید برای هر تن آهنی که تبدیل به فولاد می‌شود، ۱٫۶ تن CO2 آزاد می‌شود. صدها کوره بلند مشابه در دنیا وجود داشته و اکثر آن‌ها انتشار بیشتری دارند.

مراحل پرانرژی دیگر در این صنعت را نیز اضافه کنید تا بفهمید چرا تولید فولاد مسئول انتشار ۷ درصد گازهای گلخانه‌ای در دنیا است؛ عددی که طبق برخی از تخمین‌ها با دود تمام خودروهای سرنشین‌دار دنیا برابر است.

اما چندصد متر دورتر از کوره لولئو، یک کوره مشابه است که با آلودگی کربن بسیار کمتر آهن درست می‌کند. این تکنولوژی پیشگام زغال را با هیدروژن جایگزین و تنها بخار آب آزاد می‌کند. پی می‌گوید: «این راهی جدید برای تولید فولاد است و با آن می‌توانیم در اصل تمام کربن دی‌اکسید را حذف کنیم.»

مسیر هیدروژن به فولاد به‌طور کامل عاری از آلودگی نیست؛ دیگر مراحل تبدیل آهن به فولاد همچنان مقادیری CO2 آزاد می‌کنند و سنگ آهن باید استخراج شود. بااین‌حال، این کارخانه سال قبل اولین «فولاد سبز» دنیا را تولید کرد؛ با استفاده از هیدروژنی که توسط نیروی الکتریسیته کم‌کربن (از منابع برق‌آبی، هسته‌ای و بادی) فراوان در سوئد تولید شده بود.

آهن مذاب در یک کوره بلند
جریان آهن مذاب از کوره بلند کارخانهٔ فولاد Thyssenkrupp Steel Europe در آلمان.
Credit: Lukas Schulze/Getty Images

این کارخانه پیشگام تحت مالکیت HYBRIT است؛ یک صندوق سرمایه‌گذاری مشترک که SSAB در سال ۲۰۱۶ به‌همراه کمپانی انرژی Vattenfall و LKAB، کمپانی ملی معدن‌سازی سوئد، آن را تشکیل داد.

ساختن فولاد سبز تنها یکی از راه‌هایی است که انتظار می‌رود هیدروژن از آن به کربن‌زدایی از اقتصاد دنیا کمک کند. با اینکه برخی کاربرد هیدروژن را به‌عنوان سوخت جابه‌جایی تبلیغ کرده‌اند، بعید به‌نظر می‌رسد این ماده اثر چندانی روی این بخش یا در بخش گرما داشته باشد؛ زیرا باتری‌ها و انرژی الکتریکی درحال‌حاضر راه‌حل‌هایی کارآمدتر و کم‌کربن ارائه می‌دهند.

درعوض، بزرگ‌ترین مشارکت هیدروژن پاکسازی فرایندهای صنعتی خواهد بود؛ از تولید پلاستیک گرفته تا اصلاح هیدروکربن‌ها. این صنایع به‌طور سنتی از لحاظ کربن‌زدایی بسیار دشوار در نظر گرفته می‌شوند و توجه کمی را از جانب رسانه‌ها، سرمایه‌گذاران و سیاست‌مداران جلب کرده‌اند.

هیدروژن می‌تواند کاربردهایی را نیز در تولید انرژی بیابد. سوخت‌های مایع ساخته‌شده از هیدروژن می‌توانند روزی سفرهای هوایی و کشتیرانی را تأمین کنند و هیدروژن می‌تواند حتی به کربن‌زدایی از شبکه برق کمک کند؛ انرژی‌های خورشیدی یا بادی اضافی می‌توانند برای ساخت این گاز به کار گرفته شوند که آن را می‌توان به‌نوبه‌خود در دیگر فرایندهای صنعتی یا حتی برای ذخیره انرژی استفاده کرد. به‌این‌ترتیب، انتظار می‌رود هیدروژن به‌عنوان پلی میان بسیاری از بخش‌های مختلف اقتصاد عمل کند.

«دالیک مالاپراگادا» (Dharik Mallapragada)، مهندس شیمی در دانشگاه MIT، می‌گوید: «هیدروژن به علت تنوع راه‌های تولید آن و انواع کاربردهایش، به‌نوعی منحصربه‌فرد است.»

سیاست‌مدارانی که می‌خواهند هرچه سریع‌تر به اهداف انتشار صفر خالص خود برسند، فشاری گسترده را برای هیدروژن آغاز کرده‌اند؛ مخصوصاً در ایالات متحده و اتحادیه اروپا. در برخی موارد، آن‌ها قیمت‌های هیدروژن کم‌کربن را مشمول یارانه می‌کنند؛ در باقی موارد، اعتبارهای مالیاتی به تولیدکنندگان هیدروژن یا صنایعی که از آن استفاده می‌کنند، اعطا می‌شود.

آهن اسفنجی
آهن اسفنجی - ماده خامی که فولاد از آن ساخته می‌شو - در کارخانه HYBRIT در لولئو در سوئد بدون استفاده از سوخت‌های فسیلی ساخته می‌شود.
Credit: Steffen Trumpf/dpa/picture alliance/Alamy Stock Photo

تاحدی به این دلیل، سرمایه‌گذاری در پروژه‌های هیدروژن سربه‌فلک گذاشته‌اند. شورای هیدروژن، یک گروه صنعتی در بروکسل، تخمین می‌زند که صدها پروژه مقیاس بزرگ هیدروژن که تا‌به‌حال اعلام شده‌اند، تا سال ۲۰۳۰ به سرمایه‌گذاری احتمالی ۲۴۰ میلیون دلاری می‌رسند؛ هرچند تابه‌حال تنها قراردادهای یک‌دهم این پروژه‌ها به‌طور کامل بسته شده‌اند.

این شورا فکر می‌کند که تا سال ۲۰۵۰، بازار هیدروژن و تکنولوژی‌های هیدروژن ارزش سالانه ۲٫۵ تریلیون دلار خواهد داشت.

تحلیلگران حالا پیش‌بینی می‌کنند که تا میانه این قرن، دنیا شاهد افزایش پنج تا هفت برابری تولید هیدروژن خواهد بود. این می‌تواند به قطع ردپای کربن دنیا کمک کند؛ اما فقط در صورتی که خود هیدروژن بدون اضافه‌کردن CO2 تولید شود؛ مانند تکنولوژی شهر لولئو.

پیش‌تر نیز جو در مورد هیدروژن بالا گرفته بود؛ اما میزان پولی که این‌بار در این موضوع دخیل است، نشان می‌دهد که این‌بار واقعاً تغییری به‌وجود می‌آید. تحلیلگران می‌گویند انتقال انرژی نیاز به تکنولوژی جدیدی ندارد: «این کار پیش‌تر امتحان و موفق شده است؛ البته پیشرفت‌های علمی می‌توانند به آن شتاب دهند.»

«اولکسی تاتارنکو» (Oleksiy Tatarenko)، اقتصاددان انستیتوی کوه راکی (RMI) در کلرادو، می‌گوید: «انقلاب هیدروژن دارد اتفاق می‌افتد و این‌بار واقعی است.»

از کجا شروع کنیم؟

تولید هیدروژن درحال‌حاضر یک صنعت بزرگ و آلوده‌کننده است. آژانس انرژی جهانی (IEA) تخمین می‌زند که حدود ۹۴ میلیون تن گاز هیدروژن هر سال تولید می‌شود و تقریباً تمام آن از سوخت‌های فسیلی مانند گاز طبیعی می‌آید. متان (CH4) موجود در گاز طبیعی با اکسیژن واکنش می‌دهد و به مولکول‌های هیدروژن و CO2 تبدیل می‌شود.

گاز دوم در اتمسفر رها می‌شود؛ ۹۰۰ میلیون تن در سال، یا بیش از ۲ درصد انتشار جهانی CO2، معادل انتشارهای سالانه اندونزی و بریتانیا روی هم. تحلیلگران این هیدروژن را «خاکستری» می‌نامند.

اکثر هیدروژن تولیدی حال حاضر عمدتاً برای فرایندهای شیمیایی در صنایع استفاده می‌شود. برای مثال، از آن در ترکیب با نیتروژن و تولید آمونیاک (NH3) استفاده می‌شود؛ یکی از اجزای کود. پالایشگاه‌های پتروشیمی از هیدروژن برای حذف گوگرد از نفت خام یا تجزیه هیدروکربن‌های آن به هیدروکربن‌های کوچک‌تر استفاده می‌کنند. در صنعت شیمی، از هیدروژن برای تولید محصولات بسیاری استفاده می‌شود؛ مانند متانول (CH3OH) که در تولید کالاهای شیمیایی بی‌شماری کاربرد دارد.

«میکائیل لیبرایش» (Michael Liebreich)، مشاور انرژی مؤسسه لیبرایش در لندن در یک سخنرانی شورای هیدروژن در پاییز امسال گفت: «قبل از این که هیدروژن را به‌عنوان راه‌حلی برای تغییر اقلیم مطرح کنیم، باید با هیدروژن به‌عنوان مشکلی در تغییر اقلیم دست‌وپنجه نرم کنیم.»

منابع هیدروژن جهان
منابع هیدروژن جهان از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۵۰
Credit: Nature; Source: IEA World Energy Outlook 2022

بخشی از CO2 آزادشده در ساخت هیدروژن را می‌توان به‌ دام انداخت و زیر زمین، در مخازن زمین‌شناختی عمیق، ذخیره کرد. این هیدروژن «آبی» نامیده می‌شود. اما منتقدان هیدروژن آبی می‌گویند این روش تمام انتشارها را از بین نمی‌برند و برای تولید آن همچنان به استخراج گازهای طبیعی که مشکلات محیط‌زیستی خود را دارند، نیاز است.

راهی تقریباً بدون کربن برای تولید هیدروژن وجود دارد؛ تکنیک ۲۰۰ساله الکترولیز آب که در آن الکترولیزورها با ایجاد یک جریان بین الکترودهای کاتالیزور صفحه‌ای، H را از H2O جدا می‌کنند. اگر انرژی استفاده‌شده در این فرایند تجدیدپذیر باشد، محصول آن هیدروژن سبز خواهد بود. هیدروژن سبز پتانسیل بی‌کربن بودن، یا نزدیک‌شدن به آن را دارد.

یک عامل مهم در تعیین سرعت انتقال به هیدروژن پاک قیمت الکترولیزورها خواهد بود. سازمان‌های انرژی پیش‌بینی می‌کنند که با تولید الکترولیزورها در خطوط تولید کاملاً اتوماتیک، به‌جای تولید دستی، می‌تواند باعث کاهش سریع قیمت آن‌ها شود؛ کاهش تا بیش از دو-سوم قیمت فعلی تا سال ۲۰۳۰.

به همین دلیل است که تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند هزینه ساخت هیدروژن سبز از حدود ۵ دلار بر کیلوگرم به ۱ دلار بر کیلوگرم در آینده افت می‌کند؛ حتی بدون یارانه‌هایی مانند قطع مالیات. به‌این‌ترتیب هیدروژن سبز رقیبی برای خاکستری می‌شود که درحال‌حاضر با قیمتی کمتر از ۱ دلار بر کیلوگرم تولید می‌گردد (اگر برخلاف اروپا، جنگ‌ها باعث افزایش قیمت گاز طبیعی نشوند).

با‌این‌حال، چندین مطالعه پیش‌بینی می‌کنند که با افزایش تقاضا در دهه‌های آینده، بخش بزرگی از هیدروژن باید با هیدروژن آبی تأمین می‌شود.

انتقال نیازمند مقادیر عظیم انرژی تجدیدپذیر است. اگر الکترولیزورها ۱۰۰ درصد کارآمد باشند، سالانه بیش از ۳٬۰۰۰ تراوات ساعت برق از منابع تجدیدپذیر لازم است تا فقط هیدروژن خاکستری مورد استفاده امروز با هیدروژن سبز جایگزین شود؛ در واقعیت این مقدار احتمالاً بالای ۴٬۵۰۰ تراوات ساعت خواهد بود. این مقدار با تولید برق ایالات متحده در یک سال برابر است.

به‌علاوه، IEA آینده‌ای را متصور است که در آن برق موردنیاز سالانه برای هیدروژن پاک به ۱۴٬۸۰۰ تراوات ساعت می‌رسد (در سناریوی دنیای انتشار خالص صفر تا میانه قرن).

با‌این‌حال، انرژی پاک با سرعتی قابل‌توجه رشد می‌کند. برای نمونه، BloombergNEF پیش‌بینی می‌کند که تا سال ۲۰۲۴ ظرفیت جهانی تولید پنل‌های فوتوولتائیک سالیانه ۱ تراوات خواهد بود: «این به‌تنهایی برابر یک-هفدهم تقاضای برق سالانه امروز است. درمجموع، به گفته IEA، با روند فعلی عرضه برق کم‌انتشار تا میانه قرن سه‌برابر خواهد شد؛ اگرچه برای رسیدن به دنیای صفر خالص نیاز به توسعه بسیار بیشتری داریم.»

نیروگاه هیدروژنی
الکترولیز در یک نیروگاه هیدروژنی کوچک
Credit: Jens Büttner/dpa-Zentralbild/Picture Alliance/Alamy Stock Photo

تولید فولاد

از میان تمام کربن‌سازهای صنعت، فولاد یکی از بزرگ‌ترین‌هاست و این بخشی است که هیدروژن می‌تواند در آن بیشترین تأثیر را داشته باشد. پی می‌گوید افراد زیادی سال‌ها تلاش کرده بودند تا از هیدروژن در این فرایند استفاده کنند، اما نمی‌توانستند مقیاس آن را بالا ببرند. اما در سال ۲۰۱۶، درست زمانی که کشورها معاهده پاریس را برای محدودکردن گرمایش جهانی به زیر ۲ درجه سلسیوس نسبت به سطح دمای پیشاصنعتی امضا کردند، پی شروع به رهبری پژوهش‌های هیدروژن در SSAB کرد.

واضح بود که سوئد برای رسیدن به توافق پاریس باید از صنعت فولاد کربن‌زدایی کند. SSAB یک تولیدکننده فولاد بزرگ نیست، اما به‌تنهایی مسئول ۱۰ درصد انتشار CO2 در سوئد است.

«میا ویدل» (Mia Widdell)، سخنگوی کمپانی، می‌گوید: «همه می‌دانند که اگر SSAB در حذف آن انتشار موفق نشود، سوئد موفق نخواهد شد.»

سخت‌ترین مشکل ساخت فولاد این است که نیازمند استخراج آهن از سنگ آهن، یعنی همان زنگ آهن است و آهنِ به فرو اکسیدشده در آن قرار دارد. در یک کوره بلند، اتم‌های اکسیژن از این زنگ آهن جدا می‌شوند و آهن مایع باقی می‌ماند.

به این منظور، سنگ به‌همراه زغال کُک (یک گونه مشتق از زغال سنگ) یا زغال چوب ذوب می‌شود. درواقع وظیفه اصلی این سوخت نه ذوب سنگ، بلکه جداکردن اتم‌های اکسیژن از آن است؛ در یک فرایند کاهش شیمیایی که هزینه ترمودینامیکی آن بیش از شش‌برابر هزینه ذوب‌کردن سنگ است. این فرایند باعث آزادشدن مقادیر زیادی CO2 می‌شود.

کمپانی SSAB ایده‌هایی همچون گرفتن CO2 آزادشده و ذخیره آن در زیر زمین را در نظر گرفت، اما به این نتیجه رسید که هزینه زیادی خواهند داشت. آن‌ها درعوض مسیر هیدروژن را انتخاب کردند. هیدروژن می‌تواند درون پالت‌های سنگ آهن جامد پخش شود و اکسیژن را جدا کند؛ فرایندی که کاهش مستقیم آهن (DRI) نام دارد و در دمای ۶۰۰ درجه سلسیوس رخ می‌دهد، نه دمای بالای ۱۵۰۰ درجه‌ای درون کوره‌های بلند.

DRI مدت‌ها پیش از اینکه HYBRIT از آن برای این فرایند استفاده کند، وجود داشت. برخی از فولادهای امروزی از این روش و با گاز طبیعی تولید می‌شوند، اما این باعث انتشار کربن می‌شود که هیدروژن از آن جلوگیری می‌کند.

پی می‌گوید تست‌های HYBRIT در لولئو چنان موفق بودند که SSAB تصمیم گرفت تاریخ تعطیلی کوره‌های بلند خود را از ۲۰۴۵ به ۲۰۳۰ جلو بیندازد. HYBRIT درحال تولید اولین کارخانه کامل خود در یلیواره، شهری در ۲۰۰ کیلومتری شمال لولئو، است و نتایج پژوهش‌های خود را در دسترس عموم قرار داده، به این امید که جنبش بیشتری در کل صنعت ایجاد کند.

با نیم ساعت رانندگی از لولئو، به یک استارتاپ مستقر در استکهلم می‌رسیم که H2GreenSteel نام دارد و زمینه را برای یک کارخانه بزرگ‌تر آماده کرده و می‌گوید ۱٫۵ میلیون تن از محصول خود را پیش‌فروش کرده است.

از آنجا که کارخانه‌های فولاد دهه‌ها عمر می‌کنند، تحلیلگران انرژی می‌گویند اگر کشورها می‌خواهند به اهداف توافق پاریس برسند، صنعت فولاد باید بلافاصله ساخت کوره‌های بلند جدید را متوقف و آن‌ها را با کاهنده‌های مستقیم هیدروژن آماده جایگزین کنند. حتی اگر آن‌ها در ابتدا از گازهای طبیعی استفاده کنند، با افزایش عرضه هیدروژن در دهه‌های آینده می‌توانند به‌تدریج از ردپای کربن خود بکاهند.

«ربکا دل»، رئیس برنامه صنعت در ClimateWorks کالیفرنیا، می‌گوید: «هیچ فضایی در بودجه کربن برای کوره‌های بلند جدید وجود ندارد.»

بسیاری از فولادسازان درحال اتخاذ مسیر DRI هستند؛ هرچند طبق گزارش سازمان غیردولتی Global Energy Monitor، در چین و هند کوره‌های بلند جدیدی درحال برنامه‌ریزی هستند. این کار چنان گسترده است که طبق پیش‌بینی برخی از سازمان‌ها، تعدادی از کوره‌های بلند تا میانه قرن فعال خواهند بود و همچنان باید روند به‌دام‌انداختن کربن در آینده اتخاذ شود.

به گفته دل، این امکان نیز وجود دارد که تولید فولاد تماماً برقی شود و نیازی به استفاده از هیدروژن نباشد که باعث افزایش راندمان خواهد شد. می‌توان از الکترولیزها برای تجزیه اکسید آهن استفاده کرد و تعدادی از استارتاپ‌ها، از جمله Boston Metal درحال توسعه این روش برای فولادسازی هستند.

اما درحال‌حاضر هیدروژن پیشتاز است. دل می‌گوید: «مزیت بزرگ روش هیدروژن این است که کمترین پیشرفت تکنولوژی را برای رسیدن به فولادسازی واقعاً پاک نیاز دارد.»

روش های تولید فولاد
مقایسه روش‌های تولید فولاد در نیروگاه‌های دنیا
Credit: Nature; Source: Adapted from HYBRIT/Boston Metal

یک پل هیدروژنی

«کریستین بریر» (Christian Breyer)، متخصص سیستم‌های انرژی در دانشگاه LUT فنلاند، می‌گوید در بلندمدت احتمالاً بزرگ‌ترین مشارکت هیدروژن در مقابله با گرمایش جهانی به‌عنوان پلی میان فعالیت‌های متفاوت باشد - برق، ساخت‌وساز، تولید و حمل‌ونقل - و بتوان همه آن‌ها را ارزان‌تر از هر صنعتی، به‌طور جداگانه کربن‌زدایی کرد.

گره اصلی در این شبکه درهم‌تنیده تولید برق خواهد بود. هیدروژن می‌تواند یک مانع بزرگ را در انرژی‌های تجدیدپذیر کنار بزند؛ این انرژی علی‌رغم فراوانی، توزیع نامتناسبی در ساعت‌ها و فصل‌ها دارد و اغلب غیرقابل پیش‌بینی است.

پژوهشگرانی که روی شبیه‌سازی تعادل عرضه و تقاضای شبکه‌های برق آینده کار می‌کنند، باید برای مثال، برنامه‌ریزی کنند که درصورت قطع باد در یک زمستان سرد و تاریک در اروپا به مدت یک هفته، چگونه برق تأمین شود. دانشمندان این پدیده را Dunkelflaute می‌نامند؛ واژه‌ای آلمانی به معنی «کسادی‌های تاریک».

باتری‌ها به تعادل ساعت به ساعت عرضه و تقاضا کمک خواهند کرد، اما وقتی سهم باد و خورشید از ۸۰ درصد ترکیب یک شبکه فراتر می‌رود، انعطاف‌پذیرکردن شبکه‌ها به Dunkelflaute بسیار گران می‌شود. یک راه ساخت توربین‌های اضافی است تا حتی در آرام‌ترین زمستان‌ها نیز انرژی کافی تولید شود، سپس در باقی مواقع از آن‌ها برای تولید هیدروژن و فروش آن به صنایع استفاده گردد.

در روزهای بسیار آرام، می‌توان از سوزاندن همین هیدروژن در توربین‌ها برای تولید برق استفاده کرد؛ هرچند این روش راندمان بسیار پایینی دارد و شبکه حداکثر یک-سوم برق مصرف‌شده برای تولید هیدروژن را بازمی‌گرداند.

روشن نیست که در مقایسه با ساخت ایستگاه‌های انرژی هسته‌ای یا توسعه انرژی زمین‌گرمایی، این اقتصادی‌ترین روش برای کربن‌زدایی از ۲۰ درصد برق باقی‌مانده باشد. ترکیب بهینه احتمالاً برای هر کشور متفاوت خواهد بود.

افسانه‌ها و سوء‌تفاهم‌ها

با اینکه هیدروژن هزاران کاربرد احتمالی دارد، بهترین راه‌حل برای همه مشکلات نیست. همان‌طور که اشاره شد، در خودروها، باتری‌ها همین الان مسابقه را برده‌اند؛ چون کارایی و هزینه کمتری نسبت به حمل باک‌های هیدروژن دارند.

یک حوزه دیگر احتمالاً استفاده از سوخت هیدروژن برای گرم‌کردن خانه‌ها باشد. «ربکا لان» (Rebecca Lunn)، مهندس عمران دانشگاه استرثکلاید بریتانیا، می‌گوید اگر هیدروژن خاکستری باشد، تنها باعث افزایش گرمایش جهانی خواهد شد.

اما حتی اگر هیدروژن سبز باشد، یعنی با برق تجدیدپذیر تولید شده باشد، بالغ بر شش‌برابر کارآمدتر است که از همان برق به‌طور مستقیم برای گرم‌کردن خانه‌ها استفاده شود؛ برای مثال با استفاده از پمپ‌های گرما که با مکش گرما از بیرون، به کارایی بیش از ۱۰۰ درصد می‌رسند.

«نیلای شاه» (Nilay Shah)، پژوهشگر سیستم‌های فرایند در کالج سلطنتی لندن، می‌گوید سریع‌ترین راه برای کاهش انتشارها این است که سیاست‌ها باید بهبود عایق‌کاری خانه‌ها را در اولویت قرار دهند که نیاز به انرژی با هر منبعی را کاهش می‌دهد.

پیش‌بینی‌های هیدروژن

سرمایه‌گذاری در هیدروژن کم‌کربن در سال‌های گذشته رو به افزایش بوده است، اما به‌نظر می‌رسد وقایع امسال باعث یک رشد واقعی شده‌اند.

هزینه تولید هیدروژن
هزینه تولید هیدروژن از سال ۲-۲۱ تا ۲۰۵۰
Credit: Nature; Sources: IEA Global Hydrogen Review 2022; BloombergNEF analysis

در ایالات متحده، قانون کاهش تورم برای هر کیلوگرم هیدروژن سبز، ۳ دلار معافیت مالیاتی وضع کرده است؛ در کنار سیاست‌ها و بودجه‌هایی دیگر برای این گاز. در اروپا، حمله روسیه به اوکراین باعث ایجاد یک احساس ضرورت شده است. در ماه مارس، کمیسیون اروپا هدف تولید ۱۰ میلیون تن H2 و واردات ۱۰ میلیون تن اضافی را تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرد. اقتصادهای بزرگ دیگری نیز اهدافی را برای این گاز در نظر گرفته‌اند.

در ایالات متحده، معافیت‌های مالیاتی هزینه هیدروژن سبز را تقریباً تا هیدروژن خاکستری ۱دلاری پایین آورده‌اند. این باعث می‌شود فولاد هیدروژنی، آمونیاک و سوخت‌های مایع توانایی رقابت با همتایان سوخت فسیلی خود را داشته باشند.

همچنان محصولات هیدروٰن پاک می‌توانند بدون یارانه‌ها از معدل‌های آلوده خود گران‌تر باشند. HYBRIT و H2GreenSteel هزینه ساخت محصولات خود را افشا نکرده‌اند. دولت‌ها نیز می‌توانند مانند دولت آمریکا اقداماتی را برای خرید فولاد سبز انجام دهند.

IEA پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۳۰ تقاضای جهانی هیدروژن ۲۰ الی ۳۰ درصد افزایش یابد. پروژه‌های فعلی هیدروژن کم‌کربن تنها یک-چهارم این تقاضا را پوشش می‌دهند. این نشان می‌دهد که برنامه‌ها به‌اندازه کافی بلندپروازانه نیستند: برای رفتن در مسیر انتشار صفر خالص تا میانه قرن باید ۱۸۰ مگاتن هیدروژن تا سال ۲۰۳۰ تولید شود.

عقیده دارد ما همچنان می‌توانیم تا سال ۲۰۳۰ به حد لازم تولید هیدروژن برسیم. بقیه هشدار می‌دهند که فشار برای هیدروژن می‌تواند باعث افزایش تولید نوع غیرسبز و افزایش انتشار CO2 شود. این مشکلی است که در برنامهٔ کمیسیون اروپا وجود دارد که تولید بخشی از هیدروژن را با برق فسیلی مجاز می‌داند.

تنظیم مجدد اقتصاد برای سازگاری با هیدروژن می‌تواند عواقبی اجتماعی داشته باشد. حتی با وجود یارانه‌ها و سرمایه‌گذاری عظیم، صنایع سنگین در برخی نواحی همچنان دچار فقدان مزیت خواهند بود. از آنجایی که هیدروژن نسبت به زغال‌سنگ گران‌تر و انتقال آن از لحاظ تکنولوژی چالش‌برانگیز است، صنایعی مانند فولاد احتمالاً به مکان‌های تولید ارزان هیدروژن نزدیک‌تر شوند. دل می‌گوید: «آن‌ها حتی می‌توانند سر از کشورهای متفاوت درآورند.»

با اینکه این مسئله و دیگر مسائل سیاسی می‌توانند سرعت انتقال را کم کنند، دیگر هیچ چالش غیرقابل‌حلی وجود ندارد. دل می‌گوید: «انجام این انتقال در توان فنی و اقتصادی ما قرار دارد؛ هم در کشورهای ثروتمند و هم در اقتصادهای روبه‌ظهور.»

 

  فرآیند کاهش تولید پارس جنوبی آغاز شده و هر سال سرعت خواهد گرفت
  هیچ جای جهان مثل ایران نیست که تمامی خانه‌ها گازکشی شده باشند
  پایان قرن نفت و هزاران میلیارد دلار سرمایه ای که کم ارزش می شود
  طرح تبدیل دودکش نیروگاه به خوراک واحد پتروشیمی
  تحلیل مقایسه ای مصرف واقعی انرژی برق در ایران
   
  

اخبار مرتبط:

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   بازخوانی خبرها و تحلیل ها  
  ۱۰ کشور دارنده بزرگترین ذخایر نفت جهان
  آمریکا چقدر نفت تولید می‌کند؟
  پنج خسارت تهران از «طرح‌ترافیک»
  مقصران ترافیک زجر آور و ضایع کننده عمر مردم تهران شناسایی و مجازت شوند
  زاکانی:واردات خودروهای عمومی برقی از چین امسال نهایی می‌شود
  هزار قطار چینی در مسیر اروپا؛ سهم ایران از ترانزیت شرق به غرب متحول خواهد شد
  فرآیند کاهش تولید پارس جنوبی آغاز شده و هر سال سرعت خواهد گرفت
  اولین قطار هیدروژنی جهان در آلمان
  سریع ترین قطارهای جهان | جنون سرعت!
  قیمت نفت به بالای ۹۰ دلار رسید
  راه‌اندازی قطار سریع السیر چینی در این مناطق ایران
  مقایسه کولر آبی و گازی؛ کدام یک انتخاب بهتری است؟
  حسن روحانی: مدام می‌گویند فاز ۱۱ پارس جنوبی را بدون برجام و توتال راه انداختیم؛ ما با توتال قرارداد بستیم که تمام گاز فاز ۱۱ را تزریق می‌کند نه اینکه برداشت کنیم / ما و چین می‌خواستیم نحوه اجرای این تکنولوژی را از توتال یاد بگیریم
  گردشگران ۴۰ میلیارد دلار در عربستان هزینه کردند
  سیاهکلی، نماینده مجلس: خودرو‌های داخلی کم‌ترین استاندارد برای حفظ جان سرنشین در تصادفات را دارند/ همچنان نسخه شفابخش حوزه خودرویی کشور را اجرای قوانین ساماندهی و واردات خودرو می‌دانم
  انقلاب جدید در باتری خودروهای برقی
  توسعه شبکه مدرن ریلی؛ اولویت دولت در توسعه زیرساخت ها
  چه بر سر سیاست بایدن در قبال ایران آمده؟ / واشنگتن دیگر باید با تهران به عنوان یک قدرت هسته‌ای رفتار کند
  گزارش اکونومیست از دو رویدادی که سیاست نفتی دنیا در ۵۰ سال گذشته را شکل داد؛ تحریم نفتی اعراب در ۱۹۷۳ و شوک انقلاب ایران / ۵۰ سال بعد عرضه و تقاضای نفت چگونه خواهد بود؟
  نفت در آستانه بی ارزش شدن
  نگرانی بزرگ شرکت های بزرگ نفت جهان/ آیا نفت در آینده واقعاً بی‌ارزش می شود
  نظم نوین انرژی با پایان «عصر نفت
  پایان زودتر از موعد عصر طلایی نفت نزدیک است
  درآمد صادرات نفت عراق در یک ماه؛ ۹.۵ میلیارد دلار
  درآمد ماهانه ۸.۵ میلیارد دلاری عراق از فروش نفت
  عراق جهت تثبت قیمت نفت، صادرات نفت خام خود را به ۳.۳ میلیون بشکه کاهش می‌دهد
  روسیه اجازه برداشت از میدان گاز سردار جنگل را به ایران نمی‌دهد
  روسیه مانع صادرات گاز ایران است؟
  طرح تبدیل دودکش نیروگاه به خوراک واحد پتروشیمی
  کویت از عمان برق می‌خرد
  فریدون مجلسی: با بازگشت ترامپ حتی نمی توانیم با تخفیف نفت بفروشیم
  افزایش واردات ال ان جی از روسیه به اتحادیه اروپا
  توهم ایران ال ان جی با روسیه
  ۷ سال بلاتکلیفی طرح ایران ال ان جی
  ساخت تنها پروژه LNG ایران ناگهان تعلیق شد
  اعلام آمادگی شرکت‌های اروپایی برای ورود به پروژه ایران LNG
  چرا ال‌ان‌جی در ایران پا نگرفت؟
  عدم تکمیل پروژه ایران LNG و ضرر سالیانه ۵ میلیارد دلاری
  آرامکو، غول نفتی عربستان، می‌گوید سود سالانه‌اش به ۱۲۱ میلیارد دلار کاهش یافته است
  وزیر نفت: آمدن ترامپ تاثیری در فروش نفت ندارد / تحریم ها تاثیری نداشته است!!?
  از سال ۱۴۰۴ هر سال 25میلیون متر مکعب در روز، کاهش تولید گاز ایران
  آشنایی با الکتروپمپ غوطه ور نفتی(ESP) و تجهیزات مربوطه
  ایران کشور اول دنیا در ساخت خطوط لوله نفت شد | ساخت ۱۹۰۰ کیلومتر خط لوله نفتی
  10 خط لوله گازی جهان/طول خطوط گازجهان 1.5میلیون کیلومتر است که 430هزار کیلومتر آن متعلق به ایران است
  سرمایه گذاری چین و هند در احداث خطوط گاز بین المللی/70هزارکیلومتر200میلیارد دلار
  برای تولید هرمتر مکعب گاز هیدروژن به ۴.۵ کیلو وات برق نیاز است.
  گزارش: هیدروژن سبز، انقلاب بعدی انرژی در حوزه خلیج فارس
  سالانه 180 میلیارد دلار انرژی در ایران مصرف می‌شود
  مصرف 6 کیلووات ساعت برای تولید یک متر مکعب هیدروژن و نیم متر مکعب اکسیژن
  انقلاب هیدروژن چگونه می‌تواند زمین را نجات دهد؟
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© پیام نفت (استفاده از مطالب پیام نفت با ذکر منبع، منعی ندارد)
payamenaft@gmail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار