درباره ما   |  پیوندها   |  RSS  
  صفحه اول    نفت    گاز     پتروشیمی     پالایش و پخش    بورس و بازار سرمایه     بین الملل     اقتصاد انرژی   دوشنبه، 17 بهمن 1401 - 07:00   
 
 
   اخبار رسانه ها  
  تاریخ روابط خسارت بار و تحقیر انگیز ایران و روسیه
  سید حسن خمینی: اگر فقری که احساس کنیم ناشی ظلم باشد، به پرخاشگری می‌انجامد / اتاق‌ها را شیشه‌ای و دیوار‌ها را نازک کنیم
  خضریان، نماینده مجلس: طرح «مجازات افراد برای اظهارنظرها» شامل افرادی است که به دلیل چهره شدن در جامعه، مرجعیت اجتماعی پیدا کرده‌اند / با افرادی که صرفاً به دلیل چهره بودن، جامعه را دچار ناامنی و خسارت می‌کنند، چه کار باید کرد؟ / اگر چنین قانونی وجود داشت، امروز شاهد بی‌مسئولیتی کلامی در محیط اجتماعی نبودیم
  تصاویری از یک روز عادی در کره شمالی
  قالیباف: مستضعف کسی است که استعداد و ظرفیت دارد، اما استبداد و استکبار اجازه بروز آن را نمی‌دهد
  بورل: سعی دارم برجام را زنده نگه دارم/ اتفاقاتی که در ایران می‌افتد، کار را بسیار دشوارتر می کند
  سازمان تعزیرات: یک شرکت خودروساز به دلیل گران فروشی ۱۴ هزار میلیارد تومان جریمه شد
  قوه قضاییه: رهبر انقلاب با عفو و تخفیف مجازات «جمع قابل توجهی از متهمان و محکومان حوادث اخیر» موافقت کردند
  فیلم مذاکرات خبرگان قانون اساسی درباره شورای نگهبان - قسمت دوم
  فیلم بسیاز مهم بررسی اصل ششم قانون اساسی در مجلس خبرگان قانون اساسی 1358
  فیلم از جلسه مجلس خبرگان قانون اساسی در بررسی اصل 9 و 10 در شهریور 1358
  روایت سردار مرتضی قربانی از اولین تا آخرین دیدار با شهید قاسم سلیمانی
  خاطره سردار مرتضی قربانی از شهید رحیم انصاری رهنانی
  آیت الله مکارم شیرازی: مملکت با شعار اداره نمی شود / درست است بعضی مسئولان در رفاه باشند ولی این همه مردم محروم وجود داشته باشد؟ / فاصله طبقاتی امنیت ما را متزلزل می کند
  وزارت کشور: دستور العمل برگزاری تجمعات قانونی تهیه شد / در مهرماه امسال همزمان با شروع اعتراضات، این دستورالعمل آماده ابلاغ نبود / دستورالعمل در همین روزها ابلاغ می‌شود
  باکو در مسیر استراتژی «مرگ با هزار چاقو» علیه ایران / مصائب تنهایی تهران در عرصه بین الملل همچنان ادامه دارد...
  ویدیو / علیرضا دبیر می‌گوید «برای خنده» کاندیدای شورای شهر شده بوده و مردم «نباید به من رای می‌دادند»
  قدری تردید دارم که امام گفته باشند اسرائیل باید از بین برود؛ در شورای دفاع بحث شد که این، موضع نظام باشد یا نه؟ که امام گفتند «نه» / بعضی از اصول و ساختار‌های نظام باید اصلاح شود؛ این یعنی «جمهوری دوم» / این خیانت است که، چون باهنر می‌خواهد رأی بیاورد، رقبایش را حذف کنیم
  علی باقری: ایران در چارچوب توافق گذشته حاضر به انجام مذاکرات است
  فیلم جلسه بسیار جذاب مجلس خبرگان قانون اساسی در بررسی اصل 54
  صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی: جلسه چهل و یک
  صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
  محاسبات بازده و تلفات ترانسفورماتور — به زبان ساده (+ دانلود فیلم آموزش رایگان)
  ترانسفورماتورهای جدید کم تلفات
  فرسودگی شبکه ها عامل بخشی از هدررفت انرژی برق است
  احداث ۹۸ هزار کیلومتر شبکه جدید برق/ توسعه خطوط انتقال، توزیع و فوق توزیع و رفع فرسودگی شبکه برق کشور
  ببینید| فیلم تمرینات زنان یگان‌های ویژه فراجا / قدرت نمایی دختران رزمی کار و قدرتمند
  شکست سنگین اردوغان در دادگاه قانون اساسی
  نگاهى به «شوراى قانون اساسى‏» فرانسه و «شوراى نگهبان‏» ایران
  هر قانونی که با اصل ششم قانون اساسی تعارض داشته باشد غیرقانونی است
ادامه اخبار رسانه ها
 

انتخابات ریاست جمهوری

- اندازه متن: + -  کد خبر: 50238صفحه نخست » اخبار رسانه هاسه شنبه، 15 آذر 1401 - 11:55
معنای ریشه‌ی «نکس» چیست و به عنوان نمونه، «نُنَکّسه» در آیه‌ی 68 سوره‌ی ‌یس به چه معنا است؟
  
پیام نفت:
خلاصه پرسش
معنای ریشه‌ی «نکس» چیست و به عنوان نمونه، «نُنَکّسه» در آیه‌ی 68 سوره‌ی ‌یس به چه معنا است؟
پرسش
با سلام؛ در سورہ‌ی یاسین آیه‌ی 68 «تنکیس» چیست؟
پاسخ اجمالی

مقتضاى طبیعت در موجودات مادى؛ مثل انسان این است که از آغاز آفرینش ضعیف است و به تدریج رو به رشد و تکامل می‌‏رود، در دوران جنینى هر روز شاهد خلقت تازه و رشد جدیدى است، بعد از تولد نیز مسیر تکاملى خود را در جسم و روح به سرعت ادامه می‌‏دهد، و قوا و استعدادهاى خدادادی که در درون وجودش نهفته شده، یکى پس از دیگرى شکوفا می‌‏شود، دوران جوانى، بعد از آن پختگى فرا می‌‏رسد، و انسان در اوج قله‌ی تکامل جسمى و روحى قرار می‌‏گیرد. این سیر تکاملی تا حد معینى از عمر است و پس از آن رو به افول می‌گذارد تا هنگام مرگش فرا رسد.

قرآن کریم به این حقیقت اشاره می‌کند آن‌جا که می‌فرماید:

«وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ أَ فَلا یَعْقِلُونَ»؛[1] هر کس را طول عمر دهیم، در آفرینش واژگونه‏اش مى‏کنیم، آیا اندیشه نمى‏کنند؟

لغت‌دانان در بیان واژه‌ی «نکس» گفته‌اند: «النَّکْسُ: قَلْبُ الشی‏ءِ عَلَى رَأْسِهِ»؛[2] نکس به معنای واژگون‌ کردن کامل یک چیز است.

«نُنَکِّسه» در آیه‌ی بالا از ماده‌ی «تنکیس» به معناى واژگون ساختن و برگرداندن چیزى است به صورتى که بالایش پایین قرار گیرد و نیرویش مبدل به ضعف گردد، و زیادتش رو به نقصان گذارد. و انسان در روزگار پیرى این‌گونه می‌‏شود؛ یعنی قوتش مبدل به ضعف، علمش مبدل به جهل، و یاد و هوشش مبدل به فراموشی می‌‏گردد.[3] در این آیه تنکیس کنایه از بازگشت کامل انسان به حالات طفولیت است.[4]

انسان حد رشد و نموش به طور معمول تا سن چهل سالگى است، پس از آن حد توقفش تا سن شصت سالگی است، و بعد از آن رو به سرازیری می‌گذارد و قوای جسمانی‌اش رو به تحلیل می‌رود. عقلش کم می‌شود؛ فراموشى پیدا می‌کند؛ قوه‌ی شنوایی و بینایی و ... نقصان پیدا می‌کند؛ بدنش ضعیف می‌شود تا اجلش فرارسد.

البته، این بر حسب اقتضای طبیعت نوع بشر است، و گرنه خداوند قدرت دارد تمام قواى او را حفظ کند، چنان‌که در مورد بعضی از پیامبران و اولیای الهی؛ مانند خضر، الیاس، ادریس، عیسی و امام زمان(ع) این امر را انجام داده است.[5]

گفتنی است که این قانون طبیعت اختصاص به انسان ندارد، بلکه در مورد همه‌ی موجوداتی که از عناصر مادی مختلف تشکیل یافته‌اند و مرکب از اجزا هستند، مانند حیوانات و ... جریان دارد؛ البته هر کدامشان حد و مرز جداگانه‌ای براى رشد و توقف و واژگونی دارند، و آنها نیز این مراحل را طی می‌کنند تا مرگ و نابودی به سراغشان ‌آید.

در نتیجه این قانون در موجودات روحانی که از عناصر مادی تشکیل نیافته‌اند؛ مانند ملائکه، عالم ارواح و عالم انوار، حاکم نیست؛ یعنی نه زیاد رشد پیدا می‌کنند و نه نقصان و ضعف، تا موقعى که براى آنها معین شده است، بلکه الى الابد یکسان هستند.

این آیه‌ی مورد بحث در حقیقت نگاه به مسئله‌ی معاد دارد؛ یعنی خداوند می‌فرماید همین‌گونه که ما انسان و موجودات را از ضعف به قوت و از قوت به ضعف و ناتوانی می‌رسانیم، این قدرت را داریم که از خاک، انسان قوى و رشید خلق کنیم، به همین نحو قدرت داریم بدن خاک‌شده و پوسیده را دو مرتبه برگردانیم و انسان درست کنیم.[6]

گفتنی است که قرآن کریم در آیه‌ی 5 سوره‌ی حج نیز به همین معنا اشاره کرده است:

«وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إِلى‏ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلا یَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئاً»؛ یعنی بعضى از شما آن قدر عمر می‌‏کنند که به بدترین مرحله‌ی زندگى و پیرى می‌‏رسند، آن‌چنان که چیزى از دانسته‌های خود را به خاطر نخواهند داشت، و حتى نزدیک‌ترین افراد خانواده خود را نخواهند شناخت.[7]

جمله‌ی «أَ فَلا یَعْقِلُونَ» در انتهای آیه، هشدار به انسان‌ها است که اگر این قدرت و توانایى که دارید عاریتى نبود، به این آسانى از شما گرفته نمی‏شد. بنابر این، تعقل و اندیشه کنید که قدرت دیگرى برتر از شما است که بر هر چیزی توانا است.

در حقیقت آیه‌ی مورد بحث اشاره به عموم قدرت الهى دارد تا انسان‌ها بدانند که مربى عالم از روى حکمت چنین مقرر کرده است که عالم طبیعى على الدوام در حال به وجود آمدن و از بین رفتن باشد، هیچ چیز در آن به یک حال باقى نخواهد ماند، و همیشه در حال وجود و عدم است. اول از نقص رو به کمال می‌رود، پس از آن وقتى به کمال لایق خود رسید رو به نقص می‌گذارد و حیات و مرگ به دنبال یکدیگر خواهند بود. و بقا و حیات همیشگى در عالم قیامت تحقق می‌پذیرد؛ زیرا که در آن‌جا تغییر و تبدیلى نخواهد بود.

اما عالم روحانیات بر عکس آن است، انسان اگر پس از رشد طبیعى در تقویت قواى روحانى خود بکوشد و بر صراط مستقیم رو به حق آورد و مطیع اوامر او گردد، هر چه بیش می‌رود بر عقل و قوت روحانی‌اش افزوده خواهد شد، اگرچه قواى طبیعى وى ضعیف شده باشد، روح و قلب وى جوان و شاداب می‌گردد. اگر چشم سرش ضعیف شود، چشم دلش روشن‌‏تر خواهد گردید؛ از این‌رو است که در آخر آیه فرمود «أَ فَلا یَعْقِلُونَ». یعنی وقتى این عالم و حال خود را چنین می‌نگرید؛ چرا عقل خویش را به کار نمی‌اندازید تا آن‌که اسرار خلقت را بفهمید که غرض از خلقت شما چیست؟ و چگونه دل بر این زندگانى ناچیز دنیا بسته‌‏اید که هیچ چیز آن قرار و ثباتى نخواهد داشت.[8]

همین معنا از تنکیس در آیات زیر مورد نظر است:

الف) «ثُمَّ نُکِسُوا عَلى‏ رُؤُسِهِمْ لَقَدْ عَلِمْتَ ما هؤُلاءِ یَنْطِقُونَ»؛[9] سپس (در فکر خود) سرنگون شدند (و به عقیده اول بازگشتند و به ابراهیم گفتند) تو خوب مى‏دانى که اینها هیچ‌گاه سخن نمی‌گویند.

«نُکِسُوا عَلى‏ رُؤُسِهِمْ» کنایه و یا استعاره به کنایه است، از این‌که باطل را در جاى حقى که برایشان روشن شده جا دادند، و حق را در جاى باطل، چون خود آنان به حق ظلم کردند، و آن وقت نسبت ظلم به حق را به ابراهیم دادند؛ بنابراین گویا حق در دل‌هایشان بالاى باطل قرار داشت، ولى چون واژگونه فکر می‌کنند گویا سر را پایین، و پاها را بالا گرفتند، قهرا باطل بالا و حق در زیر آن قرار گرفت.[10]

ب) «وَ لَوْ تَرى‏ إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناکِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ...»؛[11] و اگر ببینى مجرمان را هنگامى که در پیشگاه پروردگارشان سر به زیر افکنده، می‌گویند: پروردگارا، آنچه وعده کرده بودى دیدیم و شنیدیم ما را بازگردان تا کار شایسته‌‏اى انجام دهیم ما (به قیامت) یقین داریم.

در این‌جا معنای آیه این است که اگر ببینى مجرمان منکر معاد را که چگونه سر به پایین انداخته‌‏اند؛ یعنی چه می‌‏شد که همین مجرمان منکر معاد را می‌‏دیدى، که چگونه نزد پروردگارشان سرها به زیر افکنده و با خوارى و ذلت و پشیمانى می‌گویند: پروردگارا با دو چشم خود دیدیم و با دو گوشمان حق را شنیدیم و تسلیم شدیم، پس ما را برگردان تا عمل صالح هم انجام بدهیم، چون یقین برایمان حاصل شد.

به تعبیر دیگر، ای رسول خدا! تو امروز آنان را می‌بینى که منکر لقاى پروردگارند، اگر فردایشان را ببینى خواهى دید که خوارى و ذلت از هر سو آنها را احاطه‏ کرده و سرها از شرم به زیر افکنده‏‌اند، و به آنچه امروز منکرش هستند اعتراف می‌‏کنند، و درخواست می‌‏نمایند که به دنیا برگردند، ولى هرگز برنخواهند گشت.[12]

بنابر این، چنان‌که ملاحظه می‌شود در این دو آیه «نکسوا» و «ناکسوا» به همان معنای قلب الشیء یعنی واژگونی آمده است.

 

 


[1]. یس، 68.

[2]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق، داودی، صفوان عدنان، ص 824، دمشق، بیروت، دارالقلم‏، الدار الشامیة، چاپ اول، 1412ق.

[3]. طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 17، ص 108، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق.

[4]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏18، ص 436، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.

[5]. طیب، سید عبد الحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن،ج 11، ص 102، تهران، اسلام، چاپ دوم، 1378ش؛ صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، ج 25، ص 95، تهران، فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، 1365ش.

[6]. أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج‏11، ص 103.

[7]. تفسیر نمونه، ج‏18، ص 437.

[8]. بانوی اصفهانی، سیده نصرت امین، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، ج‏11، ص 55- 56، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1361ش.

[9]. انبیاء، 65.

[10]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏14، ص 302.

[11]. سجده، 12.

[12]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏16، ص 252- 253.

 

   اخبار و تحلیل های مرتبط با قانون اساسی  
  پیشنهاد عجیب عباس آخوندی به احمد توکلی خبرساز شد
  مقایسه قدرت و اختیارات رئیس جمهور در قانون اساسی قبل و بعد 1368
  ضمانت های اجرایی در قانون اساسی مصوب 1358
   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   بازخوانی خبرها و تحلیل ها  
  غفلت نفتی؛ برداشت تا ۵۰ برابری همسایگان ایران از میادین مشترک نفت و گاز
  تحریم ایران بکام عراق عربستان کویت و امارات با برداشت صدهامیلیارد دلار از نفت و گاز ملت ایران
  تاراج سرمایه های ملت ایران در میادین مشترک نفت و گاز با عرق عربستان و کویت
  دکل‌های نفتی عراق در میدان‌های مشترک 10 برابر ایران است
  تاراج صدها میلیارد دلار سرمایه های ملت ایران در میادین مشترک نفت و گاز
  درآمد افسانه‌ای نفت عراق
  تحرکات عراق در میدان نفتی مشترک با ایران
  ویدیو / مقام سازمان بازرسی: وزرات نفت مقصر اصلی آلودگی هواست
  مگاپروژه بندر فاو چگونه عراق را به جای ایران به شاهراه استراتژیک خاورمیانه تبدیل می‌کند؟ / تهران اما هنور اندر خم یک کوچه مانده! / بودجه توسعه کریدوری ایران در ۱۴۰۲؛ تقریبا هیچ!
  راه نجات تهران افزایش بهره وری مترو
  متروی توکیو | منظم‌ترین
  می توانید شلوغ ترین متروهای جهان را حدس بزنید؟
  ریشه بدبختی هاضعف شدیدمدیریت است/ هوای پاک توکیو با جمعیت بیش از تهران
  مرگ سالانه «۴۵ هزار ایرانی» به خاطر آلودگی هوا
  عربستان بزرگترین صادرکننده نفت به چین شد
  پروژه های میلیارد دلاری امارات در حوزه انرژی سبز
  ادعای وزیر نفت: شدت مصرف انرژی در ایران دو و نیم برابر نرم جهانی ست / قرار باشد هر چه تولید می کنیم، اینطوری مصرف شود، همین مشکلات را خواهیم داشت
  روزنامه رسالت: میادین گازی ایران به ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد تا بتواند ظرفیت فعلی تولید خود را حفظ کند
  چرا احیاء برجام به نفع روسیه نیست؟
  25 میلیارد دلار درآمد نفتی در یک ماه/عربستان سعودی در 9 ماه ابتدای سال جاری میلادی 278 میلیارد دلار درآمد نفتی داشته است/ایران چه می کند؟
  ضرورت های فوری تشکیل وزارت انرژی
  درآمد ۱۱۵ میلیارد دلاری عراق از فروش نفت
  پیشنهاد عجیب عباس آخوندی به احمد توکلی خبرساز شد
  مقایسه قدرت و اختیارات رئیس جمهور در قانون اساسی قبل و بعد 1368
  ضمانت های اجرایی در قانون اساسی مصوب 1358
  تحریم‌ها بزرگترین تاثیر را در آلودگی هوا گذاشته / تولید سوخت با کیفیت توسط پالایشگاه‌ها نیاز به همکاری‌هایی با مراکز خارجی دارد که تحریم روی آن اثرگذار است
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© پیام نفت (استفاده از مطالب پیام نفت با ذکر منبع، منعی ندارد)
payamenaft@gmail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار