پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : نفت در گذشته حال و آينده جهان
یکشنبه، 9 خرداد 1400 - 13:19 کد خبر:47075
برنامه جهاني اين است كه طي بيست سال آينده توليد موتورهاي بنزين سوز را به صفر برسانند و موتورهاي برقي را جايگزين آنها نمايند

پيام نفت: آلمان در جنگ جهاني دوم در مدت كوتاه توانست ارتش هاي تا بن دندان مسلح و پيشرفته جهان را به زانو درآورد اما براي ادامه جنگ و توسعه پيشروي ها تا رسيدن به اهداف مد نظر به نفت نياز داشت. در آن مقطع حدود نيمي از توليد نفت جهان متعلق به باكو در نزديك مرز ايران بود لذا هيتلر با هدف تسلط بر ميادين نفت باكو و تامين كل انرژي مورد نياز خود به شوروي حمله كرد كه اين اشتباه بزرگ محاسباتي و استراتژيك هيتلر منجر به فرو رفتن ارتش آلمان در باتلاق شوروي گرديد و بعد از آن شكست اشتباهات هيتلر زياد و زيادتر شد تا اينكه نهايتا آلمان پيروز به آلمان شكست خورده با ميليون ها كشته و زخمي تبديل گرديد. بعد از جنگ اعراب و اسرائيل و تحريم نفتي بزرگ اعراب بر عليه اسرائيل و آمريكا قيمت نفت شديدا افزايش يافت و اين افزايش قيمت نفت بر معادلات جهاني و برنامه‌ ريزي هاي بلند مدت قدرت‌هاي جهاني تأثير زيادي داشت. جنگ ايران و عراق و تحريم نفتي ايران منجر به افزايش قيمت نفت شد و كشور شوروي با افزايش توليد در منطقه سيبري در كنار قيمت بالاي نفت، شديدا به درآمدهاي حاصل از صادرات نفت متكي شده بود بگونه اي كه حدود 80 درصد درآمد صادراتي شوروي از طريق نفت تامين مي گرديد، از سالهاي آخر جنگ ايران و عراق و دو سال بعد از اتمام جنگ با افزايش توليد نفت روسيه و عربستان، ايران و عراق و چند كشور ديگر قيمت هاي جهاني نفت در مدت كوتاهي شديدا كاهش يافت و از ميانگين 5 ساله 33 دلار به ميانگين 5 ساله 17 دلار رسيد لذا اقتصاد شوروي كه شديدا به درآمدهاي نفتي متكي شده بود از هم گسيخت كه در نتيجه آن اتحاد جماهير شوروي متلاشي شد. جدول قيمت هاي جهاني نفت طي 60 سال گذشته را اينجا مشاهده فرمائيد نفت و گاز نقش مهمي در دو جنگ خليج فارس و جنگ افغانستان داشت كه تحليل هاي متعددي در اين خصوص وجود دارد. آمريكا از اواخر دوران اوباما و در زمان دونالد ترامپ با تحريم كامل فروش نفت ايران و ماجراجويي هاي خود و همچنين فشار به عربستان و ساير كشورهاي توليد كننده نفت منجر به افزايش قيمت نفت تا 120 دلار در بشكه شد در اين فاصله ترامپ توانست با نزديكي به عربستان و بازي با برگ ايران( حداكثر فشار بر ايران جهت كسب حداكثر همراهي عربستان) عربستان را با سياست هاي خود همراه نموده و با فروش انواع تجهيزات و محصولات توليدي آمريكا بيش از 400 ميليارد دلار از 700 ميليارد دلار سرمايه هاي عربستان در بانك‌ها و شركت‌هاي آمريكايي را از دستان عربستان خارج كند و اين اهرم فشار قدرتمند عربستاني ها را به ماهرانه ترين شكل ممكن از كار بياندازد افزايش شديد قيمت نفت منجر به اقتصادي شدن سرمايه گذاري در ميادين شيل گاز و شيل اويل آمريكا شد و توليد اين ميادين نا متعارف افزايش چشمگيري يافت بگونه اي كه واردات نفت آمريكا از ده ميليون بشكه در روز به نزديك صفر رسيد و آمريكا به صادر كننده بزرگ گاز متان و بوتان و اتان و پروپان تبديل شد. افزايش قيمت نفت منافع زيادي براي كشورهاي بزرگ صادركننده نفت از قبيل عربستان روسيه عراق كويت و كانادا به دنبال دارد اما از طرف ديگر فشار اقتصادي سنگيني بر كشورهاي بزرگ وارد كننده نفت و گاز از قبيل چين. ژاپن، فرانسه آلمان انگليس، هند و كره جنوبي وارد مي كند لذا نفت يكي از اهرم هاي مهم فشار آمريكا به كشور چين محسوب مي گردد منتها اين اهرم قدرتمند منجر به فشار بر هم پيمانان آمريكا در اروپا و شرق آسيا نيز مي شود. و اين موضوع معادلات را پيچيده مي كند. با افزايش قيمت نفت كشورهاي صاحب تكنولوژي سرمايه گذاري هاي كلاني روي انرژي هاي تجديد پذير خصوصا انرژي خورشيدي انجام دادند و به پيشرفت‌هاي بزرگي دست يافتند بگونه اي كه هزينه توليد برق از انرژي خورشيدي در مدت ده سال به حدود نصف كاهش يافت. با سرمايه گذاري هاي جديد و ارتقاء سطح فن آوري تولد صفحات خورشيدي و باتري هاي ذخيره برق جهان طي ده سال آينده شاهد كاهش قيمت تمام شده برق خورشيدي خواهد شد و اين تحويل بزرگ در حال تكميل منجر به كاهش ارزش ذخاير نفت و گاز جهان خواهد گرديد. ميزان توليد برق از انرژي خورشيدي طي ده سال آينده بيش از ده برابر خواهد شد پيش‌بيني مي‌شود توليد برق از منابع تجديدپذير در سال 2021 بيش از 8 درصد گسترش يابد و به 8300 تراوات ساعت برسد كه اين نرخ سريع‌ترين رشد از سال 1970 تاكنون است. حدود دوسوم از رشد مزبور از طريق پنل‌هاي خورشيدي و بادي تامين خواهد شد گزارش كامل تر را اينجا مشاهده فرمايبد حدود 80 درصد نفت توليدي جهان به گازوئيل و بنزين و مازوت و نفت سفيد تبديل مي شود كه هشتاد درصد اين سوخت ها در حوزه حمل و نقل مورد استفاده قرار مي گيرند. طي بيست سال آينده توليد برق از انرژي خورشيدي افزايش چشمگيري خواهد يافت و از طرف ديگر شركت‌هاي مطرح خودرو سازي جهان برنامه‌ دارند طي بيست سال آينده توليد موتورهاي بنزين سوز را به صفر برسانند و موتورهاي برقي را جايگزين آنها نمايند به اين ترتيب تفاضا براي بنزين و گازوئيل طي چند دهه آينده كاهش قابل توجهي خواهد يافت. با اين وجود قيمت نفت طي يك دهه آينده فراز و فرود بسيار خواهد داشت و برخي از اين فراز و فرودها ابزاري خواهد بود جهت اعمال فشار بين قدرت‌هاي جهاني و تغيير موازنه هاي قدرت، اما با نگاه بلند مدت قيمت نفت نزولي خواهد بود و به احتمال قوي طي دو دهه آينده ارزش نفت به كمتر از نصف ارزش كنوني تقليل خواهد يافت. فراز و فرود قيمت نفت در دو دهه آتي بر رشد اقتصادي و تصميم گيري هاي استراتژيك در كشورهاي مهم توليد كننده و مصرف كننده خصوصا كشورهاي چين روسيه و عربستان و آمريكا بيشترين تاثير را به دنبال خواهد داشت. به دليل كاهش جايگاه نفت و گاز در اقتصاد انرژي آمريكا و ساير قدرت‌هاي بزرگ جهاني؛ طي دهه هاي آتي، خاورميانه و تحولات كشورهاي عربستان ايران و اسرائيل و ساير كشورهاي اين منطقه از اهميت راهبري همچون دهه هاي گذشته براي آمريكا برخوردار نخواهند بود و جايگزين انرژي هاي فسيلي با انرژي هاي تجديد پذير سال به سال پر اهميت تر خواهد شد. احتمالا سياست آمريكا در يك دهه آينده اين خواهد بود كه ميانگين قيمت نفت حدود 80 دلار بر بشكه باشد تا در اين فاصله به سه هدف مهم دست يابد اول حداكثر بهره برداري از ذخاير نفت و گاز شيل و بهره گيري از آن جهت بهبود اقتصاد آمريكا دوم به بلوغ رسيدن دانش و فناوري و تكنولوژي توليد صفحات خورشيدي و باتري هاي ذخيره برق و سوم افزايش توليد خودروهاي برقي بگونه اي كه طي ده سال آينده حداقل 40 درصد خودروهاي آمريكا و كشورهاي توسعه يافته از انرژي برق تغذيه نمايند. البته سياست بالا نگه داشتن قيمت نفت به نفع روسيه و عربستان و به زيان هم پيمانان اروپايي آمريكا و ژاپن و كره جنوبي خواهد بود لذا جهت ايجاد معادله توازن، لازم است با روسيه و عربستان تفاهم هاي استراتژيك بلند مدتي انعقاد شود كه منافع هم پيمانان آمريكا نيز در آن لحاظ گردد. ارزش ذخاير نفت و گاز كشور بر اساس قيمت هاي كنوني نفت و گاز حدود پانزده هزار ميليارد دلار است اما با كاهش قيمت نفت به حدود 20 دلار تا 20 سال آينده، ارزش اين سرمايه بزرگ ملي از هفت هزار ميليارد دلار نيز كمتر خواهد شد. چنانچه موارد مهم ذكر شده در تحليل فوق مورد تاييد باشند پيشنهاد هاي كاربردي ذيل قابل پيگيري مي باشند: 1- ايران مي بايست در تنطيم سياست خارجي و برنامه‌ ريزي هاي كلان اقتصادي بگونه اي عمل نمايد كه بيشترين ميزان نفت را در طول ده سال آتي بصورت صيانتي توليد و صادر نمايد. ايران نبايد تحت هيچ شرايطي اجازه دهد توليد نفت كشور كاهش يابد. كاهش توليد و صادرات نفت به مفهوم كاهش ارزش سرمايه هاي ملي نسل موجود و نسل هاي آينده است. 2- مشوق هاي قانوني لازم از جمله تخفيف نرخ خوراك جهت جذب سرمايه گذاري داخلي و خارجي در صنعت پتروشيمي اعمال گردد. تا نهايت استفاده ممكن از گاز متان و پروپان در صنعت پتروشيمي بعمل آيد. 3- با توجه به برنامه‌ جايگزيني سوخت نيروگاه هاي ذغال سنگي در جهان كه حدود 40 درصد برق جهان را تامين مي كنند پيشنهاد مي شود توليد گازوئيل و مازوت توسط بخش خصوصي در برنامه‌ قرار گيرد. پالايشگاه هاي كوچك و متوسط مي توانند نقش اصلي را در اين برنامه‌ به خود اختصاص دهند. 4- افزايش توليد برق با هدف تامين نياز كشورهاي همسايه و حتي احداث نيروگاه هاي برق در برخي كشورهاي هدف از جمله سوريه و كشورهاي رو به رشد ديگر در برنامه‌ هاي آتي كشور قرار گيرد.

منبع اينجا