پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : هشدار درباره خطر تلاقي شبكه گاز شهري با گسلهاي تهران
چهارشنبه، 10 آذر 1400 - 06:15 کد خبر:48105
پيام نفت:

هشدار درباره خطر تلاقي شبكه گاز شهري با گسلهاي تهران

دانشيار پژوهشگاه زلزله شناسي در پي حادثه انفجار شهران از شكست شريان‌هاي حياتي در آزمون آسيب‌پذيري لرزه‌اي تهران خبر داد و گفت: خطر تلاقي شبكه گاز شهري در دهها نقطه تهران با گسل‌ها جدي است.

مرتضي بسطامي در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار داشت: شبكه گاز شهري نه تنها در دهها نقطه تهران با گسل‌ها تلاقي دارد كه در بسياري مناطق از زمين‌هايي با ساختار نامناسب عبور مي‌كند كه در اثر روانگرايي يا نشست زمين هم مي‌تواند هر لحظه با شكستگي لوله‌هاي قطور گاز به انفجار منجر شود.

دانشيار گروه مهندسي زلزله شريان‌هاي حياتي پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله كه مطالعات بسياري در خصوص شريان‌هاي حياتي تهران دارد، با بيان اينكه لااقل ۲۰ بار در جلسات مشترك با كارشناسان ومديران شركت گاز و دهها جلسه و نشست ديگر نسبت به آسيب پذيري بالاي شبكه گاز تهران هشدار داده است، گفت: گسل‌هاي متعددي در مناطق مختلف پايتخت از جمله در شمال تهران و مناطقي مثل شهران ( كه روز جمعه در اثر انفجار شبكه گاز خسارات بسياري ديد) ، شناسايي شده‌اند كه اگر نقشه گسل‌هاي شهر را با نقشه شبكه گاز شهري تلفيق كنيم در دهها نقطه تلاقي دارند.

وي با تاكيد براينكه خطر گسل‌ها فوق‌العاده جدي است افزود: چرا كه كوچكترين حركت گسل‌ها هم مي‌تواند قطورترين لوله‌هاي گاز را دچار آسيب كند.

بسطامي با اشاره به زلزله مرگبار شهر كوبه ژاپن و خسارت و تلفات بالاي آن اظهار داشت:‌در زلزله بزرگ شهر يك و نيم ميليون نفري كوبه، شبكه گاز شهر در ۱۰۶ نقطه اصلي دچار مشكل شد. به طوري كه بخش عمده‌اي از تلفات جاني و خرابي هاي زلزله ناشي از انفجارها و آتش سوزي‌هاي متعاقب زلزله بود. انفجار روز جمعه در منطقه شهران تهران تنها يك نمونه‌ از آن ۱۰۶ نقطه آسيب ديده در زلزله كوبه بودند و مطمئنا تعداد چنين نقاطي در تهران ۱۰ ميليون نفري چندين برابر كوبه است.

مدير طرح احداث آزمايشگاههاي پيشرفته مهندسي زلزله با اشاره به اينكه شبكه گاز شهري تهران در بسياري مناطق با خطوط و تاسيسات زير زميني و هوايي انتقال برق نيز تلاقي دارد، اظهار داشت: كافي است جرقه برق به گاز برسد تا انفجارهاي مخربي مثل حادثه روز جمعه شهران در هر نقطه از دهها نقطه تلاقي خطوط گاز و برق تهران رخ دهد.

بسطامي با اشاره به وجود حدود ۳ ميليون مشترك گاز در تهران اظهار داشت: طبعا حدود همين تعداد علمك گاز در مجاورت ديوارهاي ساختمان‌هاي شهر وجود دارد كه فشار گاز آنها ۶۰ PSI ( حدودا يك چهارم فشار خط لوله اصلي منفجر شده در تهران) است كه مي‌تواند در يك زلزله بالاي ۴ ريشتر دچار آسيب شوند، خصوصا اينكه در كنار اين علمك‌ها كابل‌ها و كنتور برق نيز قرار دارند.

دانشيار گروه مهندسي زلزله شريانهاي حياتي پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله خاطرنشان كرد: در كنار خطوط انتقال برق و گاز تونل‌هاي طويل فاضلاب تهران هم در نقاط متعدد با گسل‌ها تلاقي دارند كه در صورت بروز زلزله يا هر حادثه‌ي ديگري مي‌توانند منشاء مخاطرات و مشكلات جدي در روند امداد رساني باشند.

وي در پاسخ به اين سوال كه با توجه به عدم امكان حذف خطوط لوله انتقال گاز در مناطق واقع بر روي گسل‌هاي تهران چه راهكاري براي پيشگيري از اين مخاطرات وجود دارد، گفت: سالهاست كه در دنيا در اين زمينه مطالعات و  اقدامات عملي مختلفي صورت گرفته و تمهيدات فراواني براي پيشگيري از بروز حوادث احمالي انديشيده شده است. متاسفانه كار جدي بر روي شريانهاي حياتي تهران انجام نشده و بسياري از اين شريان‌ها از مناطقي مي‌گذرند كه به دليل سستي و ساختار نامناسب زمين شناختي و همچنين طرحهاي عمراني مثل احداث خطوط مترو در معرض روانگرايي، فرو نشست و شكستگي لوله‌ها قرار دارند، به طوريكه رخداد زلزله تنها يكي از عوامل متعدد خطر ساز براي آنهاست

بسطامي تصريح كرد:‌ شركت گاز بايد نقاط بحراني و حادثه خيز را شناسايي كرده و تمهيدات موثري براي كاهش آسيب پذيري آنها بيانديشد. ژاپني ها چندسال پيش مطالعاتي روي شبكه‌ گاز تهران انجام داده و اطمينان دادند كه بجز علمك‌ها مشكل جدي‌اي در شبكه وجود ندارد ولي حادثه شهران نشان داد نبايد به چنين مطالعات نه چندان عميقي كه سالها قبل انجام شده، اكتفا كرد.

اين متخصص مهندسي زلزله با اشاره به رويكرد مبتني بر خطرهاي چندگانه ( مالتي هازارد) در مديريت بحران نوين اظهار داشت: در مورد شريانهاي حياتي تهران شركتهاي گاز، برق، آب و فاضلاب و مخابرات نمي‌توانند به صورت جداگانه كار كنند بلكه بايد با مديريتي يكپارچه شريان هاي حياتي شهر را ساماندهي كرد.