پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : راهكارهاي اساسي مديريت منابع آب استان خوزستان
یکشنبه، 17 مرداد 1400 - 02:28 کد خبر:47350
كشت تابستانه در كل استان ممنوع اعلام گردد. با قاطعيت و جديت از كشت برنج و نيشكر در استان جلوگيري شود. طي برنامه 3 ساله به مرور كشت چغندر قند جايگزين كشت نيشكر شود.


پيام نفت:

در ماه هاي گرم سال استان خوزستان از جمله استانهاي كشور است كه دچار مشكل تامين آب مي گردد و اين مشكل بعضا منجر به اعتراض هاي مردم نقاط مختلف استان گرديده است. در هواي گرم تابستان عدم تامين آب مناسب براي مصارف خانگي و تجاري فشارهاي اجتماعي زيادي در اين استان به دنبال داشته لذا ضرورت دارد اين موضوع مهم بصورت اساسي مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد.

عمده ترين مصرف كنندگان آب در استان عبارتند از:

1- بخش كشاورزي

2- بخش صنعت

3- بخش خانگي و تجاري

 

*بخش كشاورزي خوزستان سالانه بيش از 12 ميليارد متر مكعب آب مصرف مي كند منبع بخش عمده اين آب به مزارع كشت برنج و كشت نيشكر سرازير مي گردد. شركتهاي كشت و صنعت خوزستان جمعا حدود 4 ميليارد متر مكعب آب مصرف مي كنند. هزينه شيرين سازي هر متر مكعب آب دريا حدود يك دلار مي باشد حتي با لحاظ قيمت 50 سنت،  اگر بنا باشد 4 ميليارد متر مكعب آب شيرين سازي شود حدود دو ميليارد دلار در سال هزينه در بر دارد.

*بخش صنعت خصوصا صنايع پتروشيمي بندر ماهشهر سالانه حدود يك ميليارد متر مكعب آب مصرف مي كنند كه بخش قابل توجهي از آن به پتروشيمي هاي واقع در بندر ماهشهر اختصاص مي يابد. منبع،  

*سرانه مصرف آب در بخش خانگي استان حدود 200 ليتر در شبانه روز است كه با لحاظ جمعيت استان كل مصرف آب مصارف خانگي و تجاري كمتر از 500 ميليون متر مكعب در سال مي باشد

راهكارهاي پيشنهادي جهت حل مشكل آب استان:

1- كشت تابستانه در كل استان ممنوع اعلام گردد. با قاطعيت و جديت از كشت برنج و نيشكر در استان جلوگيري شود. طي برنامه 3 ساله به مرور كشت چغندر قند جايگزين كشت نيشكر شود. 

جهت اطمينان خاطر  كشاورزان لازم است كشت جايگزين برنج(با هماهنگي سازمان جهادكشاورزي منطقه) ، با قيمت تضميني  توسط دولت خريداري گردد. كشت برنج بجز در سه استان شمالي مي بايست ممنوع گردد منتها جهت جلوگيري از هر گونه صدمه به كشاورزان مي بايست ضمن خريد تضميني محصولاتي كه توسط وزارت جهاد كشاورزي جهت كشت جايگزين معرفي مي شوند در خصوص بيمه محصولات كشاورزي، و ساير زمينه ها از كشاورزان و خانواده آنها حمايت لازم بعمل آيد. ضرورت دارد طرحي كه در اين آدرس تشريح گرديده هر چه سريعتر در مجلس يا دولت  مصوب گردد.

شركت هاي هفتگانه كشت و صنعت خوزستان مي بايست كشت نيشكر را متوقف و كشت چقندر قند و گندم و ساير محصولات را جايگزين كشت نيشكر نمايند.به ازاي توليد هر تن شكر توليدي از نيشكر3000 مترمكعب و به ازاي همان مقدار شكر از چغندرقند 1150 مترمكعب آب مصرف ميشود.

اصل مشكل كشت نيشكر و برنج صرفا ميزان مصرف آب نيست بلكه زمان مصرف آب بسيار با اهميت است. اوج مصرف آب در مزارع برنج و نيشكر ماه هاي گرم تابستان است در حالي كه گندم و چغندر قند و بسياري از محصولات ديگر تا اول تابستان به بهره برداري مي رسند.

چنانچه حدود هفتاد هزار هكتار اراضي شركت هاي كشت و صنعت خوزستان بجاي نيشكر زير كشت چغندر قند بروند ضمن اينكه مصرف آب به حدود نصف كاهش خواهد يافت ميزان توليد شكر حدود 1.3 برابر و تعداد اشتغال مولد اين شركتها نيز افزايش خواهد يافت.شركت هاي كشت و صنعت خوزستان نيز از زيان دهي هاي پي در پي خارج مي شوند. موضوع مهم اينكه محصول چغندر قند قبل از شروع تابستان شروع به برداشت مي شود و در تابستان هيچ آبي براي توليد اين محصول صرف نخواهد شد.خبر مرتبط

از هر هكتار نيشكر 8 تن شكر سفيد حاصل مي شود. از هر هكتار كشت چغندر قند حدود ده تن شكر سفيد حاصل مي شود. تفاله چغندر قند(خروجي كارخانه هاي قند و شكر) خوراك پر انرژي و ارزشمند براي دام هاي كشور مي باشد. برگهاي چغندر قند پس از فرآوري به عنوان سيلاژ غذاي پر فيبر و مناسب دام است اين دو خوراك مورد تمايل دام ها، شيردهي دام ها را افزايش و منجر به چاقي دام مي گردد. هر ده كيلو علوفه يك كيلو افزايش وزن در دام ايجاد مي كند.در مزارع نيشكر قبل از برداشت مزرعه رابه آتش مي كشند و آنگونه هواي كل منطقه  را آلوده مي شود تا بتوان راحت تر و كم هزينه تر محصول را برداشت نمود. 

https://www.irna.ir/news/84239697/

خبر و فيلم مرتبط

2- ميزان پساب فاضلاب قابل جمع آوري در اهواز و سايرشهرهاي استان 250 تا 300ميليون متر مكعب در سال مي باشد كه اين پساب مي بايست تصفيه و در اختيار صنايع قرار گيرد. شركتهاي پتروشيمي بندر ماهشهر نيز مي بايست جهت خنك سازي آب RO در گردش از طريق آب دريا و تللفيقي از ساير سيستم ها استفاده نمايند. البته اجراي اين پروژه نياز به سرمايه گذاري قابل توجهي دارد كه مي بايست از طريق وام هاي ارزان قيمت ريالي و ارزي تامين گردد با اين حمايتها مي بايست شركتهاي پتروشيمي نيز خود را مكلف بدانند در اين مسير حركت نمايند. با وجود گرمي هوا در تابستان شركتهاي پتروشيمي حتي الامكان بگونه اي برنامه ريزي نمايند كه تعميرات موردي و تعميرات دوره اي را در تابستان انجام دهند تا در تابستان برق و آب كمتري مصرف نمايند. سهم صنايع كشور از  مصرف آب كشور حدود سه درصد است در حالي كه در كشورهاي توسعه يافته سهم بخش صنعت از مصرف آب آن كشورها ۲۰ تا ۴۰ درصد مي باشد.

3- مصارف بخش خانگي و تجاري حجم كمي از آب استان را تشكيل مي دهند اما به دليل حساسيت بسيار بالاي اين بخش پيشنهاد مي شود در حاشيه دريا از خرمشهر تا گناوه چندين آب شيرين كن راه اندازي شود تا در صورت ايجاد بحران در تامين آب بتوان بخشي از آب مورد نياز جهت شرب را از اين آبشيرين كن ها تامين نمود و در شرايط عادي نيز آبشيرين كن ها بخشي از نياز مردم و صنايع را تامين مي نمايند همچون آبشيرين كن هاي واقع در منطقه عسلويه و شيرينو كه در كل سال فعال مي باشند.

يكي از مشكلات منابع آب سطحي خوزستان تبخير بسيار بالا در طول مسير رودخانه ها مي باشد. پشت سدها نيز بخش قابل توجهي از آب تبخير مي شود كه براي اين مشكل راه حل  هاي كاملا موثري وجود دارد كه با سرمايه گذاري مناسب اين مشكلات تا حد قابل قبولي حل خواهند شد. برخي آبرساني ها مي بايست توسط خطوط لوله pvc يا لوله هاي پلي اتيلن انجام پذيرد و سرمايه گذاري در اين خصوص هم ضروري و هم اجتناب ناپذير است. از حدود  430ميليارد متر مكعب آبهاي سطحي حاصل از بارش باران و برف حدود نيمي از آن تبخير مي شود كه با برنامه ريزي و سرمايه گذاري مناسب مي توان از تبخير بخشي از اين منبع ارزشمند جلوگيري نمود.در كشوري كه سالانه 230 ميليارد متر مكعب آب حاصل از بارش ها تبخير مي شود، ميلياردها متر مكعب آب شيرين به درياي شور مي ريزد و ميلياردها متر مكعب آب در كشت هاي پر مصرفي همچون برنج و نيشكر در ماهاي گرم سال به هدر مي دهد، احداث واحدهاي  بزرگ آبشيرين كن با هزينه ميليارد دلاري و انتقال آب حاصله به مناطق مركزي ايران جهت تامين آب مورد نياز آن مناطق با كدام منطق سازگار است. هزينه هر متر مكعب اين آب تا رسيدن به مقصد  نزديك به يك دلار مي شود. 

البته در اجراي هرگونه پروژه انتقال آب و تغيير الگوي مصرف آب خصوصا در حوزه كشاورزي مي بايست جلب حمايت مردم از محورهاي طرح باشد و در چارچوب منطقي و اصولي رضايت مردم مناطق مربوطه تامين گردد. 

در برخي سالها بيش از ده ميليارد متر مكعب آب ناشي از بارندگي بصورت سيل روانه استانهاي لرستان و خوزستان مي شود و ضمن خسارتهاي بسيار نهايتا اين آب شيرين ارزشمند به درياي شور مي ريزد. ضرورت دارد ضمن اجراي پروژه هاي لايروبي سدها، احداث آب بند هاي مناسب در مسير رودخانه ها، و اجراي برخي پروژه هاي مهم سد سازي همچون سد بهشت آباد مي توان ده ها ميليارد متر مكعب از بارش هاي كشور را كنترل نمود. آب حاصله تا حدود دو سال بعد نيزقابل نگهداري و استفاده مي باشد. البته در اجراي اينگونه پروژه هاي ملي مي بايست منافع مردم بومي و محلي نيز در حد منطقي  در نظر گرفته شود و آنها نيز در  چارچوبي تعريف شده، درمنافع اينگونه پروژه ها سهيم گردند نمي توان در اجراي اينگونه پروژه هاي ملي به منافع و خواسته هاي منطقي مردم بومي پيرامون كم توجهي نمود.

منبع

http://nedayahamvatan.blogfa.com/post/65