درباره ما   |  پیوندها   |  RSS  
  صفحه اول    نفت    گاز     پتروشیمی     پالایش و پخش    بورس و بازار سرمایه     بین الملل     اقتصاد انرژی   شنبه، 4 تیر 1401 - 23:08   
 
 
   اخبار رسانه ها  
  کارخانه اوکراینی ساخت پهپاد R18 که «کاروان مرگ» ۴۰ مایلی روسیه را متوقف کرد + ویدیو
  قدرت نظامی سوئد و فنلاند، نامزدهای عضویت در ناتو + داده نمایی
  استفاده اوکراین از پهپادهای انتحاری برای حمله به تجهیزات نظامی روسیه [تماشا کنید]
  بورل امشب به تهران می‌آید
  باید ارتشی که قادر به شکست روسیه باشد، ایجاد شود
  ۱۰ کشور که دارای بیشترین منابع طبیعی دنیا هستند
  «هیمارس»‌ آمریکا در راه اوکراین؛ «کابوس طالبان» توازن قوا را در جنگ روسیه به هم می‌زند؟
  آنچه اوکراین می‌تواند از فنلاند بیاموزد
  رایزنی اروپا-آمریکا درباره برجام در بروکسل / انریکه مورا: راب مالی بر تعهد قاطع آمریکا برای بازگشت به توافق تاکید کرد
  حمله پهپادی ارتش اوکراین به پالایشگاه نفت روسیه
  حسین کروبی: حال عمومی پدرم خوب است / تمامی خبرهای مربوط به فوت ایشان شایعه است
  رئیس اطلاعات سپاه تغییر کرد / طائب، مشاور فرمانده سپاه شد، محمد کاظمی رئیس سازمان
  حرکت تویوتا به سمت خودروهای برقی
  سازمان مالیاتی: آستان قدس مالیات می‌دهد، اما به حساب دولت واریز نمی‌شود
  گرانفروشی عجیب چندهزار میلیاردی شرکت اسنوا
  لاریجانی: هدف تل آویو تاخیر در توافق هسته‌ای است / اسراییلی‌ها دریافته‌اند که چطور باید با ما مقابله کنند
  قاضی زاده هاشمی: هنوز حجم اختلاس‌هایی را که در بنیاد شهید اتفاق افتاده، نمی‌دانیم / فقط یکی از شرکت‌ها ۵ هزار میلیارد تومان اختلاس کرده
  زندگی مردم فقیر ونزوئلا روی ذخایر طلا با حکومت روسگرا
  قاضی‌زاده هاشمی درباره تخلفاتی که در زیر مجموعه‌های بنیاد شهید رخ داده: هنوز حجم اختلاس‌هایی که اتفاق افتاده را نمی‌دانیم
  مهدی طائب: آنچه در کف بازار می‌بینید، اثر ترک اعتیاد به ارز ۴۲۰۰ تومانی است / اگر جامعه ۸ ماه این درد را تحمل کند نتیجه اش را خواهد دید
  تصرف مسکو
  ارتش انگلیس: انهدام کشتی روسیه اولین استفاده موفق «هارپون» توسط اوکراین بود
  رئیس صداوسیما در نامه‌ای از رهبر معظم انقلاب عذرخواهی کرد
  تماشا کنید: پایین تر از گینه استوایی و بوتسوانا / قدرت خرید ایرانیان تا چه حد و چقدر آب رفته است؟
  ونزوئلا؛ معدن طلای سرمایه‌گذاری در آمریکای لاتین
  سرنوشت نفت با برقی شدن خودرو ها چه می شود
  اعلام شکست روسیه در جنگ اوکراین
  فیلم چرا ونزوئلا فروپاشید؟
  متجاوزان عبرت نمی‌گیرند| مجازات پوتین چیست؟
  خنک سازی پنل خورشیدی با ژل پلیمری
ادامه اخبار رسانه ها
 

انتخابات ریاست جمهوری

- اندازه متن: + -  کد خبر: 48872صفحه نخست » اقتصاد انرژیجمعه، 16 اردیبهشت 1401 - 16:50
نقش توسعه سیستم حمل‌ونقل ریلی در بهینه‌سازی مصرف سوخت
  
پیام نفت:
دکتر بهرام شکوری
عضو هیات‌نمایندگان اتاق بازرگانی صنایع و معادن و کشاورزی اتاق ایران
ایران یکی از کشورهای ثروتمند در زمینه منابع انرژی و ذخایر معدنی است به طوری‌که رتبه اول جهانی در ذخایر گازی و رتبه سوم منابع نفتی و رتبه دهم ذخایر معدنی را دارد.

اما این وفور نعمت سبب شده از صرفه‌جویی و استفاده بهینه منابع طبیعی مانند ذخایر آبی، نفت و گاز و محیط زیست سالم غافل شویم و با مصرف بی‌رویه این ثروت‏های ملی فارغ از وظیفه مندرج در اصل پنجاهم قانون اساسی مبنی بر حفظ و نگهداری آنها برای نسل‏های آینده، این منابع خدادادی را با خطر نابودی مواجه سازیم و محیط زیست خود را نیز به سبب استفاده بی‌حد و حصر منابع آلاینده مانند سوخت‏های فسیلی، آلوده و غیرقابل سکونت کنیم.

دکتر بهرام شکوری
عضو هیات‌نمایندگان اتاق بازرگانی صنایع و معادن و کشاورزی اتاق ایران
ایران یکی از کشورهای ثروتمند در زمینه منابع انرژی و ذخایر معدنی است به طوری‌که رتبه اول جهانی در ذخایر گازی و رتبه سوم منابع نفتی و رتبه دهم ذخایر معدنی را دارد.

اما این وفور نعمت سبب شده از صرفه‌جویی و استفاده بهینه منابع طبیعی مانند ذخایر آبی، نفت و گاز و محیط زیست سالم غافل شویم و با مصرف بی‌رویه این ثروت‏های ملی فارغ از وظیفه مندرج در اصل پنجاهم قانون اساسی مبنی بر حفظ و نگهداری آنها برای نسل‏های آینده، این منابع خدادادی را با خطر نابودی مواجه سازیم و محیط زیست خود را نیز به سبب استفاده بی‌حد و حصر منابع آلاینده مانند سوخت‏های فسیلی، آلوده و غیرقابل سکونت کنیم. یکی از معیارهای مقایسه مصرف انرژی، شاخص مصرف انرژی معادل نفت خام به‌ازای هزار دلار تولید ناخالص داخلی است. براساس آمار بانک جهانی در سال ۲۰۱۱، ایران در رده‏ پرمصرف‏ترین کشورها قرار گرفته است. شکل۱ نمودار سرانه مصرف انرژی را در چند کشور نشان می‏دهد.



همان‌طور که در نمودار 1 مشاهده می‏شود، سرانه مصرف انرژی ایران از کشورهای پیشرفته‏ای مانند ژاپن، آمریکا و آلمان بسیار بیشتر است. این مقدار سرانه مصرف، بیش از دو برابر سرانه مصرف ترکیه است. یکی از علل مصرف بالای حامل‏های انرژی در ایران پایین بودن بهای آنها است. در دولت سازندگی با پرداخت یارانه و افزایش بهای حامل‏های انرژی انتظار‏ می‏رفت میزان مصرف آب، برق و سوخت در کشور کاهش یابد اما باوجود این انتظارات مصرف این حامل‏ها همچنان بیشتر از استاندارد جهانی و بسیار بالاتر از کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا است. ایران یک کشور درحال توسعه است و بخشی از این انرژی در راستای پیشرفت و توسعه کشور مصرف می‏شود و افزایش آن را تاحدی می‏توان از این منظر توجیه کرد اما بخش قابل توجهی از این انرژی‏ به علت استفاده نادرست هدر می‏رود. نتیجه پژوهش‏های انجام شده در سال‏های 1381و1390 در مورد وضعیت مصرف سوخت به تفکیک سهم بخش‏های مصرف‏کننده آن، در نمودار شکل 2 آورده شده است. همان‌طور که مشاهده می‏شود بخش حمل‌ونقل بیشترین میزان مصرف انرژی را در این سال‏ها داشته و به عنوان بزرگ‌ترین بخش مصرف‏کننده سوخت نیازمند توجه و بررسی بیشتری است.



مقدار مصرف انرژی نهایی معادل‌سازی شده با نفت خام، در سال 1390 معادل یک میلیارد و 227 میلیون و 300 هزار بشکه معادل نفت خام بوده است که بخش حمل‌ونقل 24 درصد از این مقدار، معادل 294/ 5 میلیون بشکه معادل نفت خام را به خود اختصاص داده است. کل مصرف فرآورده‏های نفتی در این سال 53 میلیون بشکه معادل نفت خام بوده که سهم بخش حمل‌ونقل 2/ 48 درصد از آن بوده است. گازوئیل و بنزین به ترتیب با 42 درصد و40 درصد سهم، بیشترین مصرف فرآورده‏های نفتی در حمل‌ونقل را داشته‏اند. عمده دلایل مصرف زیاد سوخت در بخش حمل‌ونقل کشور را می‏توان در فرهنگ استفاده غلط و اسراف منابع، مدیریت نادرست سوخت، مصرف غیر استاندارد سوخت خودروهای تولید داخل، قدیمی بودن ناوگان حمل‌ونقل کشور، عدم تبعیت استانداردهای سوخت تولید داخل از استانداردهای روز دنیا و وجود ناخالصی در آن دانست. سیستم‏های حمل‌ونقل در چهار دسته حمل‌ونقل جاده‏ای، ریلی، دریایی و هوایی تقسیم‌بندی می‏شوند. دو سیستم حمل‌ونقل جاده‏ای و ریلی بیشترین میزان نقل و انتقالات داخلی را در کشور انجام می‏دهند به طوری‌که حدود 90 درصد حمل‌ونقل کشور را حمل‌ونقل جاده‏ای و 7 درصد را ریلی به خود اختصاص داده‌اند. منبع تامین انرژی وسایل نقلیه سنگین ویژه حمل بار و مسافر، نفت‏گاز یا گازوئیل است. این منبع انرژی در ناوگان جاده‏ای و ریلی مورد استفاده قرار می‏گیرد. برای کاهش مصرف این سوخت باید مزایا و معایب هر سیستم شناسایی و سیستم دارای مزایای بیشتر حتی‏المقدور جایگزین سیستم دیگر شود. برای مقایسه و سنجش دو سیستم حمل‌ونقل ریلی و جاده‏ای می‏توان چند شاخص تعریف کرد. در جدول 1 نتایج مقایسه این دو سیستم بر حسب شاخص‏های مهم آورده شده است.



با توجه به جدول بالا مشخص می‏شود سیستم حمل‌ونقل ریلی هم از نظر مصرف انرژی و هم ایمنی و حفظ محیط زیست در اولویت استفاده قرار دارد اما باوجود تاکید بر توسعه این بخش در برنامه چشم‌انداز، سهم این بخش از حمل‌ونقل در کشور تنها حدود7 درصد است و همچنان نیازمند توجه و حمایت خاص دولت است. در حال حاضر دو بخش عمده مصرف‌کننده گازوئیل، بخش حمل‌ونقل و نیروگاه‏ها هستند. با جدا کردن سهم بخش حمل‌ونقل و بهینه‏سازی آن می‏توان مصرف سوخت این بخش را به حداقل رساند و از این طریق در حفظ این ثروت ملی کوشا بود. دولت هر ساله مبلغی را به عنوان مابه‏التفاوت قیمت سوخت واقعی و سوختی که به دست مصرف‌کننده می‏رسد، پرداخت می‏کند. براساس آمارهای ارائه شده توسط سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‏ای میزان مصرف سوخت گازوئیل در بخش حمل کالا و مسافر مطابق جدول 2 محاسبه شده است.



طبق آمارهای اعلام شده از سوی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، گازوئیل مصرف شده در بخش ریلی کشور، در سال 1392 معادل
395 میلیون لیتر بوده است که این مقدار، در قیاس با محاسبات جدول 2، که تنها ناوگان دارای بارنامه در بخش جاده‏ای را بررسی کرده، بسیار کم است و می‏توان گفت سوخت این ناوگان حدود 15 برابر کل مصرف سوخت سالانه حمل‌ونقل ریلی کشور است. با در نظر گرفتن مزیت مصرف سوخت و آلودگی کمتر سیستم ریلی نسبت به حمل جاده‏ای، باید الگوی مصرف را به این سمت نیل داد و در جهت افزایش خطوط ریلی و قطارهای کشور تلاش کرد. برای احداث هر کیلومتر خط راه‏آهن به‌طور میانگین 2 میلیون دلار سرمایه‏گذاری لازم است. مطابق جدول فوق، دولت هر سال حداقل 6 /5 میلیارد دلار یارانه به ناوگان حمل‌ونقل جاده‏ای دارای بارنامه پرداخت می‏کند. اگر این یارانه در توسعه راه‏آهن هزینه شود، به‌طور متوسط می‏توان سالانه 2.800 کیلومتر ریل احداث کرد که این رقم در قیاس با 10 هزار کیلومتر ریل موجود در سال 1391، رقمی قابل توجه است.

حمایت‏های دولتی از حمل‌ونقل جاده‏ای، بهای کم سوخت و تردد رایگان در جاده سبب تمایل تولیدکنندگان و مسافران به استفاده هر چه بیشتر از این سیستم و گسترش سریع‏تر آن نسبت به سیستم حمل‌ونقل ریلی شده است. در کشورهای توسعه یافته هم هزینه حمل‌ونقل ریلی، کمتر از دیگر سیستم‏های حمل‌ونقل است و هم گسترش سیستم حمل‌ونقل ریلی نسبت به جمعیت آنها بسیار بیشتر از ایران است. طول خطوط ریلی نسبت به هر یک میلیون نفر جمعیت در برخی کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه در سال ۲۰۱۱ در نمودار شکل ۳ آورده شده است.


 
با توجه به کم هزینه بودن سیستم حمل‌ونقل ریلی، هر کشوری تلاش می‏کند به فراخور موقعیت و شرایط خود از این سیستم بهره بَرَد، به عنوان مثال کشورهای دارای ذخایر معدنی اکثر حمل‌ونقل این مواد را توسط سیستم ریلی انجام می‏دهند. جدول 3 درصد انتقال مواد معدنی برخی کشورها را از طریق حمل‌ونقل ریلی نشان ‏می‏دهد.

 
به‏رغم اینکه ایران یکی از 10 کشور برتر معدنی دنیا است و سالانه حدود 350 میلیون تن استخراج دارد، برای حمل‌ونقل تنها 7درصد از مواد معدنی خود از حمل‌ونقل ریلی استفاده می‏کند و حجم عظیمی از استخراج سالانه که نیاز به جابه‌جایی تا کارخانه فرآوری یا محل مصرف و فروش دارد را از طریق جاده حمل می‏کند. این در حالی است که کشور استرالیا، بزرگ‌ترین تولیدکننده سنگ‌آهن، بیش از 80 درصد از سنگ‌آهن خود با وزنی حدود 650 میلیون تن را از طریق خطوط ریلی حمل می‏کند و سه شرکت بزرگ معدنی آن حدود2,500 کیلومتر ریل اختصاصی دارند که معادل 25درصد طول خطوط ریلی کل ایران است.
استفاده از قطار به علت مزایایی مانند ظرفیت حمل بیشتر، مصرف سوخت کمتر و هزینه کمتر نسبت به حمل جاده‏ای ارجحیت دارد. بنابراین برای استفاده درست و بهبود وضعیت حمل‌ونقل کشور نیازمند گسترش خطوط راه‏آهن کشور به‌خصوص در مناطق صنعتی، معدنی و بندرگاهی هستیم. با توجه به مزایای ذکر شده در خصوص سیستم حمل‌ونقل ریلی، جا دارد به صورت اجمالی وضعیت این سیستم را در کشورمان بررسی کنیم. در جدول 4 مشخصات سیستم حمل‌ونقل ریلی و راه‌آهن ایران در سال 1391 آورده شده است. جدول 5 نیز نوع مواد حمل شده توسط سیستم ریلی و وزن آنها را در سال 1391 نشان می‏دهد.
 
 
حدود 70 درصد از ظرفیت باربری راه‌آهن کشور با مواد معدنی پر شده است با این وجود بازهم سیستم ریلی کشور با توجه به توان تولید سالانه معادن پاسخگوی جابه‌جایی مواد معدنی نیست. چرا که پس از استخراج در اکثر معادن، نیاز به جابه‌جایی مواد تا کارخانه یا بندرگاه‏ها وجود دارد، ولی به علت عدم دسترسی به خطوط ریلی یا فقدان این خطوط در بندرهایی مثل چابهار و شهرهای مقصد نمی‏توان از این سیستم استفاده‏ بیشتری کرد و بنا به اجبار متحمل هزینه بیشتری برای استفاده از حمل‌ونقل جاده‏ای هستیم که این موضوع منجر به استفاده زیاد گازوئیل و آلودگی بیشتر محیط زیست می‌شود.
نگاهی بر آمارهای ذکر شده نشان می‏دهد توجه به بخش حمل‌ونقل ریلی و راه‌آهن کشور برای توسعه اقتصادی و سهولت حمل ونقل کشور امری مفید و ضروری است.

در این راستا به‌منظور بهبود این سیستم پیشنهاد می‏شود مواردی مانند: حمایت و پشتیبانی دولت در سرمایه‏گذاری و توسعه حمل‌ونقل ریلی، تجدید نظر در مدیریت و تخصیص منابع مالی از جمله یارانه‏ها با هدف بهره‏برداری بلندمدت و استفاده بهینه از این سرمایه‏گذاری، تشویق بخش خصوصی به سرمایه‏گذاری، توسعه و گسترش خطوط اصلی راه‌آهن در تمام نقاط کشور، دوخطه کردن ریل‏ها در مسیرهای پر تردد و افزایش ایمنی خطوط، افزودن لکوموتیوهای پر قدرت به سیستم و افزایش واگن‏های با ظرفیت بالاتر در حمل بار، افزایش سرعت و کاهش زمان سیر قطارها، اصلاح زیرساخت‏ها و افزایش ظرفیت خطوط ریلی، لکوموتیوها و قطارها، تشویق مسافران، صاحبان صنایع و تجار برای استفاده از سیستم حمل‌ونقل ریلی به‌منظور رونق و یافتن جایگاه واقعی این سیستم در حمل‌ونقل کشور و نهایتا احداث راه‌آهن چابهار برای سهولت تجارت داخلی وخارجی در این بندر آزاد با در نظرگرفتن مزیت پهلوگیری کشتی‏های باری بزرگ‌تر در آن و کاهش هزینه‏های ثانویه تجاری برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان، مد نظر مسوولان قرار گیرد.

 

   جنبش 20 درجه  
  راندمان دو برابری نیروگاه های CHP
  افزایش راندمان نیروگاه ها به 80درصد با تولید همزمان بخار و آب شیرین
  مصرف بیش از ۲۳۸ میلیارد مترمکعب گاز در نیروگاه های کشور
قیمت گاز در اروپا اکنون حدود دو دلار به ازای هر متر مکعب است. متوسط راندمان نیروگاه های ایران حدود 35 درصد است در حالی که راندمان نیروگاه های جدید جهان به حدود 60 درصد رسیده است. حدود 22 درصد برق تولیدی نیروگاه های کشور در شبکه توزیع و ترانس ها به هدر می رود. حدود نیمی از برق تحویلی به مصارف خانگی و عمومی و برخی مصارف دیگر به هدر می رود هدر رفت انرزی در ایران بسیار بالتر از آمار رسمی می باشد
  هدر رفت 80 درصدی تولید نیروگاه‌های حرارتی
  راندمان نیروگاهها به 80درصد ارتقا می‌یابد ؟
  اتلاف انرژی و دردسری به نام خطوط فرسوده انتقال/ چرا مصرف برق در ایران بالاست؟
  ضرورت‌ها و اهمیت آزاد سازی قیمت گاز ساختمان های دولتی
  تصاویر خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه و اروپا
  میزان صادرات گاز روسیه به اروپا
میزان تولید گاز ایران سالانه 270 میلیارد متر مکعب است که در فصل سرما حدود 70 درصد آن در بخش خانگی، تجاری و عمومی مصرف می شود. با مصرف بهینه گاز می توانیم بخش عمده گاز مورد نیاز اروپا را تامین کنیم
  راه‌های کاهش تلفات
  مقایسه مصرف برق ایرانیان با متوسط مصرف جهانی/ آدرس‌های غلط برای توجیه مصرف نجومی انرژی+نمودار
  ارزش روز گاز ایران 600 میلیارد دلار است
   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   بازخوانی خبرها و تحلیل ها  
  ارزش حال و آینده ذخایر نفتی ایران
  چرا باید همیشه ملاحظه روسیه را بکنیم؟
  قیمت نفت و ارزش کل ذخایر نفت ایران یک سوم می شود
  افزایش تقاضا برای خودروهای برقی در جهان با وجود قیمت فزاینده
  وزیر نفت: افزایش قیمت گازوئیل و پرداخت سهمیه بنزین براساس کد ملی؟ صحت ندارد / طرح پایلوت کیش در مورد بازتوزیع یارانه‌هاست که در یک محدوده کوچک در حال ارزیابی است
  غول نفتی آمریکا هم وارد میدان گازی مشترک قطر با ایران شد
  عربستان صدهزار خودروی برقی ساخت شرکت لوسید را می خرد
  خودروهای برقی چین به عصر نفت پایان می دهند
  افزایش فروش خودروهای برقی در سه ماه اول سال ۲۰۲۲
  خودروهای برقی بازار را دست می‌گیرند؟
  ضرورت سولفور زدایی از مازوت
  کشفی اتفاقی که باتری خودروهای برقی را متحول می‌کند
  افزایش ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی در دانمارک
  تولیدکننده چینی باتری در خط مقدم انقلاب خودروهای برقی
  تفاوت باطری خودروهای برقی و هیبریدی
  ون‌های برقی؛ بزرگ‌ترین بازار الکتریکی‌های تجاری تا 2030
  50 درصد بازار فروش خودروهای برقی در دست چینی ها
  حرکت پرشتاب بازار خودروهای برقی در جهان/ رشد ۱۶۰ درصدی میزان فروش در 6 ماه نخست 2021
  طراحی و ساخت یک سامانه خنک کننده برای افزایش راندمان پنل های فتوولتاییک به کمک مواد تغییر فاز
  راندمان نیروگاه ها ساحلی 10درصد بالاتر است/با حرارت نیروگاه های ساحلی می توان راندمان را به 80درصد رساند
  افزایش راندمان نیروگاه گازی تا 80% با استفاده از حرارت آن برای شیرین سازی آب
  روسیه مشتریان نفتی ایران را از آن خود کرده است/ اگر برجام احیا می‌شد مشکلات فعلی را نداشتیم
  خسارت تحریم‌ها بیشتر از زمان جنگ است/ با روند کنونی تا ۱۰ سال دیگر نفت صادر نمی‌کنیم/ طی ۳۰ سال گذشته ظرفیت‌سازی نکرده‌ایم
  اگر دست روی دست بگذاریم،روسیه همه بازار نفت ایران در آسیا را تصاحب می کند/ روسها به هیچ اصل و پیمانی وفادار نیستند
  چگونه درآمد نفتی ملت ایران یک‌دهم عربستان شد؟
  دلایل افزایش بی‌سابقه صادرات نفت و گاز قطر چیست؟
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© پیام نفت (استفاده از مطالب پیام نفت با ذکر منبع، منعی ندارد)
payamenaft@gmail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار