پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : سناريوهاي اصلي قيمت بنزين در سال 98
دوشنبه، 8 مهر 1398 - 10:30 کد خبر:45000
پيام نفت:

سناريوهاي اصلي بنزين 98

تهران- ايرنا- پيش‌بيني سبقت رشد مصرف از مجموع توليد بنزين كشور (105 ميليون ليتر در روز)، سرانجام باعث جدي شدن اجراي دوباره طرح سهميه‌بندي بنزين شد.

كارشناسان از مدت‌ها قبل با تاكيد بر حفظ امنيت انرژي كشور، دولت را به اصلاح قيمت‌ها و حذف تدريجي يارانه بنزين تشويق مي‌كردند با اين حال اخبار منتشرشده در روزهاي گذشته از عرضه سهميه‌اي سوخت از ابتداي خرداد حكايت دارد. اين خبر هنوز از سوي دولت تاييد نشده، اما با توجه به تاييد خبر افزايش 9.5 درصدي قيمت CNG از ابتداي خرداد، كارشناسان اصلاح قيمت بنزين متناسب با رشد قيمت CNG را انتظار دارند. بر اين اساس قيمت بنزين پس از چهار سال ثبات با تغييراتي همراه خواهد بود. طبق سناريوهاي احتمالي، براي پيشگيري از فشار اقتصادي به مردم، نرخ بنزين سهميه‌اي با كمترين افزايش، بين 1000 تا 1300 تومان خواهد بود. نرخ بنزين‌ آزاد نيز براساس سناريوي محافظه‌كارانه مي‌تواند حدود 2300 تومان به‌ازاي هر ليتر باشد. قيمت مزبور براساس اين انتظار مطرح مي‌شود كه طبق برخي اظهارات، قيمت بنزين پنج برابر قيمت CNG تعيين خواهد شد. اين در حالي است كه قيمت‌هاي كارشناسي براساس قيمت فوب خليج فارس حدود هفت هزار تومان را منطقي نشان مي‌دهد كه براي پيشگيري از قاچاق و كنترل جدي‌تر مصرف راهگشاست.

سناريوهاي مختلف اصلاح مصرف بنزين همچنان روي ميز دولت و مجلس است اما در ميان تمام اين سناريوها، احتمال اجراي «سهميه‌بندي بنزين» از دو روز گذشته و با انتشار يك خبر داغ شده است. دوشنبه‌شب خبرگزاري فارس به نقل از منابع آگاه اعلام كرد «كمتر از يك ماه ديگر بنزين دو نرخي و مجددا سهميه‌بندي خواهد شد.» اين خبر روز گذشته از سوي محمود واعظي، رئيس دفتر رئيس‌جمهوري به نوعي رد شد. به گفته واعظي، در جلسه شوراي عالي هماهنگي اقتصادي روي سناريوهاي مختلف قيمت بنزين بحث شد اما تصميم نهايي در اين زمينه گرفته نشده است. با اين حال از روز گذشته و با اعلام اين خبر كه آيين‌نامه نهايي افزايش 9.5 درصدي قيمت CNG تدوين و جهت اجرا در دستور كار قرار گرفته، احتمال اجراي طرح سهميه‌بندي بنزين نيز قوت گرفت. انتظار مي‌رود با افزايش قيمت CNG، نرخ بنزين نيز متناسب با آن اصلاح شود. در شرايطي كه هنوز خبر اجراي سهميه‌بندي و قيمت هر ليتر بنزين سهميه و آزاد به شكل رسمي از سمت دولت اعلام نشده؛ نرخ‌هاي احتمالي بنزين در اين گزارش مورد بررسي قرار گرفته است.

** سناريوي احتمالي براي قيمت بنزين سهميه
هر ليتر بنزين در حال حاضر با قيمت هزار تومان در جايگاه‌هاي كشور عرضه مي‌شود. بنزين آخرين بار در ارديبهشت سال 94 با رشد قيمت همراه بود. در اين سال نظام‌ سهميه‌بندي بنزين عملا با تك‌نرخي شدن بنزين روي هزار تومان به ماموريت هشت ساله خود پايان داد. طي اين سال‌ها يكي از مهم‌ترين موانع دولت براي اصلاح قيمت بنزين متناسب با نرخ تورم عمومي و همچنين نرخ منطقه‌اي اين كالا، عدم تمايل به فشار اقتصادي بوده است. از همين‌رو كارشناسان عقيده دارند نرخ بنزين سهميه به احتمال قوي يا بدون تغيير باقي خواهد ماند يا با تغيير ناچيز 20 تا 30 درصدي همراه مي‌شود. در صورت تحقق اين سناريو، احتمالا هر ليتر بنزين سهميه معمولي روي 1000 تومان باقي خواهد ماند و بنزين سهميه سوپر بين 1200 تا 1300 تومان قيمت‌گذاري خواهد شد. طبق سناريوهاي احتمالي، سهميه خودروهاي سواري بنزيني روي 60 ليتر و سواري‌هاي دوگانه‌سوز روي 40 ليتر و براي خودروهاي حمل و نقل عمومي و خودروهاي ويژه مانند آمبولانس‌ها بيشتر خواهد بود.

** نرخ بنزين آزاد بر اساس سناريوي ميانه
بر اساس گزارش‌هاي موجود CNG از ابتداي خرداد با رشد 40 توماني قيمت از 415 تومان به 454 تومان افزايش خواهد داشت. برخي كارشناسان اخيرا با تاكيد بر اجراي اين ميزان افزايش قيمت CNG از ابتداي خرداد، اين انتظار را مطرح كرده‌اند كه قيمت جديد اين سوخت معادل 20 درصد قيمت بنزين باشد. طبق اين سناريو، احتمالا هر ليتر بنزين آزاد ممكن است با رشدي 127 درصدي همراه شده و به حدود 2300 تومان برسد. اين قيمت ممكن است براي بنزين آزاد سوپر، بيش از اين سطح باشد.

** رسيدن به فوب خليج فارس، سناريوي كارشناسانه
در شرايطي كه به نظر مي‌رسد نرخ بنزين سهميه نزديك به نرخ‌ فعلي باقي خواهد ماند، كارشناسان عقيده دارند مي‌توان نرخ بنزين آزاد را به نرخ فوب خليج فارس نزديك كرد. در اين صورت ضمن پيشگيري از قاچاق اين كالا كه پس از نوسانات ارزي كشور رو به افزايش گذاشت، زمينه‌هاي تعيين نرخ سوخت بر اساس قيمت‌هاي جهاني و حذف كامل يارانه سوخت نيز فراهم مي‌شود. بر اساس اطلاعات موجود، در حال حاضر هر ليتر بنزين در فوب خليج فارس 55 سنت در ليتر قيمت دارد. با در نظر گرفتن نرخ دلار آزاد، هر ليتر بنزين در ايران مي‌تواند بيش از هفت هزار تومان در ليتر قيمت داشته باشد. مابه‌التفاوت اين قيمت با قيمت فعلي، از طريق پرداخت يارانه انرژي از سمت دولت پر مي‌شود.

بنابراين كارشناسان عقيده دارند نرخ بنزين آزاد بايد دست‌كم به قيمت فوب خليج فارس نزديك باشد. با اين حال آن‌طور كه برخي منابع آگاه خبر مي‌دهند، بالاترين قيمت پيشنهادي براي بنزين آزاد كه به نوع سوپر مربوط مي‌شود، 4420 تومان است كه همچنان فاصله‌اي چشمگير از قيمت‌ فوب خليج فارس دارد. با جدي شدن بحث سبقت مصرف از مجموع توليد فعلي بنزين كشور (بيش از 105 ميليون ليتر در روز) به خصوص در شرايط تحريم كه امكان واردات بنزين نيز مانند گذشته وجود ندارد، اصلاح قيمت سوخت همان‌طور كه پيش از اين از سوي «دنياي اقتصاد» پيش‌بيني شده بود، سرانجام در دولت شكلي جدي به خود گرفته است. بر اساس گزارش‌هاي موجود، دولت روزانه 400 ميليارد تومان سهميه سوخت پرداخت مي‌كند تا قيمت روي هزار تومان ثابت باشد. پرداخت اين سهميه مشكلاتي نظير رشد لجام‌گسيخته مصرف، افزايش قاچاق سوخت، افزايش آلودگي هوا و تهديد از ميان رفتن خودكفايي در توليد بنزين را به همراه آورده است.

با توجه به تشديد اين مشكلات در شرايط تحريم به نظر مي‌رسد دولت از ميان سناريوهاي مختلف، سهميه‌بندي بنزين را انتخاب كرده است. «بنزين كوپني» از ديگر سناريوهاي مطرحي بود كه در آن بر توزيع عادلانه يارانه سوخت تاكيد شده و اعطاي سهميه سوخت به تك‌تك ايرانيان را پيشنهاد مي‌داد. با اين حال با تاكيد دولت بر بازيابي كارت سوخت صاحبان خودرو از اواخر سال گذشته، احتمال اجراي نظام سهميه‌بندي بنزين كه دونرخي شدن سوخت از الزامات آن است، بيش از پيش قدرت گرفت.

منبع: روزنامه دنياي اقتصاد؛ 1398،01،29