پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : ونزوئلا؛ معدن طلاي سرمايه‌گذاري در آمريكاي لاتين
سه شنبه، 31 خرداد 1401 - 13:32 کد خبر:49047
پيام نفت:

رابطه ايران با آمريكاي لاتين موقعيتي طلايي بود كه در دولت‌هاي يازدهم و دوازدهم به‌واسطه نگاه غربگراي دولت مغفول ماند و اكنون در دولت سيزدهم ايران مي‌تواند در حياط خلوت آمريكا به فكر توسعه روابط و خنثي كردن تحريم‌ها باشد.

ونزوئلا؛ معدن طلاي سرمايه‌گذاري در آمريكاي لاتين/ سبحاني: دولت مي‌تواند تحريم‌ها را در حياط خلوت آمريكا خنثي كند/ امكان صادرات واكسن بركت به ونزوئلا

گروه جهان خبرگزاري آنا، - مجتبي اسماعيلي، رابطه ايران با كشورهاي حوزه آمريكاي لاتين قدمتي بيش از يك قرن دارد، ولي از نظر ديپلماتيك چندين دهه بيشتر نيست كه سفارتخانه‌هاي كشورمان در آن منطقه راه‌اندازي شده است. روابط ايران و آمريكاي لاتين از سال ۱۹۰۲ آغاز شد؛ همان سالي كه اسحاق‌خان مفخم‌الدوله، وزير مختار ايران در واشنگتن به آمريكاي جنوبي سفر كرد و عهدنامه‌هاي مودت و بازرگاني با كشورهاي مكزيك، برزيل، آرژانتين، اروگوئه و شيلي امضا شد. با پيروزي انقلاب اسلامي در سال ۱۳۵۷ و متشنج شدن روابط ايران و آمريكا، برخي كشورهاي آمريكاي لاتين (مكزيك و شيلي) اقدام به قطع روابط با ايران كردند و برخي ديگر به شكل غيرفعال به كار خود ادامه دادند. در زمان جنگ ايران و عراق با دستور كار قرار دادن برقراري روابط دوستانه با كشورهاي دنيا به‌وسيله وزارت امور خارجه كشورمان و برون‌رفت از انزواي سياسي، گسترش روابط با كشورهاي آمريكاي لاتين در دستور كار قرار گرفت و تا پايان جنگ و بعد از آن سفارتخانه‌هاي ايران در كشورهاي شيلي، اروگوئه، كوبا، نيكاراگوئه و كلمبيا افتتاح شد و آغاز بكار كردند. با توجه وضع تحريم‌ها عليه ايران به‌وسيله كشورهاي غربي به‌ويژه آمريكا، واردات از آمريكاي لاتين افزايش يافت و كشورهايي همچون آرژانتين، برزيل و اروگوئه به ترمينال‌هاي ورود كالاها و اقلام مورد تحريم براي ايران تبديل شدند.

با قدرت گرفتن حكومت‌هاي چپ‌گرا، ضد امپرياليسم آمريكا و ناسيوناليست و اولويت‌هاي آنان در سياست‌هاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي كه در راستاي منافع جمهوري اسلامي ايران نيز قرار داشت، روابط كشورمان با آمريكاي لاتين وارد مرحله جديدي شد. با روي كار آمدن دولت نهم و تلاش براي نزديك‌شدن به آن دسته از كشورهاي آمريكاي لاتين كه مخالف سياست‌هاي سلطه‌گرانه آمريكا در آمريكاي جنوبي بودند، روابط با برخي كشورهاي طرفدار آمريكا رو به افول نهاد. با وجود اينكه در زمان دولت دهم، ايران سعي كرد در اين منطقه نفوذ كند و با كشورهاي منطقه ارتباط نزديكي برقرار كند، ولي دولت يازدهم به رياست جمهوري حسن روحاني، نشانه‌هايي دال بر بي‌ميلي نسبت به ادامه روابط با اين كشورها را بروز داد. تعطيلي دفتر شركت ملي نفت ايران در دو كشور بوليوي و ونزوئلا ازجمله اقداماتي است كه در ماه‌هاي نخست شروع به كار دولت يازدهم خبرساز شد و رويكرد سرد نسبت به كشورهاي دوست ايران در آن منطقه و درمقابل گرايش افراطي و بدون منطق به آمريكا در دولت دوازدهم نيز ادامه يافت.


بيشتر بخوانيد:

تاكيد ايران و ونزوئلا بر توسعه همكاري‌هاي اقتصادي

نخستين محموله گازي ايران در ونزوئلا تخليه شد


با روي كار آمدن دولت انقلابي سيزدهم در ايران به رياست آيت‌الله سيدابراهيم رئيسي و تغيير رويكرد سياست خارجه ايران به روي خوش نشان دادن به دوستان و حاميان تهران در سراسر جهان، بارقه‌هاي اميدي در زمينه توسعه روابط با كشورهاي حوزه آمريكاي لاتين، ازجمله ونزوئلا، به‌وجود آمده است. ناگفته پيداست ايران در سال هاي اخير همواره با برخي از كشورهاي آمريكاي لاتين مانند آرژانتين، برزيل و اروگوئه روابط تجاري داشته و واردكننده بزرگ مواد غذايي از اين كشورهاست و بعضي مواد پتروشيمي و نفتي به اين كشورها صادر مي‌شود. ايران زماني با اروگوئه روابط تجاري دوجانبه و مبادلات اقتصادي پاياپاي داشت، از اين كشور برنج وارد مي‌كرد و به جاي آن نفت مي‌داد؛ آن هم با يك حساب مشترك كه اين حساب مي‌تواند راهگشاي تعامل با بسياري از كشورها باشد.

گروه جهان خبرگزاري آنا براي بررسي بيشتر تحولات منطقه آمريكاي لاتين، تغيير در رويكرد دولت ايران در تعامل با اين منطقه و نيز ظرفيت‌هاي موجود در آمريكاي لاتين براي بهره‌برداري به‌وسيله دولت سيزدهم، گفت‌وگوي مفصلي را با احمد سبحاني، سفير سابق ايران در ونزوئلا انجام داده كه به شرح زير است.

ايران زماني وارد كننده بزرگ كالاهاي اساسي از آمريكاي لاتين بود

آنا: با توجه به تجربه و سابقه‌اي كه در حوزه ديپلماتيك در آمريكاي لاتين داريد سير روابط ايران با اين حوزه را به‌ويژه پس از انقلاب اسلامي چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

سبحاني: ايران و كشورهاي حوزه آمريكاي لاتين حدود يك‌صد سال است با يكديگر در ارتباط هستند، ولي سفارتخانه‌هاي كشورمان در آن منطقه چندين دهه است راه‌اندازي شده. به‌عنوان نمونه پس از پيروزي انقلاب اسلامي كه چندان موضوع تحريم مطرح نبود، ميان ايران و اروگوئه حساب مشترك باز شد. ما ۵۰ ميليون دلار به آن‌ها اعتبار داده بوديم و آن‌ها نيز ۵۰ ميليون دلار به ما اعتبار داده بودند كه مي‌توانستيم تا سقف مذكور برنج وارد كنيم و بدهكار شويم، آن‌ها نيز مي‌توانستند ۵۰ ميليون دلار نفت وارد كنند و به ما بدهكار باشند. حساب‌هاي دو طرف ساليانه بررسي و به‌عنوان نمونه مشخص مي‌شد ما از آن‌ها ۳۲۰ ميليون دلار برنج وارد كرده بوديم و آن‌ها ۳۵۰ ميليون دلار از ما نفت خريده بودند. در اين حالت بدون اينكه پولي پرداخت يا جابه‌جا شود، از محل اعتبار آن‌ها ۳۰ ميليون دلار به حساب سال آينده منتقل مي‌شد. آن زمان تحريم مطرح نبود و اين اقدام هزينه‌هاي بانكي را پايين مي‌آورد.

ونزوئلا؛ معدن طلاي سرمايه‌گذاري در آمريكاي لاتين/ سبحاني: دولت مي‌تواند تحريم‌ها را در حياط خلوت آمريكا خنثي كند/ امكان صادرات واكسن بركت به ونزوئلا
احمد سبحاني، سفير سابق ايران در ونزوئلا

اين مدل مي‌تواند براي خيلي از كشورها وجود داشته باشد. پيش از آنكه در ونزوئلا دولت انقلابي سر كار بيايد، وارد كننده بزرگ كالاهاي اساسي از آمريكاي لاتين بوديم و اين رابطه همچنان ادامه دارد، ولي روي كار آمدن دولت‌هاي انقلابي در منطقه آمريكاي لاتين اين فرصت را براي ما ايجاد كرد كه در آنجا بتوانيم به صادرات بپردازيم و روابط خود را مستحكم كنيم. روابط با آمريكاي لاتين و سر كار آمدن هوگو چاوز، رئيس‌جمهور فقيد ونزوئلا به دولت هفتم و هشتم برمي‌گردد، زماني كه من در اواسط اين دولت به ونزوئلا رفتم و چاوز در قدرت بود. زماني كه چاوز به قدرت رسيد، عده‌اي فكر كردند مي‌توانند افكار و سياست‌هاي وي را هدايت كنند و بخشي از جامعه و سرمايه‌داران نيز از وي حمايت مي‌كردند، ولي وقتي مشخص شد نمي‌توانند و استقلال و استكبارستيزي خط قرمز چاوز است، از او دور شدند.

به‌جز دولت يازدهم و دوازدهم كه كم‌توجهي زيادي به همه كشورهاي دنيا شد، در ساير دولت‌ها توجه به آمريكاي لاتين متوازن دنبال مي‌شد

چاوز با سياست‌هايش به ونزوئلا و باقي نهضت‌هاي منطقه آمريكاي لاتين كمك مي‌كرد و اقداماتش با فروپاشي شوروي و بازي دموكراسي‌اي كه آمريكايي‌ها راه انداخته بودند، مصادف شد. آمريكايي‌ها براي اينكه بگويند خيلي دموكرات هستند و بتوانند در جمهوري‌هاي سابق شوروي نفوذ كنند، سعي كردند خود را دموكرات‌تر نشان دهند. هم‌زمان با بازتر شدن فضاي سياسي آمريكاي لاتين، قدرت انباشته‌شده نيروهاي انقلابي توانست از بالقوه به بالفعل تبديل شود و يكسري از كشورها سلسله‌وار به اين جريان انقلابي پيوستند. اين تحولات با روي كار آمدن دولت‌هاي نهم و دهم در ايران مصادف شد و برخلاف برخي تصورات، روابط با آمريكاي لاتين تنها منحصر به اين دوره نيست، ولي هم‌زمان با دولت نهم و دهم در ايران دولت‌هاي بيشتري در منطقه به اين جريان پيوستند.

آنا: روابط با آمريكاي لاتين در چه دوره‌اي با بي‌مهري مواجه شد و نتوانستيم بهره‌برداري لازم را انجام دهيم؟

سبحاني: فارغ از هرگونه گرايش سياسي و جناح‌بندي‌هاي مرسوم بايد بگويم قبل از دولت نهم نيز ارتباط با آمريكاي لاتين وجود داشت. ما كارخانه تراكتورسازي را در ونزوئلا در دولت هفتم و هشتم افتتاح كرديم و قرارداد كارخانه سيمان با ونزوئلا پيش از روي كار آمدن دولت احمدي‌نژاد امضا شد. خوشبختانه مواضع ما در ارتباط با آمريكاي لاتين در همه دولت‌ها تقريباً يكسان بود، به‌جز دولت يازدهم و دوازدهم كه كم‌توجهي زيادي به آمريكاي لاتين و البته همه كشورهاي دنيا شد. دولت روحاني تمركز خود را تنها بر به‌ فرجام رساندن برجام متمركز و سياست يك‌جانبه‌اي را دنبال كرد، ولي در ساير دولت‌ها توجه به آمريكاي لاتين متوازن دنبال مي‌شد.

روي كار آمدن دولت‌هاي انقلابي باعث شد در موضوعات سياسي و بين‌المللي كه بسيار زودبازده است، بتوانيم به موفقيت‌هايي دست يابيم و در مجامع بين‌المللي توانستيم شركايي پيدا كنيم. وقتي در موضع بين‌المللي خاصي متمركز مي‌شديم، با خيلي از كشورها هماهنگ بوديم و تعداد آراي بيشتري داشتيم. اين موضوع به حوزه اقتصادي نيز تسري پيدا كرد و توانستيم تاريخي‌ترين صادرات خدمات فني و مهندسي را در آن زمان در دورترين نقطه از ايران انجام دهيم. ما سفارش توليد كشتي‌هاي نفت‌كش اقيانوس‌پيما از ونزوئلا گرفتيم، كشتي‌هايي كه قبل از آن حتي براي خودمان هم نساخته بوديم. با ونزوئلا توافق كرديم برايشان كشتي‌ها را بسازيم، به اين فناوري دست يافتيم و امروز جزو سازندگان نفت‌كش‌هاي اقيانوس‌پيما هستيم.

شركت‌هاي ايراني توانستند در ونزوئلا ركورد خانه‌سازي را بشكنند. تقريباً اگر ۱۰ هزار واحد مسكوني را كه در مدت يك سال و نيم ساخته شد، ‌بر مبناي ساعت كاري حساب كنيد، مي‌توان گفت هر ۲۰ دقيقه يك خانه تحويل داده شد و اين ركوردي بود كه باعث شد شركت ايراني بخش خصوصي به‌وسيله مؤسسات آمريكايي (و نه داخلي) به‌عنوان هفتمين خانه‌ساز بزرگ دنيا معرفي شود و اين براي ما موفقيت بزرگي بود.

همكاري با ايران ظرفيت هاي خفته ونزوئلا را آشكار كرد

آنا: چه‌ شد كه ايران در رابطه با كشورهاي پيراموني آمريكا از واردكننده به صادركننده تبديل شد؟

سبحاني: آمريكا كشوري بود كه مي‌خواست ايران را زير بار فشار، تحريم و تهديد خفه كند، ولي ما با اتخاذ سياستي راهبردي در حياط خلوت سابق آمريكا نفوذ كرديم؛ نه‌تنها كالاهاي صنعتي، بلكه بالاتر از آن صنعت را در يك همكاري مشترك صادر كرديم. وقتي كارخانه تراكتورسازي را در آنجا احداث مي‌كنيم و برخي قطعات در آنجا ساخته مي‌شود، يعني توانسته‌ايم صنعت صادر كنيم و اين موفقيت ديگري براي جمهوري اسلامي ايران است.

آنا: برخي‌ها تصور مي‌كنند ونزوئلا از سر ناچاري يا به تعبيري فلج بودن اقتصادش ناگزير به رجوع به ايران براي تعامل اقتصادي است. آيا اين تعبير و ذهنيت را درست مي‌دانيد؟

سبحاني: ونزوئلا هم‌اكنون كه صحبت مي‌كنيم در برخي زمينه‌ها از ايران پيشرفته‌تر است. به‌عنوان نمونه آن‌ها زماني كه ما پالايشگاه خون، شبكه انتقال برق فشار قوي در ولتاژ بالا، كارخانه نورد آلومينيوم و ... نداشتيم، اين موارد را دراختيار داشتند. تعامل ايران و ونزوئلا همواره دوسويه بوده است؛ در خيلي از موارد ما از آن‌ها كمك گرفتيم و در خيلي از موارد آن‌ها از ما. در زمينه احداث كارخانه تراكتورسازي، كاراكاس در گذشته تراكتور توليد مي‌كرد، ولي در قانوني كه دولت‌هاي قبلي وضع كرده بودند، اگر تراكتور وارد اين كشور مي‌شد ارزان‌تر بود تا اينكه بخواهند قطعه بياورند و در كشورشان مونتاژ كند. ونزوئلا در خيلي از موارد از ايران پيشرفته‌تر، در خيلي از موارد با ما برابر و در خيلي از موارد از كشورمان پايين‌تر است. ما در ونزوئلا با همكاري‌هاي دوجانبه و احداث كارخانه ظرفيت خفته مردم اين كشور را بيدار كرديم.

 

ونزوئلا؛ معدن طلاي سرمايه‌گذاري در آمريكاي لاتين/ سبحاني: دولت مي‌تواند تحريم‌ها را در حياط خلوت آمريكا خنثي كند/ امكان صادرات واكسن بركت به ونزوئلا

در برخي امور پزشكي و ليزر، عمل‌هاي زيبايي و ... پزشكان ونزوئلايي در بخش خصوصي به تهران آمدند و به پزشكان ايراني‌ نكاتي را آموزش دادند. همچنين در ذوب آلومينيوم آن‌ها كارخانه‌اي در اختيار داشتند كه در جهان سه يا چهار نمونه از آن بيشتر وجود نداشت.

آنا: توسعه همكاري‌هاي علمي ميان ايران و ونزوئلا تا چه مرحله‌اي پيش رفته است؟

سبحاني: ما يكسري همكاري‌هاي دانشگاهي با كاراكاس آغاز كرديم و برخي از دانشمندان ونزوئلايي به تهران آمدند و در زمينه زمين‌شناسي آموزش‌هايي ديدند؛ حتي در برخي موارد كارشناسان ما به آنجا رفتند. ايران در زمينه نفت سنگين تجارب زيادي نداشت، ولي ونزوئلايي‌ها در اين زمينه تجارب بسيار ارزشمندي داشتند و كارشناسان ما به آنجا رفتند و نكات زيادي ياد گرفتند. ما در زمينه ذخاير نفت دو پروژه از آن‌ها گرفتيم و تخمين مخازن‌شان را انجام داديم، وقتي اين مأموريت با موفقيت انجام شد، آن‌ها برخي مخازن خودشان را هم براي تخمين به شركت‌هاي ايراني دادند. درواقع همكاري برد-برد با ونزوئلا آغاز شد و به ساير كشورهاي آمريكاي لاتين تسري پيدا كرد، ولي از اين دستاورد خوب محافظت نشد. اواخر دولت نهم و دهم مشكلات داخلي و برخي موضوعات خاص باعث شد اين روابط مستحكم تحت تأثير قرار بگيرد و دچار تنش شد.

در دولت يازدهم و دوازدهم همكاري‌هاي دوجانبه با همه كشورهاي دنيا تحت تأثير برجام، سفر به وين و مذاكرات هتل كوبورگ قرار گرفت؛ در نتيجه بسياري از فرصت‌هايي كه مي‌توانست براي ايران ثروت و قدرت بيافريند، فراموش شد. همه تخم‌مرغ‌ها در سبدي گذاشته شد كه در نهايت حاصلي از آن براي مردم ايران نداشت. وقتي صحبت از آمريكاي لاتين مي‌كنم به اين معني نيست كه آمريكاي لاتين مركز دنياست. فكر مي‌كنم فرصت‌هاي زيادي با كشورهاي همسايه داريم، با كشورهاي آسيايي، آفريقايي و حتي برخي از كشورهاي اروپايي و فكر مي‌كنم دنيا پر از فرصت براي ماست كه بايد از اين فرصت‌ها استفاده كنيم.

آنا: در حوزه دانشگاهي روابط كشورمان با ونزوئلا را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟ آيا ظرفيت انتقال يا بورسيه دانشجو ميان دو كشور وجود دارد؟

سبحاني: در حوزه همكاري‌هاي دانشگاهي، تعدادي دانشجوي ونزوئلايي به ايران آمدند و در دوره‌هاي مختلف در دانشگاه‌هاي كشورمان تحصيل كردند. تعدادي از دانشجويان ايراني نيز به ونزوئلا رفتند و اين همكاري‌ها در برهه‌اي از زمان به اوج خود رسيد. با وجود اين، در هشت سال اخير اين روابط كمي دچار افت شد و اميدوارم در دولت سيزدهم روابط با همه كشورها ازجمله ونزوئلا بار ديگر مورد توجه قرار بگيرد و با توجه به ظرفيت‌هاي زيادي كه وجود دارد، بتوان از فرصت‌ها استفاده كرد.

آنا: در ماه مي ۲۰۲۰ ايران تصميم به صادرات بنزين به ونزوئلا گرفت و پنج نفت‌كش ايراني راهي اين كشور شدند. تهران در اين فرايند چه هزينه‌فرصتي را مدنظر داشت؟ آيا دور زدن تحريم‌هاي آمريكا، شكستن تحريم‌هاي ايران و ونزوئلا يا تحقير واشنگتن مدنظر بود؟

سبحاني: براي پاسخ به اين سؤال بايد كمي به قبل رجوع كنيم. زماني‌كه ما با آمريكايي‌ها دچار مشكل شديم و واشنگتن تحريم بنزين ايران را در دستور كار خود قرار داد اوايل دولت نهم بود كه در ليست تحريم بنزين آمريكا قرار گرفتيم و براي خريد سوخت دچار مشكل شديم. در آن زمان ونزوئلا از توليدكنندگان بزرگ بنزين بود و عمده بنزين صادراتي‌اش نيز به آمريكا مي‌رفت. آن زمان از كاراكاس خواستيم در زمينه بنزين به ايران كمك كنند؛ آن‌ها با روي گشاده پذيرفتند و چند كشتي بنزين براي ما در نظر گرفتند، درحالي‌كه خيلي از بنزين‌ها را پيش‌فروش كرده بودند و به فروش آن‌ها نيازي نداشتند، ولي از اضافه توليدشان چند كشتي سوخت به ايران دادند.

ماجراي رسيدن كشتي‌ها به ايران در نوع خود غم‌انگيز بود كه با يكسري مشكلات از سوي دولت، بروكراسي و دست‌هاي پيدا و پنهان برخي عوامل مواجه شديم كه مي‌خواستند بنزين به ايران نيايد؛ ولي خوشبختانه بنزين ونزوئلايي به ايران آمد و در آن شرايط سخت، مردم كشورمان در تنگنا قرار نگرفتند كه بعدها توانستيم با تلاش دلاورمردان صنعت نفت ايران در زمينه بنزين به خودكفايي برسيم و حتي آن را صادر كنيم. در آن زمان شركت صادركننده بنزين ونزوئلايي به ايران از سوي آمريكا تحريم بود و تا سال گذشته ميلادي صنعت نفت ونزوئلا با تحريم‌ها و خرابكاري‌هاي غرب مواجه و در جنگ اقتصادي بود. در چنين وضعيتي صنعت نفت‌ اين كشور دچار مشكل شد و نتوانستند به مردم‌شان بنزين برسانند. حال نوبت ايران بود كه پاسخ بدهد و بنزين به ونزوئلا صادر كند.

امروزه شورش‌ها در ونزوئلا فروكش كرده و جنگ اقتصادي كه عليه ونزوئلا به راه افتاده بود و مي‌خواستند دولت را فلج كنند، شكست خورده است

صادرات بنزين ما به ونزوئلا با صادرات بنزين ونزوئلا به ايران تفاوت بزرگي داشت؛ آن زمان آن‌ها بازار بنزين را دراختيار داشتند، تحريم نبودند و به فروش بنزين نيازي نداشتند، ولي به ايران بنزين دادند، سختي را پذيرفتند و تحريم را به جان خريدند. اين در حالي است كه وقتي ما به آن‌ها بنزين فروختيم تحريم بوديم و خريداري براي بنزين خود نداشتيم؛ اين يك معامله دو سر برد بود، يعني بنزين را فرستاديم و تحريم‌هاي خود و ونزوئلا را نيز شكستيم. به‌تدريج كاراكاس توانست خود را پيدا كند و امروز مي‌تواند بخش مهمي از بنزين داخلي را تأمين كند و اگر بتواند به ظرفيت گذشته برگردد، صادركننده بزرگ بنزين است.

آنا: يكي از موضوعات حاشيه‌اي در زمينه انتقال بنزين ايران به ونزوئلا موضوع شمش طلا در برابر بنزين بود. لطفاً دراين‌باره توضيحات شفافي ارائه كنيد؟

سبحاني: بعضي موضوعات مالي و تجاري محرمانه مي‌ماند. ايران پول بنزين ارسال‌شده را دريافت كرد، همان‌طور كه پول بنزيني را كه خريده بوديم پرداخت كرديم. حال آن را چطور اخذ كرديم؟ ايران در تحريم است و براي دور زدن آن، ممكن است به روش‌هاي مختلفي اقدام كند و طلا يا چيزهاي ديگري گرفته باشد، اما بدخواهان هميشه مي‌خواهند از اين‌گونه موضوعات تئوري بسازند. چه اشكال دارد اگر ما طلا، دلار، يورو يا هر ارزي را كه با آن بتوان خريدهاي ديگر انجام داد يا نيازهاي خود را برآورده كرد، دريافت كنيم؟

ونزوئلا؛ معدن طلاي سرمايه‌گذاري در آمريكاي لاتين/ سبحاني: دولت مي‌تواند تحريم‌ها را در حياط خلوت آمريكا خنثي كند/ امكان صادرات واكسن بركت به ونزوئلا

وقتي در ونزوئلا سوپرماركت ايراني راه‌اندازي شد، مخالفان مي‌گفتند نفت‌هاي ما را بردند و پفك به‌جايش آوردند. با همه اين حواشي، مهم اين است ايران در اوضاع سخت به ونزوئلا بنزين داد و هزينه‌اش را دريافت كرد؛ حال هزينه‌اش را به هر وسيله‌اي گرفتيم، ديگر زرنگي ماست. اتفاقي كه افتاد، اين بود كه ما بايد جنسي مي‌داديم و پولش را مي‌گرفتيم. اين پول را به هر وسيله‌اي كه توانستيم بگيريم ناز شست ما و ونزوئلايي كه توانستيم توافق كنيم. منظورم اين است دشمنان داستان‌سرايي نكنند. حالا اگر ما طلا گرفته باشيم مگر اشكال دارد؟

در تجارت سلاح از كسي دستور نمي گيريم

آنا: نيكلاس مادورو، رئيس‌جمهور ونزوئلا پس از انتقال سوخت ايران به اين كشور و وسط صحبت تلويزيوني‌اش، براي نشان دادن علاقه به ايران و دور زدن تحريم‌ها به وزير دفاعش گفت «چه اشكال دارد موضوع خريد موشك‌هاي بالستيك را از ايران پيگيري كنيم»؟ اين اتفاق و رويكرد مهم ونزوئلا را كه تحقير تحريم آمريكا محسوب مي‌شود، چگونه تحليل مي كنيد؟

سبحاني: بخشي از تسليحات در دنيا متعارف است و كشورها مي‌توانند آن را بفروشند. ما تسليحات، صنايع و هر چيزي كه دوستان و شركايمان نياز داشته باشند و در قوانين بين‌المللي (نه قوانيني كه آمريكايي‌ها براي ما وضع مي‌كنند) مجاز باشد، در چارچوب قوانين بين‌المللي مي‌توانيم با كشورهاي مختلف تجارت كنيم. چيزي كه براي ما غيرمجاز است و براي خود و ديگران نمي‌پسنديم، اسلحه‌هاي ممنوعه است كه متأسفانه كشورهاي ابرقدرت به برخي كشورهاي ديگر مي‌دهند تا عليه مردم استفاده شود و شاخص‌ترين مورد در اين زمينه رژيم اشغالگر قدس است كه اسلحه ممنوعه به آن مي‌دهند؛ وگرنه كشورهاي دنيا براي دفاع از خود به اسلحه‌هاي متعارف نياز دارند. اگر كشورهاي دنيا چنين سلاح‌هايي از ما درخواست كنند، خوشبختانه در اين زمينه توانايي‌هاي بسيار زيادي داريم و مي‌توانيم شريك خوبي براي آن‌ها باشيم.

آنا: چند ماه پيش موضوع مصالحه مادورو و خوان گوايدو، رهبر مخالفان ونزوئلا مطرح شده بود، سرنوشت اين موضوع چه شد؟

سبحاني: يكسري موضوعات به اوضاع داخلي ونزوئلا مربوط است كه خودشان بايد حل كنند. آنچه مسلم است، اينكه دولت مركزي رأي منسجمي در ونزوئلا دارد و مخالفان پراكنده هستند. گوايدو از سوي برخي كشورها به‌عنوان رئيس‌جمهور پذيرفته شده و اين، دخالت آشكار در امور داخلي كشوري مستقل است. گوايدو در داخل ونزوئلا طرفدار زيادي ندارد و عمدتاً به‌وسيله غربي‌ها و جنجال‌هاي رسانه‌اي در سر خط خبرها قرار مي‌گيرد.

مذاكرات ميان دولت و اپوزيسيون در ونزوئلا همواره وجود داشته است. آزادي‌هاي خاصي كه ونزوئلايي‌ها دارند، گوايدو هم مي‌تواند داشته باشد، شخصيت‌هاي ديگر نيز وجود دارند كه اهل مذاكره هستند، ولي امروزه شورش‌ها در اين كشور فروكش كرده و جنگ اقتصادي كه عليه ونزوئلا به راه افتاده بود و مي‌خواستند دولت را فلج كنند، شكست خورد و دولت مادورو توانست تا حد زيادي اوضاع را به دست بگيرد. تحريم باعث شد خيلي موضوعات و چالش‌ها خود را نشان دهد و ظرفيت بالاي اقتصادي كاراكاس بكار گرفته شود تا بتوانند از بحران عبور كنند.

آنا: در دولت سيزدهم چه زمينه‌ها و هزينه‌فرصتي براي رابطه با ونزوئلا وجود دارد؟

سبحاني: فكر مي‌كنم در دولت سيزدهم توجه به كشورها، رابطه دوجانبه با كشورها در اولويت است و بارها نيز مقام‌هاي دولت سيزدهم بر اين موضوع تأكيد كردند كه همسايگان و دوستان ايران در اولويت روابط سياسي قرار دارند. در اين رابطه انتظار مي‌رود رابطه با آمريكاي لاتين و ونزوئلا در رابطه برد-برد بتواند گسترش يابد و ظرفيت مغفول مانده‌اي كه در چند سال گذشته به اميد سرابي به نام برجام به فراموشي سپرده شده بود را بتوان دوباره احيا كرد. همچنين بتوان صادرات و واردات مفيدي از آمريكاي لاتين انجام داد.

ونزوئلا داراي ميليون‌ها هكتار زمين كشاورزي حاصلخيز است. آمريكاي لاتين و ونزوئلا براي دامداري بسيار مناسب است، تا حدي كه براي دام‌هايشان علوفه از جاي ديگر نمي آورند و آن‌قدر سرزمين سبز است كه دام‌ها آنجا مي‌چرند. مي‌توانيم دامداري و كشت فراسرزميني را در آنجا توسعه دهيم، لوازم و ادوات كشاورزي به آن‌ها بدهيم و به جايش محصولات كشاورزي وارد كنيم. مي‌توان رابطه برد-برد دوجانبه با ونزوئلا و بقيه كشورهاي آمريكاي لاتين داشت. برزيل در نوع خود يك قاره است. مكزيك كشوري است كه بيش از ۸۰ درصد روابط اقتصادي‌اش فقط با آمريكاست و امروز دولتي چپ‌گرا در اين كشور در قدرت قرار دارد، ولي اشتباه بزرگ‌ مكزيكي ها در چند دهه گذشته اين بود كه خود را بيش از اندازه به آمريكايي‌ها وابسته كردند. با آن‌ها نيز مي‌توان همكاري كرد؛ صنايع بسيار خوبي دارند كه مي‌تواند براي ما مكمل باشد.

اگر مشكل واكسيناسيون‌ داخل را حل كنيم، هم‌اكنون مشتري براي چند ميليون دوز واكسن در آمريكاي لاتين از انواع بركت، فخرا و بقيه واكسن‌هاي ايراني وجود دارد

در زمينه توسعه همكاري‌ها با برزيل در حوزه دانش‌هاي نوين، نانوتكنولوژي، بيوتكنولوژي و... مي‌توان همكاري كرد. مدت‌ها پيش وقتي رئيس‌جمهور برزيل به ايران آمد از پيشرفت جمهوري اسلامي ايران تعجب كرد. همكاري‌هاي دوجانبه مي‌تواند گسترش يابد و زمزمه‌هايي در اين زمينه از سوي دولت شنيده مي‌شود و برزيلي‌ها نيز در سياست‌هايشان بر توسعه همكاري‌ها با ايران تأكيد كرده‌اند.

آنا: با توجه به تجربه‌اي كه در حوزه آمريكاي لاتين داريد، فضاي حاكم بر آنجا نسبت به ايراني‌ها، تجار و كالاي ايراني چگونه است؟

سبحاني: تقريباً در كل آمريكاي لاتين نظر مثبتي درباره ايران وجود دارد. زماني كه اوج صادرات تراكتور ايران به آن منطقه بود، در سفر ايراني‌ها به كشورهاي آمريكاي لاتين متقاضيان زيادي از امكان واردات تراكتور ايراني سوال مي‌كردند. تراكتور ايران از ونزوئلا به ۱۱ كشور آمريكاي لاتين صادر شد. در زمينه صنايع نفت و پتروشيمي بازار بسيار خوبي در آنجا براي همكاري با كشورمان وجود دارد. در زمينه فناوري‌هاي نوين، نانوتكنولوژي، بيوتكنولوژي و حتي توريسم بهداشتي و پزشكي آنجا زمينه‌هاي بسيار خوبي وجود دارد كه تجار ايراني مي‌توانند كار كنند.


بيشتر بخوانيد:

آمريكا تحريم‌هاي نفتي ايران و ونزوئلا را تمديد كرد

هيچ محدوديتي براي گسترش روابط با ونزوئلا نداريم


ايران مي‌تواند از تجار و صنعتگران ونزوئلايي دعوت كند در زمينه‌هايي كه بيشتر پيشرفت كرده‌اند، به همتايان ايراني خود كمك كنند. زماني با كشور اروگوئه همكاري داشتيم. فناوري و سيستمي داشتند كه در شاليزارهاي برنج، ماهي نيز پرورش مي‌دادند و مذاكراتي براي انتقال تجارب با آن‌ها انجام داديم. به هر حال كشورهاي دنيا به هم وابستگي دارند و مي‌توانند خيلي حوزه‌ها را به هم پيوند بدهند و خيلي چيزها از هم بگيرند. شايد امروز نبايد از صادرات هندوانه خوشحال باشيم، زيرا آب‌بري زيادي دارد. شايد اگر هندوانه را وارد كنيم و بتوانيم به جايش صادرات زعفران را گسترش دهيم كه به آب كمتري نياز دارد، توجيه‌پذير باشد. معتقدم دامداري و كشاورزي فراسرزميني در آمريكاي لاتين براي ايران مي‌تواند خيلي مفيد باشد.

داروهاي ايراني در ونزوئلا خريدار دارد

آنا: با توجه به توليد واكسن‌هاي داخلي ازجمله واكسن بركت، موضوع صادرات آن مورد توجه قرار گرفته است؟ آيا در زمينه صادرات اين نوع واكسن، انتقال تجربه در زمينه پزشكي و صادرات دارو به آمريكاي لاتين زمينه همكاري براي ايران وجود دارد؟

سبحاني: در حال حاضر ونزوئلايي‌ها ازجمله خريداران داروهاي ايراني هستند. مشكل در داخل و بروكراسي اداري است كه نمي‌توانيم دارو صادر كنيم. بخشي از داروهاي ما مواد اوليه دارد كه آن را بايد با ارز ترجيعي وارد كرد. اين موضوع باعث شده است تقريباً صادرات ما قفل شود؛ درحالي‌كه كارخانجات دارويي ما با حداقل ظرفيت درحال توليد دارو هستند. اگر در اين زمينه تسهيلات بيشتري فراهم و سرعت عمل بيشتر شود، مي‌توانيم فقط و فقط از صادرات دارو به ونزوئلا نسبت به صادرات دارو به كل كشورهاي دنيا دست‌كم پنج برابر صادرات داشته باشيم و ارزآوري كنيم.

داروي ايراني به‌دليل قيمت بسيار مناسب‌ به ونزوئلا مي‌رود كه آن هم بايد از فيلترهاي بسيار زياد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بگذرد. داروهاي ايراني آن‌قدر مرغوب است كه ونزوئلايي‌ها آن را مي‌پسندند. از داروخانه‌دارهاي اين كشور شنيدم بعضي از مشتريان مي‌گويند داروهاي ايراني‌ را بيشتر قبول دارند. اين داروها آن‌قدر باكيفيت و قيمت‌ مناسب عرضه مي‌شود كه بعضاً از اين كشور به ساير كشورها قاچاق مي‌كنند، زيرا آنجا معمولاً داروهاي اروپايي با قيمت‌هاي بسيار بالا عرضه مي‌شود.

اگر بتوانيم مشكل واكسيناسيون‌ داخل را حل كنيم و مشكلات واكسن بركت حل شود و به ظرفيتي كه پيش‌بيني كرده بودند، برسد؛ هم‌اكنون مشتري براي چند ميليون دوز واكسن در آمريكاي لاتين از انواع بركت، فخرا و بقيه واكسن‌هاي ايراني مشتري وجود دارد.

آنا: چندي پيش شايعاتي در زمينه حضور حزب‌الله در ونزوئلا مطرح شد، اين را تا چه حد مطابق با واقعيت مي‌دانيد؟

سبحاني: بعد از بحراني كه در لبنان پيش آمد، مردم اين كشور به كشورهاي مختلف كوچ كردند، طوري كه جمعيت لبناني‌هاي خارج از كشور بيشتر از لبناني‌هاي داخل لبنان است. بخشي از آن‌ها به آفريقا و بخش مهمي به آمريكاي لاتين رفتند و آنجا كلوني‌هايي را درست كردند. مدت زيادي بود كه در مرز آرژانتين و برزيل جنجال به‌پا بود، آنجا كلوني شيعيان يا حزب‌الله وجود دارد. در ونزوئلا نيز لبناني‌ها زياد هستند. در كل آمريكاي لاتين لبناني‌تبارها حتي به سمت‌هايي در حد وزارت رسيدند و وزير لبناني در كشورهاي آمريكاي لاتين به‌ويژه ونزوئلا زياد است.

حالا اينكه بگويند حزب‌الله حضور دارد، ممكن است خيلي از لبناني‌ها طرفدار گرايش‌هاي حزب‌الله باشند و نبايد به سروصداي غربي‌ها و امپرياليسم توجه كرد. در عين حال در كشورهاي برزيل، آرژانتين، شيلي و تمام كشورهاي آمريكاي لاتين كه لبناني‌ها حضور دارند، بخش مهمي از آن‌ها طرفدار حزب‌الله هستند. حتي خيلي از مسيحي‌هاي لبناني كه در آمريكاي لاتين هستند از حزب‌الله طرفداري مي‌كنند.