درباره ما   |  پیوندها   |  RSS  
  صفحه اول    نفت    گاز     پتروشیمی     پالایش و پخش    بورس و بازار سرمایه     بین الملل     اقتصاد انرژی   دوشنبه، 17 بهمن 1401 - 06:33   
 
 
   اخبار رسانه ها  
  تاریخ روابط خسارت بار و تحقیر انگیز ایران و روسیه
  سید حسن خمینی: اگر فقری که احساس کنیم ناشی ظلم باشد، به پرخاشگری می‌انجامد / اتاق‌ها را شیشه‌ای و دیوار‌ها را نازک کنیم
  خضریان، نماینده مجلس: طرح «مجازات افراد برای اظهارنظرها» شامل افرادی است که به دلیل چهره شدن در جامعه، مرجعیت اجتماعی پیدا کرده‌اند / با افرادی که صرفاً به دلیل چهره بودن، جامعه را دچار ناامنی و خسارت می‌کنند، چه کار باید کرد؟ / اگر چنین قانونی وجود داشت، امروز شاهد بی‌مسئولیتی کلامی در محیط اجتماعی نبودیم
  تصاویری از یک روز عادی در کره شمالی
  قالیباف: مستضعف کسی است که استعداد و ظرفیت دارد، اما استبداد و استکبار اجازه بروز آن را نمی‌دهد
  بورل: سعی دارم برجام را زنده نگه دارم/ اتفاقاتی که در ایران می‌افتد، کار را بسیار دشوارتر می کند
  سازمان تعزیرات: یک شرکت خودروساز به دلیل گران فروشی ۱۴ هزار میلیارد تومان جریمه شد
  قوه قضاییه: رهبر انقلاب با عفو و تخفیف مجازات «جمع قابل توجهی از متهمان و محکومان حوادث اخیر» موافقت کردند
  فیلم مذاکرات خبرگان قانون اساسی درباره شورای نگهبان - قسمت دوم
  فیلم بسیاز مهم بررسی اصل ششم قانون اساسی در مجلس خبرگان قانون اساسی 1358
  فیلم از جلسه مجلس خبرگان قانون اساسی در بررسی اصل 9 و 10 در شهریور 1358
  روایت سردار مرتضی قربانی از اولین تا آخرین دیدار با شهید قاسم سلیمانی
  خاطره سردار مرتضی قربانی از شهید رحیم انصاری رهنانی
  آیت الله مکارم شیرازی: مملکت با شعار اداره نمی شود / درست است بعضی مسئولان در رفاه باشند ولی این همه مردم محروم وجود داشته باشد؟ / فاصله طبقاتی امنیت ما را متزلزل می کند
  وزارت کشور: دستور العمل برگزاری تجمعات قانونی تهیه شد / در مهرماه امسال همزمان با شروع اعتراضات، این دستورالعمل آماده ابلاغ نبود / دستورالعمل در همین روزها ابلاغ می‌شود
  باکو در مسیر استراتژی «مرگ با هزار چاقو» علیه ایران / مصائب تنهایی تهران در عرصه بین الملل همچنان ادامه دارد...
  ویدیو / علیرضا دبیر می‌گوید «برای خنده» کاندیدای شورای شهر شده بوده و مردم «نباید به من رای می‌دادند»
  قدری تردید دارم که امام گفته باشند اسرائیل باید از بین برود؛ در شورای دفاع بحث شد که این، موضع نظام باشد یا نه؟ که امام گفتند «نه» / بعضی از اصول و ساختار‌های نظام باید اصلاح شود؛ این یعنی «جمهوری دوم» / این خیانت است که، چون باهنر می‌خواهد رأی بیاورد، رقبایش را حذف کنیم
  علی باقری: ایران در چارچوب توافق گذشته حاضر به انجام مذاکرات است
  فیلم جلسه بسیار جذاب مجلس خبرگان قانون اساسی در بررسی اصل 54
  صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی: جلسه چهل و یک
  صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
  محاسبات بازده و تلفات ترانسفورماتور — به زبان ساده (+ دانلود فیلم آموزش رایگان)
  ترانسفورماتورهای جدید کم تلفات
  فرسودگی شبکه ها عامل بخشی از هدررفت انرژی برق است
  احداث ۹۸ هزار کیلومتر شبکه جدید برق/ توسعه خطوط انتقال، توزیع و فوق توزیع و رفع فرسودگی شبکه برق کشور
  ببینید| فیلم تمرینات زنان یگان‌های ویژه فراجا / قدرت نمایی دختران رزمی کار و قدرتمند
  شکست سنگین اردوغان در دادگاه قانون اساسی
  نگاهى به «شوراى قانون اساسى‏» فرانسه و «شوراى نگهبان‏» ایران
  هر قانونی که با اصل ششم قانون اساسی تعارض داشته باشد غیرقانونی است
ادامه اخبار رسانه ها
 

انتخابات ریاست جمهوری

- اندازه متن: + -  کد خبر: 50199صفحه نخست » نفتشنبه، 5 آذر 1401 - 16:10
غفلت نفتی؛ برداشت تا ۵۰ برابری همسایگان ایران از میادین مشترک نفت و گاز
عراق هم در مدت 14 سال گذشته برای توسعه اغلب میادین بزرگ نفتی خود (اعم از مشترک و غیرمشترک) با شرکت‌های بین‌المللی نفتی از نقاط مختلف جهان قرارداد توسعه بسته و تولید نفت خود را از کمتر از 1.9 میلیون بشکه در روز در سال 2005 میلادی به حدود 4.5 میلیون بشکه در سال 2022 رسانده است (بیش از دو برابر)؛ در‌حالی‌که ایران قادر به سرمایه‌گذاری درخور ‌توجه در میادین خود نبوده و دشواری در این زمینه روز‌به‌روز بیشتر شده است. به‌عنوان یک نمونه در لایه نفتی پارس جنوبی (که قطری‌ها آن را میدان نفتی الشاهین می‌نامند) قطر تاکنون حدود دو میلیارد بشکه استخراج کرده است؛ در‌صورتی‌که تولید انباشتی ایران از این میدان به‌سختی به دو درصد میزان تولید قطر یعنی 40 میلیون بشکه می‌رسد.
  
پیام نفت:

 

شرق/متن پیش رو در شرق منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
 
ایران حداقل ۲۸ میدان مشترک نفت و گاز با همسایگان خود دارد و درست در شرایطی که ایران به دلیل فقر سرمایه‌گذاری نتوانسته از میادین مشترک برداشت چندانی داشته باشد، عراق با سرمایه‌گذاری خارجی روی میادین مشترک، توانسته تولید نفت خود را در ۱۴ سال گذشته به حدود ۲.۳ برابر برساند و برخی همسایگان مانند قطر ۵۰ برابر ایران از میدان مشترک پارس جنوبی برداشت می‌کنند. ایران اما در سال‌های گذشته به دلیل تحریم و مشکلات متعدد در جذب سرمایه‌گذاری خارجی نتوانسته است از ذخایر ارزشمند میادین مشترک نفت و گاز خود با همسایگان بهره چندانی ببرد و از آنجا که درباره میادین مشترک قواعد بین‌المللی خاصی وجود ندارد که برداشت طرفین از سهم یکدیگر را محدود کند، سر ایران در این میادین مشترک بی‌کلاه مانده است و همسایگان هم معطل ایران نمانده‌اند و اگر ایران هرچه زودتر برای توسعه برداشت خود از این میادین اقدام نکند، بخش بزرگی از ذخایر نفت و گاز خود را به نفع همسایگان از دست داده است.  حالا اما جواد اوجی، وزیر نفت ایران هم معترف است که تاکنون اقدام مهمی برای بهره‌برداری از میادین مشترک نفتی انجام نشده و دستوری برای تدوین نقشه راه توسعه برداشت از میادین مشترک نفت و گاز صادر کرده است.

سید‌غلامحسین حسنتاش: وزیر نفت در اواخر تیرماه گذشته در حکمی خطاب به آقای محمدرضا مقدم به ایشان مأموریت داده است که نسبت به تدوین نقشه راه و برنامه‌های کلان و عملیاتی توسعه و تولید یکپارچه میادین مشترک اقدام کند.

وزیر نفت در بند 1 این ابلاغیه اذعان کرده که تاکنون اقدام برجسته‌ای درباره تولید و توسعه یکپارچه از میادین مشترک کشور با همسایگان صورت نگرفته است.

اینکه وزیر نفت به مسئله میادین مشترک توجه ویژه داشته و مسئله توسعه یکپارچه میادین را مطرح کرده، اقدام مهمی است؛ اما باید توجه داشت که چنانچه هر اقدامی به صورت درست، اصولی و واقع‌گرایانه انجام نپذیرد، می‌تواند آسیب ایجاد کند و در‌ این ‌صورت نقض غرض خواهد بود.

طبعا منظور از میادین مشترک میادینی هستند که بین دو یا چند کشور مشترک هستند؛ یعنی بخشی از میدان هیدروکربنی (نفتی یا گازی) در محدوده خشکی یا آب‌های یک کشور و بخشی از آن در محدوده خشکی یا آب‌های کشور یا کشورهای همسایه آن قرار دارد.

بر اساس بعضی بررسی‌ها، ایران حداقل ۲۸ میدان مشترک با کشورهای همسایه خود دارد و یکی از معدود کشورهای جهان با این تعداد ساختار مشترک است. از این ۲۸ میدان، کشور ایران در خشکی با عراق دارای میادین متعد مشترک عمدتا نفتی است و محتمل است با ترکمنستان دارای میدان مشترک گازی باشد. همچنین در دریا با کشورهای امارات متحده عربی و عربستان سعودی، چندین مخزن مشترک دارد و میدان هنگام میان ایران و عمان مشترک است. میدان آرش تنها میدانی است که ممکن است بین سه کشور ایران، عربستان و کویت مشترک باشد و مهم‌ترین و غنی‌ترین میادین مشترک دریایی ایران شامل میدان گازی پارس جنوبی و لایه نفتی آن با کشور قطر مشترک است. در سال‌های بعد از انقلاب به دلیل وجود مشکلات مختلف و خصوصا جنگ و تحریم و نابسامانی‌های اقتصادی، ایران نسبت به سایر رقبای خود در بهره‌برداری از اغلب قریب به اتفاق میادین مشترک عقب افتاده است.

تاکنون چه در دوران قبل و چه در بعد از انقلاب، کمتر میدان مشترکی بوده است که ایران با کشور همسایه و شریک در میدان، توافق توسعه و بهره‌برداری مشترک داشته باشد و ظاهرا تنها یک مورد میدان مشترک مبارک میان ایران و امارت شارجه وجود داشته که در دوره قبل از انقلاب با توافق طرفین امتیاز بهره‌برداری از آن به یک شرکت خارجی داده شده است. قابل ذکر است که در میان میادین مشترک شاید غیر از میدان آرش (مشترک با عربستان و کویت) هیچ میدان شناخته‌شده مشترک دیگری وجود نداشته باشد که هنوز از سوی یکی از طرفین مورد بهره‌برداری قرار نگرفته باشد. البته در دریای خزر هم ممکن است میادین مشترکی وجود داشته باشد که به دلیل وجود ابهامات در رژیم حقوقی تقسیم منابع زیر‌بستر این دریا، فعلا از موضوع این بحث خارج است.

متأسفانه درباره میادین مشترک قوانین بین‌المللی وجود ندارد که محدودیتی برای بهره‌برداری هر‌یک از طرفین ایجاد یا آنها را مجبور به مشارکت و هماهنگی در بهره‌برداری کند. البته در‌صورتی‌که ما در بهره‌برداری از میادین مشترک جلوتر از رقبا بودیم، این واژه متأسفانه می‌توانست با واژه خوشبختانه جایگزین شود.

هما‌ن‌طور که اشاره شد، در دوره قبل از انقلاب که ایران اغلب دست برتری نسبت به کشورهای جنوب خلیج فارس داشته است نیز هرکدام از طرفین به‌طور مستقل به توسعه سهم خود از میدان مشترک هیدروکربنی پرداخته بودند؛ اما سوابق نشان می‌دهد غیر از کشور عراق که روابط خوبی با دولت ایران نداشته است، با کشورهای جنوب خلیج فارس کمیسیون‌های فنی مشترکی وجود داشته که سالانه با حضور کارشناسان دو طرف تشکیل می‌شده و در واقع تلاش این کمیسیون‌های فنی در این جهت بوده است که از طریق هماهنگی‌هایی که به عمل می‌آید، برنامه بهره‌برداری دو طرف از میدان مشترک به گونه‌ای تنظیم شود که دو طرف در رقابت با یکدیگر مبادرت به تولید غیر‌صیانتی از میدان نکنند و متأسفانه این مراودات و تعاملات با وقوع انقلاب متوقف شد و همان‌طور که ذکر شد، کشورهای مقابل از فرصت جنگ تحمیلی و بعد از آن از فرصت تحریم‌های ظالمانه علیه ایران نهایت استفاده را کردند که سهم خود از میدان را حداکثر کنند.

اینک با توجه به مقدمات و سوابقی که ذکر شد، سؤالات و ابهاماتی درباره این حکم آقای وزیر مطرح است:

1- تجربه جهانی نشان می‌دهد حتی در بهترین شرایط روابط سیاسی میان کشورهای دو سوی یک میدان مشترک هیدروکربنی، تنها زمانی درباره بهره‌برداری مشترک از میدان امکان توافق وجود دارد که میدان بسیار کوچک باشد و حجم ذخیره آن آن‌چنان کم باشد که بهره‌برداری مستقل و نصب تأسیسات جداگانه از سوی هریک از طرفین غیراقتصادی باشد و طرفین به این نتیجه برسند که بهره‌برداری اقتصادی از میدان مستلزم مشارکت و همکاری و بهینه‌کردن تأسیسات است؛ وگرنه درباره میادین بزرگی که در هر حال برای استخراج از آن باید چندین واحد بهره‌برداری یا سکوی دریایی نصب شود، طرفین انگیزه‌ای نخواهند داشت که در چارچوب توافق بهره‌برداری مشترک، خود را محدود کنند و اغلب میادین مشترک ایران با دیگران چنین هستند. البته انگیزه برای هماهنگی در میزان بهره‌برداری یا مدیریت مشترک میدان به منظور حفظ سطح تولید صیانتی و حداکثر‌کردن منافع دو طرف همیشه می‌تواند وجود داشته باشد که آن هم در قالب همان کمیسیون‌های مشترک فنی می‌تواند شکل بگیرد که در حکم مورد بحث هیچ اشاره‌ای به این مهم نشده است.

2- بزرگ‌ترین و عمده‌ترین میادین مشترک کشور، مشترک میان یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس از عراق تا عمان است؛ البته با عراق در خشکی و با بقیه در دریا. چنانچه اشاره شد، کشورهایی که در میادین دریایی با ما مشترک هستند، بدون هیچ مانع و محدودیتی با شرکت‌های بزرگ نفتی بین‌المللی همکاری دارند و اغلب، قراردادهای توسعه خود را با این شرکت‌ها منعقد کرده‌اند. عراق هم در مدت 14 سال گذشته برای توسعه اغلب میادین بزرگ نفتی خود (اعم از مشترک و غیرمشترک) با شرکت‌های بین‌المللی نفتی از نقاط مختلف جهان قرارداد توسعه بسته و تولید نفت خود را از کمتر از 1.9 میلیون بشکه در روز در سال 2005 میلادی به حدود 4.5 میلیون بشکه در سال 2022 رسانده است (بیش از دو برابر)؛ در‌حالی‌که ایران قادر به سرمایه‌گذاری درخور ‌توجه در میادین خود نبوده و دشواری در این زمینه روز‌به‌روز بیشتر شده است. به‌عنوان یک نمونه در لایه نفتی پارس جنوبی (که قطری‌ها آن را میدان نفتی الشاهین می‌نامند) قطر تاکنون حدود دو میلیارد بشکه استخراج کرده است؛ در‌صورتی‌که تولید انباشتی ایران از این میدان به‌سختی به دو درصد میزان تولید قطر یعنی 40 میلیون بشکه می‌رسد. حال در چنین شرایطی دو سؤال جدی مطرح می‌شود؛ اول اینکه در‌حالی‌که دولت‌های رقیب ایران از یک سو در بهره‌برداری از میادین مشترک محدودیتی ندارند و از سوی دیگر به‌خوبی واقف‌اند که ایران در شرایط فعلی قادر به سرمایه‌گذاری کافی و رقابت با آنها نیست، چه انگیزه و دلیلی می‌تواند آنها را برانگیزد که حتی خود را به مدیریت مشترک میزان بهره‌برداری از میدان در چارچوب کمیسیون همکاری‌های فنی (که اشاره شد) محدود کنند، چه رسد به مشارکت در بهره‌برداری! دوم اینکه حتی اگر مسئله اول را هم فراموش کرده و فرض کنیم که همه کشورهای مورد بحث به ایران علاقه‌مند بوده و روابط حسنه‌ای با ایران دارند (فرض محال که محال نیست)، در‌حالی‌که دولت‌های رقیب می‌دانند در‌صورتی‌که بخواهند با ایران در توسعه میادین همکاری کنند، از همکاری شرکت‌های معتبر بین‌المللی محروم خواهند شد و مشمول تحریم‌های ثانویه قرار خواهند گرفت، چه انگیزه و اجباری خواهند داشت که وارد چنین تعاملی شوند؟

3- ابهامات و سؤالات دیگری نیز در این حکم وجود دارد که البته به اهمیت دو مورد فوق نیست:

- سوابق دریافت‌کننده این حکم چیست؟ چه دانش و تجربه و سوابقی در بخش بالادستی صنعت نفت و توسعه میادین یا در دیپلماسی و روابط بین‌المللی دارد؟

- هرجا که بحث روابط و تعاملات بین کشور و سایر کشورها اعم از همسایه و غیر‌همسایه مطرح می‌شود، این تعاملات باید با هماهنگی و از طریق دستگاه دیپلماسی کشور یعنی وزارت امور خارجه انجام شود؛ ولی در حکم جناب وزیر هیچ اشاره‌ای به این مسئله نشده است.

با توجه به آنچه ذکر شد، روشن است که حداقل در شرایط فعلی کشور، تلاش در راستای توسعه و تولید یکپارچه از میادین مشترک به نوعی آب در هاون کوبیدن یا به قول علما سالبه به انتفاء موضوع است.

اما نگرانی بسیار مهمی که موجب و انگیزه نوشتن این یادداشت شد، این است که این حکم می‌تواند سنگ جدیدی در مسیر توسعه میادین مشترک باشد. سنگ بزرگی که هر تلاشی در راستای توسعه میادین مشترک از سوی بخش‌های مربوطه در شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های تابعه را منوط و متوقف به طراحی این نقشه راه کند و در ‌این ‌صورت اگر قصد و غرض جناب وزیر اولویت‌دادن به میادین مشترک و اهتمام ویژه به این میادین باشد، این کاملا نقض غرض خواهد بود.

واقعیت این است که در اغلب میادین مشترک از رقبا عقب هستیم و رقبا معطل ما نیستند و انگیزه‌ای هم برای معطل‌شدن و مشارکت ندارند و متقابلا ما هم باید بدون هیچ‌گونه معطلی به توسعه هرچه سریع‌تر این میادین بپردازیم.

همکاری دو وزارتخانه نفت و امور خارجه در راستای فشارآوردن به رقبا در جهت کنترل ایشان در خوردن حق تاریخی و جغرافیایی ما در میادین مشترک لازم است. همکاری دو وزارتخانه در جهت احیای کمیسیون‌های مشترک فنی که ذکر شد و مسبوق به سابقه است نیز کار خوب و لازمی است؛ اما باید توجه داشت که حتی در این زمینه هم زمانی کشورهای رقیب توجه خواهند کرد که ایران به سطح قابل قبولی از تولید و بهره‌برداری از این میادین و به سطحی از تولید رقابتی در این زمینه برسد که کشور مقابل انگیزه لازم و نگرانی کافی درباره تولید صیانتی را پیدا کند.

شاید هم جناب وزیر با تصور اینکه در شرایط کنونی اقدام جدی در زمینه توسعه میادین مشترک مقدور نیست، خواسته است با انشای این حکم توپ را به زمین یک جناح سیاسی پاس دهد! که در‌ این‌ صورت نیز باید به ایشان توجه داد که منافع ملی در اولویت است.

 

   اخبار و تحلیل های مرتبط با قانون اساسی  
  پیشنهاد عجیب عباس آخوندی به احمد توکلی خبرساز شد
  مقایسه قدرت و اختیارات رئیس جمهور در قانون اساسی قبل و بعد 1368
  ضمانت های اجرایی در قانون اساسی مصوب 1358
   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   بازخوانی خبرها و تحلیل ها  
  غفلت نفتی؛ برداشت تا ۵۰ برابری همسایگان ایران از میادین مشترک نفت و گاز
  تحریم ایران بکام عراق عربستان کویت و امارات با برداشت صدهامیلیارد دلار از نفت و گاز ملت ایران
  تاراج سرمایه های ملت ایران در میادین مشترک نفت و گاز با عرق عربستان و کویت
  دکل‌های نفتی عراق در میدان‌های مشترک 10 برابر ایران است
  تاراج صدها میلیارد دلار سرمایه های ملت ایران در میادین مشترک نفت و گاز
  درآمد افسانه‌ای نفت عراق
  تحرکات عراق در میدان نفتی مشترک با ایران
  ویدیو / مقام سازمان بازرسی: وزرات نفت مقصر اصلی آلودگی هواست
  مگاپروژه بندر فاو چگونه عراق را به جای ایران به شاهراه استراتژیک خاورمیانه تبدیل می‌کند؟ / تهران اما هنور اندر خم یک کوچه مانده! / بودجه توسعه کریدوری ایران در ۱۴۰۲؛ تقریبا هیچ!
  راه نجات تهران افزایش بهره وری مترو
  متروی توکیو | منظم‌ترین
  می توانید شلوغ ترین متروهای جهان را حدس بزنید؟
  ریشه بدبختی هاضعف شدیدمدیریت است/ هوای پاک توکیو با جمعیت بیش از تهران
  مرگ سالانه «۴۵ هزار ایرانی» به خاطر آلودگی هوا
  عربستان بزرگترین صادرکننده نفت به چین شد
  پروژه های میلیارد دلاری امارات در حوزه انرژی سبز
  ادعای وزیر نفت: شدت مصرف انرژی در ایران دو و نیم برابر نرم جهانی ست / قرار باشد هر چه تولید می کنیم، اینطوری مصرف شود، همین مشکلات را خواهیم داشت
  روزنامه رسالت: میادین گازی ایران به ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد تا بتواند ظرفیت فعلی تولید خود را حفظ کند
  چرا احیاء برجام به نفع روسیه نیست؟
  25 میلیارد دلار درآمد نفتی در یک ماه/عربستان سعودی در 9 ماه ابتدای سال جاری میلادی 278 میلیارد دلار درآمد نفتی داشته است/ایران چه می کند؟
  ضرورت های فوری تشکیل وزارت انرژی
  درآمد ۱۱۵ میلیارد دلاری عراق از فروش نفت
  پیشنهاد عجیب عباس آخوندی به احمد توکلی خبرساز شد
  مقایسه قدرت و اختیارات رئیس جمهور در قانون اساسی قبل و بعد 1368
  ضمانت های اجرایی در قانون اساسی مصوب 1358
  تحریم‌ها بزرگترین تاثیر را در آلودگی هوا گذاشته / تولید سوخت با کیفیت توسط پالایشگاه‌ها نیاز به همکاری‌هایی با مراکز خارجی دارد که تحریم روی آن اثرگذار است
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© پیام نفت (استفاده از مطالب پیام نفت با ذکر منبع، منعی ندارد)
payamenaft@gmail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار