پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : نتيجه رساندن همزمان برق و گاز به خانه هاي ايران/ هيچ كشوري چنين سيستم اشتباهي ندارد
دوشنبه، 22 آبان 1402 - 04:36 کد خبر:52081
پيام نفت:
زهرا علي هاشمي دبير گروه : آزاده مختاري

ركنا: يك كارشناس اقتصاد انرژي معتقد است كه لازم است گرمايش مشتركان خانگي با برق تامين و گاز به نيروگاه هاي توليد برق داده شود.

نتيجه رساندن همزمان برق و گاز به خانه هاي ايران/ هيچ كشوري چنين سيستم اشتباهي ندارد

به گزارش خبرنگار اجتماعي ركنا، گاز يا برق ؛ دو راهي كه دير يا زود، ايران بايد با آن رو به رو شود و البته ناگزير است كه يكي را انتخاب كند. البته جالب است بدانيد اين مسير را تقريبا همه كشورهاي دنيا رفته اند و راه درست، كاملا مشخص است و نيازي به آزمون و خطا نيست؛ «برق» بايد انتخاب شود.

گاز يا برق؛ مسئله اين است

سوالاتي كه ايجاد مي شود اين است كه چرا بايد چنين چيزي رخ دهد؟ مگر مي شود بدون گاز هم زندگي را گذراند؟ اصلا چطور ممكن است برق را جايگزين گاز كرد؟ با وسايل گازي خانه بايد چه كنيم؟ در ادامه به اين سوالات پاسخ داده مي شود كه چقدر اتفاق افتادن اين مهم، مي تواند در زمينه هاي مختلف، تاثيرگذار باشد.

جملگي مي دانيم كه مصرف سوخت هاي فسيلي، چه آثار نامطلوبي بر محيط زيست، سلامت انسان، حيات وحش و... مي گذارد و از جمله اين موراد مي توان به افزايش تغييرات اقليمي ، فرسايش خاك، از بين رفتن سازه هاي شهري، آلودگي هوا ، ريزش باران هاي اسيدي و... اشاره كرد.

هيچ كشوري دو سيستم توزيع انرژي (برق و گاز) به داخل منازل ندارد

چندي پيش، محمدحسين اديب، استاد اقتصاد بين الملل، در يكي از سخنراني هايش، گفته بود: «ايران قوي ترين زيرساخت انرژي سياره زمين را دارد؛ چراكه هيچ كشوري دو سيستم توزيع انرژي موازي ندارد؛ يعني هم سيستم توزيع برق و هم گاز را در كشور براي خانوار داريم.»

با همه اينها، داشتن دو سيستم توزيع انرژي، اصلا اتفاق خوبي نيست و اين مهم، زمينه ساز بروز بسياري از مشكلات در كشور نيز است؛ كه براي رفع هر كدام، بايد سالانه بودجه هنگفتي در نظر گرفته شود؛ حال براي رفع اين مشكل چه بايد كرد؟

گرمايش مشتركان خانگي با برق تامين شود؛ گاز براي نيروگاه ها

هميشه با شروع فصل سرما و افزايش مصرف خانگي گاز، سهميه سوخت نيروگاه ها كاهش مي يابد و عملا سوخت مايع كه چالش هايي، مثل آلودگي هواي كلان شهر‌ها را در پي دارد، جايگزين گاز مي شود. اين در حالي است كه به جاي توسعه مويرگي لوله كشي گاز در سطح كشور، اين امكان فراهم بود كه اين گاز در اختيار نيروگاه‌ها براي توليد برق به عنوان سوخت پاك قرار گيرد. در واقع، بهتر بود به جاي لوله كشي گسترده گاز، اين سوخت براي مصارف نيروگاه ها به كار گرفته مي شد و برق توليدي در اختيار خانوار‌هاي شهري و روستايي قرار مي گرفت. حتي در كشور سردسيري مثل روسيه ، مراكز گرمايش شهري وجود دارد و سيستم توزيع انرژي، همچون ايران نيست.

در واقع بايد گرمايش مشتركان خانگي از طريق مصرف برق تعريف شود. اگر برنامه ريزي شبكه برق و گاز مانند تمام دنيا توامان انجام مي شد، اين روند مي توانست از حجم سرمايه‌گذاري هاي كلان در بخش توليد انتقال و توزيع چه در بخش گاز و چه در بخش برق و هزينه هاي كلان ناشي از آن، جلوگيري كند.

بايد در كشور، فقط يك شبكه انتقال انرژي داشته باشيم

در اين راستا، محمد عباسي، كارشناس اقتصاد انرژي ، در گفت و گو با ركنا با اشاره به اينكه بايد در كشور، فقط يك شبكه انتقال انرژي داشته باشيم، گفت: منطقي ترين شبكه انتقال انرژي برق است؛ اما در ايران، دو شبكه توزيع انرژي برق و گاز داريم و در منازل مسكوني، هر دوي اينها همزمان استفاده مي شود. يعني مردم، يك سري وسايل برقي و يك سري وسايل گازي دارند.

وي با اشاره به هزينه هاي تحميلي اين نوع انتقال انرژي چيست، گفت: از نظر هزينه هاي نيروي انساني مي توان گفت كه اينچنين سيستم توزيعي به دو سازمان مستقل براي اين كار نياز دارد كه هر كدام به دو سري كارمند، دو سري نيروي نگهدارنده و... نياز دارند. در خصوص هزينه هاي انتقال هم مي توان به هزينه هاي شبكه گذاري براي گاز و بعد به طور جداگانه براي برق در نظر گرفت. همچنين نگهداري سخت افزاري هر دو مورد نيز به طور جداگانه هزينه هايي را در بر دارد. به طور كلي، براي هر دوي اينها، يك هزينه دو برابري بايد در نظر گرفته شود.

برق جايگزين گاز مي شود؛ ولي برعكسش ممكن نيست

عباسي با تاكيد بر اينكه در كشور، استفاده از گاز براي گرمايش و پخت و پز و از آنسو روشنايي با برق است، گفت: نمي توان روشنايي را با گاز تامين كرد؛ ولي پخت و پز و گرمايش را مي توان با استفاده از برق يا با كمك يك شبكه متمركز در كشور داشته باشيم.

اين كارشناس اقتصاد انرژي با تاكيد بر اينكه اين موضوع، چيزي نيست كه مسئولي در كشور از آن مطلع نباشد، افزود: يكي از دلايلي كه بيشتر از 50 سال است كه كسي به سمت اصلاح اين موضوع نمي رود، اين است كه اگر كسي تصميم بگيرد برق را جايگزين گاز كند، يك هزينه سنگين به خانوار تحميل مي كند كه وسايل گازسوز را جايگزين با وسايل برقي كنند. در واقع اين موضوعي نيست كه كسي از آن مطلع نباشد؛ ولي راه حل به گونه اي است كه كسي جرات نمي كند به سمت آن برود.

صنعت برق و گاز، به اشتباه در كشور به طور همزمان گسترش پيدا كردند

وي در تبيين گفته هايش افزود: از آنجايي كه در كشور زيرساخت ها به دو گونه تعبيه شده اند، طبيعي است كه صنعت هر دو نيز گسترش پيدا كرده است و به واسطه آن، در هر خانه اي، بخاري گاز سوز و اجاق گاز ديده مي شود. در واقع همه تجهيزات با گاز، توسعه پيدا كرده اند. همچنين بخشي از صنعت نيز به اين توسعه گره خورده است. 

عباسي با تاكيد بر اينكه انتقال گاز به يك نيروگاه گازي و بعد توليد برق، سپس انتقال آن برق به داخل شهر مي تواند همان راهي باشد كه ساير كشورها آن را پيگيري كرده اند، گفت: اينگونه، آلودگي حاصل از سوختن گاز، فقط در منطقه اي كه نيروگاه وجود دارد شكل مي گيرد كه معمولا هم منطقه اي خارج از محيط شهري است؛ طبيعتا به اين شكل، شهر آلودگي نخواهد داشت.

مي توان بر نيروگاه توليد برق نظارت داشت ولي بر تمام بخاري هاي گازي خانه ها؛ نه !

محمد عباسي در ادامه افزود: نكته ديگر اين است كه وقتي به اين شكل نيروگاهي داشته باشيم كه گاز مصرف كند و براي شهر، برق توليد كند، با بهبود راندمان اين نيروگاه، آلودگي محيطي اطراف نيروگاه نيز پايين آورده مي شود؛ ولي تصور كنيد كه بخواهيد اين كار را از طريق بهبود راندمان بخاري هاي گازي در سطح شهر تهران انجام دهيد. قطعا، عقلاني نيست كه راندمان چندين ميليون بخاري را يكي يكي افزايش داد آن هم اگر اتفاق بيفتد، باز هم به مرور اين راندمان كاهش پيدا مي كند و مجددا روز از نو شروع مي شود.  همچنين كنترلي روي اين موضوع از طرف متوليان وجود نخواهد داشت و اين آلايندگي ناشي از داشتن همزمان دو شبكه توزيع انرژي، قطعا خيلي بيشتر است. 

او در پاسخ به اينكه آيا دليل افزايش آلودگي هوا در فصل سرما، نيز همين موضوع است يا خير؟ گفت: در فصل سرما، افزايش توليد آلاينده هاي مربوط به استفاده از گاز در بخش خانگي، توليد آلاينده توسط خودروها و همچنين وارونگي هوا از جمله موارد تاثير گذار بر اين مهم است و نمي توان آلودگي هوا را به تنهايي به اين موضوع مربوط كرد.

هزينه هاي برق رساني بالاتر است يا گازرساني؟

برقي كردن وسايل گازي، كار پرهزينه اي نيست. اكنون كشور، توليد كننده تجهيزات الكتريكي انتقال و توزيع برق است و به راحتي مي توان با استفاده از ظرفيت هاي موجود اين كار را در كشور انجام داد.

اكنون گازرساني به اغلب روستا‌ها و شهر‌ها انجام شده است؛ اما در بدو امر اگر مسئولان مي‌خواستند تصميم گيري كنند، بهتر بود شبكه هاي برق كه قبلا توسعه يافته بود انتخاب مي كردند. اگر اين اتفاق مي افتاد، در بحث سياست هاي انرژي كه براي خانوار تعريف شده است، عملكرد بهتري ثبت مي شد؛ زيرا وقتي انرژي مصرفي براي خانوار‌ها دوگانه است، قاعدتا شاهد تعرفه هاي متفاوت، نحوه استفاده متفاوت و تجهيزات متنوع گازي و برقي خواهيم بود.

منبع