هزینه و فایده‌ پروژه‌ی هسته‌ای برای ایران چقدر است؟

آقای دکتر، فقط در همین سه سال ۲۵۰میلیارد دلار است، چیزی است که خود آقای روحانی و آقای ظریف گفتند. آقای ظریف که می‌گوید یک تریلیون دلار. نوزده سال حساب کنید که ما یک میلیون بشکه نفت کمتر فروختیم، همین را حساب کنیم.

علی اکبر صالحی

چندی پیش علی اکبر صالحی رئیس آژانس انرژی اتمی، در کلاب هاوس به گفت‌وگو در مورد ابتلائات، چالش‌ها و هزینه‌های توان هسته‌ای پرداخت. در بخشی از این برنامه‌ی چندساعته که به میزبانی سایت انتخاب برگزار شد، علیرضا نامور حقیقی -تحلیلگر سیاسی و استاد تاریخ- به هزینه‌-فایده‌ی غنی‌سازی اشاره کرده و در همین مورد بحث و گفت‌وگویی میان او و دکتر صالحی شکل گرفت.

متن چالش علی اکبر صالحی با علیرضا نامور حقیقی درمورد هزینه‌های غنی‌سازی را در ادامه می‌خوانید:

علیرضا نامور حقیقی: عرض سلام خدمت آقای دکتر صالحی، و تشکر می‌کنم که خودشان را در معرض گفت‌وگو با جامعه‌ی مدنی قرار دادند. چند موضوع است که من به سرعت آنها را می‌گویم که به طور جدی مسئله است. شما با تحلیلی که کردید سیاست هسته‌ای زمان شاه را مورد تایید قرار دادید در حالی که تمام انقلابیون از جمله آیت‌الله خمینی تا سال‌ها معتقد بودند سیاست شاه این بود که کشوری که این همه منابع انرژی دارد دنبال هسته‌ای است و بنابراین کشور را در این زمینه دارد تاراج می‌کند. این حرف شما مهر تاییدی است بر این نکته که سیاست هسته‌ای شاه درست بوده.

نکته‌ی دوم، مسئله این است که بعد از گروگان‌گیری و جنگ با عراق می‌شود گفت بزرگترین خسارتی که تا الان و بیش از آن دو پروژه به ایران وارد شده در مورد این پروژه‌ی هسته‌ای و غنی‌سازی است، شما دو استدلال فرمودید، یکی‌اش استدلال محیط‌زیستی بود، یکی‌اش هم استدلال تنوع انرژی، و سوم هم استدلال اقتدار. هر سه این استدلال‌ها با اشکالات جدی مواجه است. ما تا الان، از ۱۳۸۱ تا الان به جز هزینه‌هایی که شما برای ساخت فرمودید هفت میلیارد دلار صورت گرفته، حداقل دو هزار میلیارد دلار خسارت دیدیم. اگر خواستید من ریز این محاسبات را دارم. درحوزه‌ی انرژی، فرصت‌هایی که در پتروشیمی، در کاهش صادرات نفتی، در خروج نیروهای انسانی، در حوزه‌ی آلومینیوم، مس، فولاد و… همه‌ی اینها را من دقیق درآوردم و می‌توانم خدمت‌تان بدهم. فقط یک جمله‌اش را آقای روحانی و آقای ظریف می‌گویند ۲۵۰ میلیارد دلار در این سه سال. البته آقای ظریف گفتند یک تریلیون دلار در این سه سال. بنابراین شما یک پروژه‌ای ران (راه‌اندازی) کردید که دو هزار میلیارد دلار هزینه داشته است. استدلالتان این است که محیط‌زیست را توانستید حفظ کنید. خب ما تکنولوژی لازم برای اینکه گازهایی که از سر چاه‌های نفت هست را نمی‌توانیم داشته باشیم، شما می‌دانید چقدر این آلودگی تولید می‌کند؟ یا اتومبیل‌هایی که ما داریم، اگر تحریم نبود و می‌توانستیم تکنولوژی‌های نو داشته باشیم می‌دانید چقدر سطح آلودگی پایین‌تر از میزانی بود که الان هست؟

دوم اینکه شما می‌فرمایید ما توانستیم اقتدار پیدا کنیم، شما ببینید به‌خاطر این تحریم‌ها ما منابع مالی‌مان را برای توسعه‌ی علم در همه‌ی رشته‌ها تعطیل کردیم. در حوزه‌ی پزشکی یک استاد نمی‌تواند مقاله‌اش را در ژورنال پزشکی چاپ کند می‌گویند تحریم است و… بنابراین در حوزه‌ی علم یک بخش از علم را گرفتیم، و همه‌ی حوزه‌های علم به دلیل تحریم‌ها و عدم دسترسی به تجهیزات لابراتواری و… خسارت دیدند.

سوم، شما غنی‌سازی را با نیروگاه یکی گرفته‌اید. در حالی که اصلا اینطور نیست. مگر امارات متحده صنعت غنی‌سازی دارد؟ بسیاری از کشورها صنعت غنی‌سازی ندارند ولی نیروگاه هسته‌ای دارند.
چهارم، شما می‌فرمایید اگر غنی‌سازی نبود یک جای دیگر را گیر می‌دادند. اصلا اینطور نیست، اگر شما نظر کارشناسی را قبول دارید اکثر کارشناسان روابط بین‌الملل معتقدند آن چیزی که می‌تواند اجماع و تحریم‌های سازمان ملل ایجاد کند فقط صنعت هسته‌ای، آن هم غنی‌سازی است. چرا؟ برای اینکه «گیم چنجر» است، درحوزه‌های دیگر ما همیشه تحریم داشتیم و با آمریکا مسئله داشتیم، در مسائل منطقه و… ولی مسئله‌ی غنی‌سازی را آمریکا نه فقط در مورد ایران، در مورد کره جنوبی هم انجام داده.

سوال من این است که چون غنی‌سازی نه هویت است، نه مرز و نه دفاع؛ من می‌خواهم بدانم تحت چه شرایطی ایران حاضر است این غنی‌سازی را بدهد و چیز دیگری بگیرد؟ فی‌المثل اگر آمریکا حاضر باشد تحریم‌های تکنولوِژی، سرمایه‌گذاری و نفتی را بردارد آیا ایران حاضر است غنی‌سازی را کنار بگذارد؟

و سوال دوم، شما فکر می‌کنید اگر این را به رفراندوم بگذارید چند درصد جامعه‌ی ایران از این پروژه حمایت می‌کنند؟

علی‌اکبر صالحی: تشکر می‌کنم، ایشان موارد متعددی را گفتند هر چند به بعضی‌هایشان قبلا من اشاره کردم، ایشان نظر خودشان را دارند و اینطور مسائل را همینطور نمی‌توانیم با حرف مسائل را توجیه کنیم. من گفتم که مثلا هفت میلیارد را من درآوردم، حالا ایشان می‌گویند دو هزار میلیارد را هم در آوردند، من خوشحال می‌شوم اگر این لیست را در اختیار بگذارند، و لیست متقن و مستندی باشد. نه اینکه همینطور حساب بکنیم ده‌هزار ایرانی به خارج از کشور رفتند پس اینقدر پول خارج شده، اینطوری برای همه‌ی کشورها می‌شود از این لیست‌ها درست کرد، برای عربستان، امارات، ترکیه و خیلی جاها می‌شود از این لیست‌ها درست کرد.

نامور: یک تریلیون و صد میلیاردش فقط در حوزه‌ی انرژی است.

صالحی: این را اگر برای من محبت کنید بفرستید، اگر متقن باشد ما قبول می‌کنیم. این اعداد را همینطوری می‌شود صحبت کرد ولی چطوری بیاوریم بر روی کاغذ که دقیق و مستند باشد…

نامور: آقای دکتر، فقط در همین سه سال ۲۵۰میلیارد دلار است، چیزی است که خود آقای روحانی و آقای ظریف گفتند. آقای ظریف که می‌گوید یک تریلیون دلار. نوزده سال حساب کنید که ما یک میلیون بشکه نفت کمتر فروختیم، همین را حساب کنیم.

صالحی: نفت که از بین نرفته است، زیر زمین مانده.

نامور: بله، ولی قیمتش دارد پایین می‌آید.

صالحی: اینکه سیاست هسته‌ای زمان شاه را تایید کردم، بله، ما همیشه عنوان کردیم قبول داریم. حتی وقتی که شورای انقلاب تشکیل شد روی این موضوع بحث شد. خدا رحمت کند آقای بازرگان را، زمان ایشان مرحوم آقای تاج، وزیر نیرو بودند عده‌ای از دانشگاهی‌ها را جمع کردند راجع به هسته‌ای بحث شد که ما داشته باشیم یا نداشته باشیم. اتفاقا در زمان اول انقلاب این بحث بود که عده‌ای می‌گفتند «آواکس و اف۱۴ می‌خواهیم چه کار؟! از جمله هسته‌ای می‌خواهیم چه کار؟! اینها پروژه‌های امپریالیستی است که به ما تحمیل شده»؛ در صورتی که شورای انقلاب وقتی که صحبت شد و تصمیم گرفتند گفتند اف۱۴ و همه چیز را می‌خواهیم، از جمله هسته‌ای را می‌خواهیم. من چون قبل از انقلاب استاد دانشگاه صنعتی شریف بودم یکی از استادانی که از سوی آقای تاج دعوت شدند بنده بودم، با تعدادی از اساتید دانشگاه صنعتی شریف، خدا رحمت کند دکتر عباسپور در آن زمان بود، و تعدادی از اساتید دانشگاه تهران مثل جناب آقای دکتر افشار بکشلو که همین الان هم هستند و از اساتید پیشکستوند، دعوت شدیم که راجع به هسته‌ای در آن زمان سال۵۸ که تازه انقلاب شده بود، صحبت بکنیم و جمع‌بندی این شد که ما نیروگاه هسته‌ای را می‌خواهیم. آلمان‌ها رها کردند و رفتند. این دیگر تقصیر دولت نیست، تقصیر حکومت نبوده که آلمان رفت. آلمانی که پولش را در زمان شاه پیشاپیش گرفته بود. یعنی صورت وضعیت را که می‌دادند، تمام پول صورت وضعیت را گرفته بود. البته انصافا آنها هم خوب کار می‌کردند، آدم باید منصف باشد، واقعا خوب کار می‌کردند، پولش را گرفته بود و بعد گفت من دیگر نمی‌آیم. یک آلمانی‌ هم در بوشهر کشته شد، حالا آن دیگر مال بعد از جنگ تحمیلی بود که بحث جداگانه‌ای دارد. پس این نبود که نظام بگوید من هسته‌ای نمی‌خواهم، نظام می‌خواست. آقای تاج جلسه تشکیل داد…

نامور: آقای صالحی، کی؟! در دی ۵۸ فیزیکدانان برنامه داشتند و اتفاقا خلاف این چیزی که شما گفتید را گفتند. آقای سحابی…

کد : 2909

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 2 ماه پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه