چین با پروژه عظیم بصره، کنترل آینده انرژی عراق را در دست می‌گیرد

چین با امضای قراردادهای جامع توسط شرکت پترولیوم جئو-جید برای پروژه انرژی یکپارچه در بصره، کنترل آینده انرژی عراق را در دست می‌گیرد.

به گزارش انرژی پرس به نقل از اویل پرایس، پترولیوم جئو-جید چین، مجموعه‌ای جامع از قراردادها را برای اولین پروژه انرژی کاملاً یکپارچه عراق در بصره به دست آورده است.

این قراردادها بخشی از توافقات استراتژیک گسترده‌تر مانند پیمان «نفت در برابر بازسازی» در سال ۲۰۱۹ و «توافق‌نامه چارچوب عراق-چین» در سال ۲۰۲۱ هستند. حضور چین نشان‌دهنده استراتژی بلندمدتی برای پر کردن خلأ ژئوپلیتیکی و اقتصادی به‌جا‌مانده از ایالات متحده در عراق و ایران است.

شرکت پترولیوم جئو-جید چین مجموعه‌ای از قراردادهای بزرگ را امضا کرده که به پکن کنترل اولین پروژه انرژی کاملاً یکپارچه عراق را می‌دهد. این پروژه شامل توسعه میدان نفتی طوبا برای افزایش تولید از ۲۰,۰۰۰ بشکه در روز به ۱۰۰,۰۰۰ بشکه در روز، ساخت پالایشگاهی با ظرفیت ۲۰۰,۰۰۰ بشکه در روز با مشخصات بالا، و احداث کارخانه پتروشیمی با ظرفیت سالانه ۶۲۰,۰۰۰ تن است، به گفته وزارت نفت عراق. همچنین شامل ساخت کارخانه کود شیمیایی با ظرفیت سالانه ۵۲۰,۰۰۰ تن، توسعه نیروگاه حرارتی ۶۵۰ مگاواتی، و احداث نیروگاه خورشیدی ۴۰۰ مگاواتی است. همه این پروژه‌ها در قلب صنعت نفت و گاز عراق، در استان جنوبی بصره که میزبان بندر کلیدی و مرکز صادرات به همین نام است، انجام خواهد شد.

این پروژه‌ها در مجموع نفوذ عظیم پکن بر بخش‌های نفت و گاز عراق و توسعه زیرساخت‌های مرتبط را در زمانی تقویت می‌کند که ایالات متحده و متحدانش تصور می‌کردند در تلاش برای بازپس‌گیری نفوذ خود در این غول نفت و گاز پیشرفت‌هایی داشته‌اند. تمایل تدریجی عراق به سمت چین و دوری از غرب پس از سرنگونی صدام حسین توسط ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ آغاز شد و پس از خروج یک‌جانبه رئیس‌جمهور دونالد ترامپ از «توافق هسته‌ای» با ایران در سال ۲۰۱۸ شتاب گرفت.

چین خود را برای پر کردن خلأیی که در ایران و عراق ایجاد می‌شد، آماده کرد؛ طبق اعلام اداره اطلاعات انرژی عراق به‌طور رسمی دارای ۱۴۵ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفت خام است (تقریباً ۱۸ درصد از کل خاورمیانه و پنجمین در جهان). به‌طور غیررسمی، بسیار محتمل است که این کشور نفت بسیار بیشتری داشته باشد. در اکتبر ۲۰۱۰، وزارت نفت عراق رقم رسمی ذخایر اثبات‌شده خود را افزایش داد اما همزمان اعلام کرد که منابع کشف‌نشده عراق حدود ۲۱۵ میلیارد بشکه است.

با این پیش‌زمینه، تلاش‌های چین پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای ایران با «توافق همکاری جامع ۲۵ ساله ایران-چین» پاداش گرفت.

توافقات استراتژیک: نفت در برابر بازسازی

در مورد عراق، پکن توافق بنیادین «نفت در برابر بازسازی و سرمایه‌گذاری» را در سپتامبر ۲۰۱۹ امضا کرد که به شرکت‌های چینی اجازه می‌داد در پروژه‌های زیرساختی عراق در ازای نفت سرمایه‌گذاری کنند. این توافق بعداً در «توافق‌نامه چارچوب عراق-چین» در سال ۲۰۲۱ گسترش یافت و عمیق‌تر شد.

در هر دو مورد، این قراردادها شرایط بسیار سخاوتمندانه‌ای برای شرکت‌های چینی که پروژه‌های اکتشاف و توسعه را در هر دو کشور انجام می‌دادند، شامل می‌شد. نکته کلیدی این بود که چین حق تقدم برای اکثر پروژه‌های نفت، گاز و پتروشیمی در ایران و عراق برای مدت توافقات مربوطه داشت.

مزایای متعدد دیگری نیز برای پکن وجود داشت، از جمله اینکه اگرچه این قراردادها اغلب ۲۵ ساله بودند، اما به‌گونه‌ای تنظیم شده بودند که رسماً دو سال پس از تاریخ امضا آغاز شوند، که به شرکت‌های چینی درگیر فرصت بیشتری برای کسب سود سالانه بیشتر و سرمایه‌گذاری اولیه کمتر می‌داد.

علاوه بر این، پرداخت به ازای هر بشکه به چین بالاترین مقدار بین میانگین ۱۸ ماهه قیمت نقدی نفت خام تولیدشده یا میانگین قیمت شش ماه گذشته بود، که پاداش را به نفع پکن متمایل می‌کرد. شرایط قراردادها همچنین شامل حداقل ۱۰ درصد تخفیف برای چین بر ارزش نفتی بود که استخراج می‌کرد—هرچند در چندین مورد با پاداش‌های اضافی این تخفیف به ۳۰ درصد می‌رسید. همین تخفیف برای گاز استخراج‌شده توسط شرکت‌های چینی در مراکز کلیدی قیمت‌گذاری گاز نیز اعمال می‌شد. هنوز جزئیاتی درباره پاداش پروژه انرژی یکپارچه منتشر نشده است.

بیشتر بخوانید: رشد جزئی قیمت نفت

زیرساخت و امنیت: نفوذ فراتر از انرژی

با این حال، تأمین جریان نفت و گاز تنها یکی از جنبه‌های مثبت حضور گسترده چین در عراق است. قراردادهای توسعه نفت و گاز به همراه خود حق قانونی برای تأمین امنیت کامل سایت‌های توسعه را دارند، از جمله استقرار تعداد نامحدود پرسنل امنیتی در اطراف سایت‌ها.

یک نمونه برجسته اولیه از استفاده چین از توافقات نفت و گاز با عراق، تعهدی از پکن برای حدود ۱ تریلیون دینار عراقی (۷۰۰ میلیون دلار در آن زمان) برای پروژه‌های زیرساختی حمل‌ونقل ریلی، جاده‌ای و کشتیرانی در شهر الزبایر در مرکز نفتی جنوب عراق، بصره، بود که از آن زمان شاهد مجموعه‌ای از توسعه‌های چینی، از جمله پروژه آتی پترولیوم جئو-جید بوده است. قرارداد دیگری برای شرکت‌های چینی برای ساخت فرودگاه غیرنظامی به جای پایگاه نظامی در پایتخت استان نفت‌خیز ذی‌قار بود، منطقه‌ای که دو میدان نفتی بالقوه بزرگ عراق—غراف و ناصریه—را در خود جای داده است. این پروژه فرودگاهی شامل ساخت چندین ساختمان باربری و جاده‌هایی است که فرودگاه را به مرکز شهر و به‌طور جداگانه به سایر مناطق کلیدی نفتی در جنوب عراق، از جمله بصره، متصل می‌کند.

در مذاکرات بعدی مربوط به «توافق‌نامه چارچوب عراق-چین» در سال ۲۰۲۱، تصمیم گرفته شد که این فرودگاه بعداً به یک فرودگاه دو منظوره غیرنظامی و نظامی گسترش یابد. بخش نظامی آن بدون نیاز به مشورت با دولت عراق در زمان استفاده توسط چین قابل استفاده خواهد بود، همان‌طور که در آخرین کتابم درباره نظم جدید بازار جهانی نفت به‌طور کامل تحلیل شده است. در همین راستا، باید به خاطر داشت که چین همچنان روی پالایشگاه الفاو با ظرفیت ۳۰۰,۰۰۰ بشکه در روز، نزدیک به پایانه اصلی صادرات بندر فاو در بصره، کار می‌کند. طبق گفته وزارت برنامه‌ریزی عراق، پروژه تحت رهبری شرکت مهندسی خط لوله نفت چین (CPPEC) به‌عنوان مرکز ذخیره‌سازی و مجرای تأمین برای ۳.۰ تا ۳.۵ میلیون بشکه نفت خام عمل خواهد کرد که یا از بندر بصره صادر می‌شود یا به پالایشگاه الفاو و از طریق خطوط لوله به سایر پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها در مرکز و شمال عراق منتقل می‌شود.

همچنین به‌عنوان مرکز فرماندهی لجستیکی برای تمامی پروژه‌های گسترده نفت و گاز چین در عراق و برای توسعه چندین پروژه غیرنفتی مرتبط با «توافق‌نامه چارچوب عراق-چین» عمل خواهد کرد. اگرچه همه شرکت‌های چینی درگیر در کارهای مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با پالایشگاه الفاو توسط شرکت عمومی بنادر عراق گزارش نشده‌اند، منبعی نزدیک به وزارت نفت عراق به‌طور اختصاصی به OilPrice.com گفت که PowerChina و Norinco International همچنان نیروهای هدایت‌کننده توسعه هستند. این منطقی است، زیرا این دو شرکت در ژانویه ۲۰۱۸ قرارداد اولیه برای ساخت پالایشگاه الفاو را امضا کردند که همراه با ظرفیت ۳۰۰,۰۰۰ بشکه در روز، یک کارخانه پتروشیمی نیز به توسعه متصل خواهد بود.

این کاملاً با روش عملیاتی گسترده پکن در استراتژی گسترش خود در خاورمیانه برای ترکیب سرمایه‌گذاری‌های تجاری با حضور نظامی هم‌خوانی دارد، زیرا نورینکو، در کنار فعالیت‌های اکتشاف و توسعه منابع نفتی و معدنی، یکی از برجسته‌ترین پیمانکاران دفاعی چین است.

کد : 1922

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 9 ماه پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه