درباره ما   |  پیوندها   |  RSS  
  صفحه اول    نفت    گاز     پتروشیمی     پالایش و پخش    بورس و بازار سرمایه     بین الملل     اقتصاد انرژی   شنبه، 7 خرداد 1401 - 14:35   
 
 
   اخبار رسانه ها  
  احتمال توقف سیاست انقباضی فدرال رزرو آمریکا
  تعداد جانباختگان متروپل به ۲۶ نفر افزایش یافت
  تهدید فراگیر روسیه: بعد از اوکراین نوبت لهستان است
  2 روش عمده در افزایش بازده نیروگاه‌های گازی کشور
  کاخ سفید درباره سفر دو مقام آمریکایی به ریاض: برای رایزنی درباره ایران و نفت به عربستان رفته‌اند
  تصاویر ملکه الیزابت دوم از کودکی تا کنون
  گازی که سوریه را ویرانه کرد!
  هیچ کشوری مثل روسیه به ایران ظلم نکرده
  العربیه به نقل از سناتور جمهوریخواه: توافق هسته‌ای به پایان رسیده است / خبرگزاری دولت: صحت ندارد؛ گفتگو‌ها برای رسیدن به توافق همچنان در جریان است
  خطر بزرگ روسیه برای احیای برجام
  امیرعبداللهیان: من هم مثل وزیر خارجه آمریکا و رابرت مالی در برابر پارلمان کشورم با فشارهای زیادی مواجهم؛ یک طیف قوی در داخل دو کشور، مخالف بازگشت به برجام هستند / پیام‌هایی از رابرت مالی و مقامات آمریکا و بایدن دریافت می‌‌کنیم که با مواضع رسانه‌ای آنها متفاوت است / اخیرا ابتکار جدیدی را روی میز گذاشتیم/ درباره تضمین‌های اقتصادی، هنوز به نقطه اطمینان نرسیده ایم / بارها با این درخواست آمریکا مواجه شده ایم که در مورد FTO گفت‌وگوی مستقیم داشته باشیم
  دموکراسی کلاغی؛ کلاغ‌ها برای مشخص کردن زمان پرواز «رای‌گیری» می‌کنند
  توصیه بیژن بیرنگ به مدیران تلویزیون: اگر این کاره نیستید لطفا استعفا بدهید
  ویدیو / اولین واکنش ترانه علیدوستی به حواشی «شهرزاد» و محمد امامی
  عمران خان: اگر دولت پاکستان ظرف ۶ روز انتخابات جدید را برگزار نکند، به همراه ۳ میلیون نفر به طرف اسلام آباد راهپیمایی می‌کنیم
  حضور شرکت مس در نخستین رویداد بین المللی خصوصی سازی اقتصاد ایران
  ساخت "متاورس" اختصاصی توسط ارتش آمریکا
  اسرار باقی‌ مانده گنج ایران روی میز مسکو/نماینده مدافع ارابه مرگ و منافع خود!
  دو احتمال درمورد سرنوشت برجام / یادداشت سیدحسین موسویان در فایننشال تایمز
  ساخت اولین نیروگاه خورشیدی در فضا؛ برق آن چگونه به زمین منتقل می‌شود؟
  محمد بن زاید رسما رئیس جدید امارات شد
  صالحی: در آلمان، از هر بشکه نفت، ۲ هزار دلار تولید صورت می‌گیرد؛ در ایران ۸۰۰ دلار / جای خالی تکنولوژی در ایران باعث شده که قطر اقدام به ربایش گاز ایران کند
  کشتار خرس‌ها در ایران / ۶۶ مورد خرس‌کشی در دهه گذشته
  چین 450 گیگاوات نیروگاه خورشیدی و بادی می سازد
  کارنامه اقتصادی یک دولت سیاسی / کارنامه اقتصادی اصلاحات قابل دفاع است؟
  رسانه ها و افراد هتاک به خاتمی و هاشمی ، پشت شان گرم است
  تصاویری جدید از سید محمد خاتمی در کنار موسوی خوئینی‌ها
  حجاریان : برجام فدای پروژه بزرگ‌تری شده اما ...
  امیر قطر: حل اختلافات در منطقه، فقط از طریق گفتگو میسر است
  ویدیو / تجلیل آیت الله هاشمی رفسنجانی از مقام علمی مریم میرزاخانی در سال ۱۳۷۴: شما مایه افتخار ما هستید
ادامه اخبار رسانه ها
 

انتخابات ریاست جمهوری

- اندازه متن: + -  کد خبر: 15561صفحه نخست » گزارش حوزه پتروشیمی و پالایشدوشنبه، 6 خرداد 1392 - 14:12
صنعت پتروشیمی کشور در وضعیتی نگران کننده
صنعت پتروشیمی کشور در وضعیتی نگران کنندهمرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی اخیرا گزارشی را در مورد وضعیت صنعت پتروشیمی منتشر نموده است[1] که مطالعه دقیق آن براستی موجب نگرانی می‌شود. این گزارش نشان میدهد که در سال 1390 حدود 18.2 میلیون تن محصولات پتروشیمی به ارزش حدود 14.7 میلیارد دلار صادر شده است که حدود 6.25 میلیارد دلار آن محصولات خام سوختی بوده است.
  

 نگارنده قبلا در یادداشتی با استناد به آمار گمرکات و سایر آمارهای کشور توضیح داده‌ام[2]  که این رغم عمدتا مربوط به گازمایع است که در مقابل آن بنزین و سوخت‌های مشابه وارد کشور می‌شود و حداقل در شرایط تحریم و محدود شدن تجارت خارجی کشور، این مسئله قابل بررسی است که بجای واردات گران بنزین و صادرات ارزان گازمایع بهتر است آن را جانشین بنزین برای مصرف داخلی نمائیم. اما به هرحال این محصول را نمی‌توان جزء محصولات با ارزش افزوده پتروشیمی محاسبه نمود. بنابراین اگر گازمایع (LPG) را حذف کنیم میزان صادرات محصولات تبدیل یافته پتروشیمی حدود 11.6 میلیون تن به ارزش حدود 8.5 میلیارد دلار بوده است. نکته قابل تامل تر این ‌است که: گزارش مذکور که بر اساس آمار ارقام منتشره توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی منتشر شده است، متوسط قیمت محصولات صادراتی پتروشیمی را  حدود 806 دلار در هر تن اعلام نموده است. همچنین این گزارش مشخص می‌کند که بیش از 55 درصد خوراک مجتمع‌های  پتروشیمی که تبدیل به محصول شده است، میعانات‌گازی و یا نفتا و بقیه آن گازطبیعی بوده است. نگرانی آنجا مشخص می‌شود که توجه کنیم که در سال 1390 متوسط قیمت میعانات‌گازی و نفتا اگر بیشتر از 806 دلار در تن نبوده باشد کمتر از آن نبوده است. محاسبه سرانگشتی این ادعا نیز بسیار ساده است، در نفت‌خام بشکه‌ای 107 دلار(متوسط قیمت 2011)، هر تن نفت‌خام (هر تن معادل 7.33 بشکه) بیش از 780 دلار ارزش دارد و ارزش نفتا که یک محصول سبک پالایشی است و میعانات‌گازی که نوعی نفت‌خام بسیار سبک تلقی می‌شوند قطعا بسیار بیشتر از 10 درصد، از نفت‌خام بالاتر هستند، بنابراین در واقع ارزش واحد خوراک پتروشیمی از قیمت متوسط صدور محصول آن بیشتر بوده است!

از منظری دیگر بر اساس ترازنامه هیدروکربوری کشور، واحدهای پتروشیمی در سال 1390 حدود 203 میلیون بشکه معادل نفت‌خام، سوخت و خوراک مصرف کرده‌اند که ارزش آن بیشتر از نفت‌خام است ولذا اگر بصورت سرانگشتی بر مبنای نفت‌خام 107 دلاری (با احتساب بالاتر بودن خوراک)، محاسبه کنیم بیست و چند میلیارد دلار ارزش خوراک پتروشیمی بوده است و در مقابل آن همانطور که قبلا نیز ذکر شد حدود 14.7 میلیارد دلار ارزش صادرات محصولات پتروشیمی و حدود 11.8 میلیارد دلار ارزش فروش داخلی محصولات پتروشیمی بوده است. یعنی صنعت پتروشیمی ایران هزینه خوراک خود را به سختی تامین نموده‌است، چه رسد به هزینه‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های زیست‌محیطی و هزینه سایر نهاده‌ها. اگر توجه کنیم که متوسط قیمت فروش محصولات پایه پتروشیمی 618.5 دلار در تن و متوسط قیمت کود و سموم 398 دلار بوده است، عمق مشکل بیشتر آشکار می‌شود و معنای آن این‌است که بسیاری از واحدهای پتروشیمی کشور در شرایط قطع یارانه‌ها و رانت‌ها، زیان‌ده هستند و صادرات LPG و خصوصا آروماتیک‌ها، زیان کل پتروشیمی را قدری کاهش داده‌اند.

 گزراش مرکز پژوهش‌ها نشان میدهد که: (با حذف LPG که محصول پتروشیمیایی نیست)، کمتر از  12 میلیون تن محصولات پتروشیمی به ارزش حدود 8.5 میلیارد دلار صادر و در مقابل آن کمتر از 2 میلیون تن محصولات نهائی پتروشیمی به ارزش 5.2 میلیارد دلار وارد کشور شده است. جالب است که کشورهایی که محصولات نهائی پتروشیمیائی خود را به ایران صادر کرده‌اند، عمدتا همان کشورهائی هستند که محصولات پایه را از ایران وارد کرده‌اند. به عبارتی صنعت پتروشیمی ایران، یارانه و رانت قابل‌توجهی را به کشورهای خریدار محصولات پایه خود پرداخت می‌کند.

با مرور گزارش مذکور، ممکن است این سئوال مطرح شود که چرا در چنین شرایطی این صنعت پتروشیمی پابرجا مانده و چرا ارزش سهام اغلب واحدهای پتروشیمی درحال افزایش است. پاسخ روشن است: واحدهای پتروشیمی تا قبل از حذف یارانه‌های فرآورده‌های نفتی و گازطبیعی که سوخت و خوراک ایشان را تشکیل می‌دهد، متکی به سوخت و خوراک تقریبا رایگان بودند و بنگاه‌های پتروشیمی به ضرر اقتصاد ملی سود نشان میدادند و بعد از حذف یارانه‌ها و بروز آثار تورمی آن نیز از رانت نرخ ارز برخودار شدند. تورم انباشته و سیاست‌های غلط اقتصادی نهایتا موجب کاهش ارزش پول ملی و جهش قیمت دلار در کشور شد. اینک واحدهای پتروشیمی باید قیمت سوخت و خوراک خود را براساس 75 درصد قیمت فوب خلیج‌فارس پرداخت کنند(یعنی یارانه‌ هم هنوز صفر نشده است) که این قیمت بر اساس ارز مرجع (یا حداکثر ارز مبادله‌ای) با آنها حساب می‌شود، در صورتی‌که می‌توانند ارز حاصل از محصولاتشان را به دلار آزاد تبدیل کنند. بسیاری معتقدند که در یک سال گذشته بیشترین اختلالات در بازار ارز حاصل از عملکرد درآمد ارزی فروش محصولات پتروشیمی در این بازار بوده است. البته پتروشیمی‌ها نسبت به پرداخت همان قیمت یارانه‌ای سوخت و خوراک هم مقاومت دارند و اغلب بابت سوخت و خوراک خود، بدهی انباشته به صنعت‌نفت دارند. بصورت ساده و خلاصه می‌توان عنوان کرد که این صنعت زیان‌ده و وامانده تا قبل از حذف یارانه‌ها به مدد یارانه و امروز به مدد یارانه و رانت چند نرخی ارز، سرپا ایستاده است. و جایگزینی رانت اخیر با بخش حذف شده یارانه،  فرصت افزایش راندمان و بهینه‌سازی و  ارتقاء بهروری را از این صنعت گرفته است.

افزایش ارزش سهام پتروشیمی‌ها علّت دیگری هم دارد، واحدهای پتروشیمی موجود با دلار حداکثر 1000 تومانی و کمتر از آن، سرمایه‌گذاری شده‌اند اما بزودی  با نرخ‌های جدید ارز تجدید تقویم دارائی خواهند شد و اینهم رانتی است که برای سهامدارن بوجود آمده است.

گزارش ارزشمند مرکز پژوهش‌ها، مشکل صنعت پتروشیمی کشور را در نقص حلقه‌های پسینی زنجیره این صنعت یعنی فقدان صنایع پائین‌دستی با ارزش افزوده بسیار بالاتر، می‌داند که کاملا درست هم هست اما همه مشکل را توضیح نمی‌دهد.  اگر چنین باشد معنایش این است که حلقه‌ای از زنجیره صنعت پتروشیمی که در کشور وجود دارد، ذاتا زیان‌ده است و این معنا نمی‌تواند چندان صحیح باشد. مسئله این است که علاوه‌بر حلقه پسینی صنعت، حلقه‌های پیشینی زنجیره ارزش پتروشیمی کشور شامل مطالعات بازار، مطالعات فنی‌اقتصادی، دانش‌فنی و فناوری طراحی پایه و تفصیلی هم  دچار نقصان و مشکل است که در یاداشت دیگری به تفصیل در مورد آن توضیح داده‌ام،[3] و اگر آن حلقه‌های پیشینی وجود داشت، اینک نباید وارث چنین وضعیتی بودیم.

نتیجه این‌که وضعیت موجود صنعت پتروشیمی کشور نیاز به بازنگری اساسی دارد و برنامه‌هائی که در تداوم روند گذشته توسعه این صنعت بوده است باید تا انجام چنین بازنگری اساسی، متوقف شود. در گذشته بعضی تصمیم‌گیران در واکنش به اعتراضاتی که نسبت به غیراقتصادی بودن بسیاری از طرح‌های پتروشیمی و طرح موسوم به اتیلن غرب، مطرح می‌شد، هدف اشتغال‌زائی را بعنوان توجیه تصمیمات خود مطرح می‌کردند در صورتی که از منظر مباحث مربوط به رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه‌گذاری‌های با بهره‌وری پائین و افت مستمر کارائی و بهره وری در یک اقتصاد، نهایتا ضد سرمایه‌گذاری و اشتغالزائی، عمل می‌کند. علاوه بر این گزارش مرکز پژوهش‌ها نشان میدهد که در صنایع بالادستی پتروشیمی به ازاء هر 940 هزار دلار سرمایه‌گذاری، تنها یک شغل ایجاد می‌شود در صورتی‌که این میزان در صنایع پائین‌دستی یا محصولات نهائی پتروشیمی، 21 هزار دلار برای ایجاد هر شغل است. بنابراین اشتغالزائی هم نمی‌تواند توجیهی برای ادامه روند اشتباه گذشته باشد.

1-       بررسی زنجیره ارزش افزوده گاز با نگاهی بر وضعیت کنونی ایران؛ 1. صنعت پتروشیمی؛ دفتر مطالعات انرژی و صنعت و معدن مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، اردیبهشت 1392

2-       آمار صادرات غیرنفتی آدرس غلط به توسعه ملی، وبلاگ سید غلامحسین حسنتاش ؛ 28 شهریور 91؛ (http://hassantash.blogfa.com/post-213.aspx)

3-       افزایش قیمت سوخت و خوراک و آشکار شدن نقص در زنجیره ارزش صنایع پتروشیمی؛ وبلاگ سید غلامحسین حسنتاش ؛ 19مرداد 89؛ http://hassantash.blogfa.com/post-136.aspx

 

   جنبش 20 درجه  
  راندمان دو برابری نیروگاه های CHP
  افزایش راندمان نیروگاه ها به 80درصد با تولید همزمان بخار و آب شیرین
  مصرف بیش از ۲۳۸ میلیارد مترمکعب گاز در نیروگاه های کشور
قیمت گاز در اروپا اکنون حدود دو دلار به ازای هر متر مکعب است. متوسط راندمان نیروگاه های ایران حدود 35 درصد است در حالی که راندمان نیروگاه های جدید جهان به حدود 60 درصد رسیده است. حدود 22 درصد برق تولیدی نیروگاه های کشور در شبکه توزیع و ترانس ها به هدر می رود. حدود نیمی از برق تحویلی به مصارف خانگی و عمومی و برخی مصارف دیگر به هدر می رود هدر رفت انرزی در ایران بسیار بالتر از آمار رسمی می باشد
  هدر رفت 80 درصدی تولید نیروگاه‌های حرارتی
  راندمان نیروگاهها به 80درصد ارتقا می‌یابد ؟
  اتلاف انرژی و دردسری به نام خطوط فرسوده انتقال/ چرا مصرف برق در ایران بالاست؟
  ضرورت‌ها و اهمیت آزاد سازی قیمت گاز ساختمان های دولتی
  تصاویر خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه و اروپا
  میزان صادرات گاز روسیه به اروپا
میزان تولید گاز ایران سالانه 270 میلیارد متر مکعب است که در فصل سرما حدود 70 درصد آن در بخش خانگی، تجاری و عمومی مصرف می شود. با مصرف بهینه گاز می توانیم بخش عمده گاز مورد نیاز اروپا را تامین کنیم
  راه‌های کاهش تلفات
  مقایسه مصرف برق ایرانیان با متوسط مصرف جهانی/ آدرس‌های غلط برای توجیه مصرف نجومی انرژی+نمودار
  ارزش روز گاز ایران 600 میلیارد دلار است
   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   بازخوانی خبرها و تحلیل ها  
  خطوط لوله گاز به مقصد اروپا؛ چالشها و فرصتها
  جنگ بر سر خط لوله گاز طبیعی
  انتقال 38میلیارد متر مکعب گاز روسیه به چین با لوله 8هزار کیلومتری
  نقشه خطوط لوله روسیه به اروپا
  روسیه رکورد صادرات گاز به ترکیه را شکست
  راندمان دو برابری نیروگاه های CHP
  افزایش راندمان نیروگاه ها به 80درصد با تولید همزمان بخار و آب شیرین
  مصرف بیش از ۲۳۸ میلیارد مترمکعب گاز در نیروگاه های کشور
  هدر رفت 80 درصدی تولید نیروگاه‌های حرارتی
  راندمان نیروگاهها به 80درصد ارتقا می‌یابد ؟
  اتلاف انرژی و دردسری به نام خطوط فرسوده انتقال/ چرا مصرف برق در ایران بالاست؟
  ضرورت‌ها و اهمیت آزاد سازی قیمت گاز ساختمان های دولتی
  ظرفیت لوله گاز ترکیه به اروپا دو برابر می‌شود
  پشت پرده اقتصادی حضور نظامی روسیه در سوریه
  رویترز: میزان واردات نفت چین از ایران به دلیل تخفیف‌های روسیه به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته است
  ضرورت‌ها و اهمیت آزاد سازی قیمت گاز ساختمان های دولتی
  اتلاف 16 هزار مگاوات برق در شبکه توزیع
  مزیت استفاده از بخاری هرمتیک هوشمند بازدهی بالا در مدارس
  عرضه باتری‌های جدید خودرو در ۲۰۲۵
  پایتخت خودروهای برقی دنیا در چین
  شتاب بی امان لوسید در دنیای خودروهای برقی
  خودرو‌های برقی که سال ۲۰۲۲ عرضه خواهند شد
  نقش توسعه سیستم حمل‌ونقل ریلی در بهینه‌سازی مصرف سوخت
  جایگزینی انرژیهای تجدید پذیر با نفت 100 دلاری
  روند ادامه دار افزایش تولید گاز چین/ واردات نفت چین به نصف کاهش خواهد یافت.
  چرا نفت ۱۰۰ دلاری می‌تواند برای دوران‌ گذار انرژی بد باشد؟
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© پیام نفت (استفاده از مطالب پیام نفت با ذکر منبع، منعی ندارد)
payamenaft@gmail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار