پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : نتايج آناليز بنزين و گازوئيل توزيعي تهران در سال98
دوشنبه، 8 مهر 1398 - 14:24 کد خبر:44997
پيام نفت:

ناوگان حمل و نقل مهمترين عامل آلودگي هوا و انتشار گازهاي گلخانه اي بوده و در سطح جهاني تلاش‌ها و اقدامات قابل‌توجهي از سوي متوليان، متخصصان و تصميم سازان حوزه آلودگي هوا و همچنين خودروسازان، جهت بهينه‌سازي مصرف انرژي، كاهش سطح آلودگي خروجي از اگزوز و دوام سيستم كنترل انتشار آلايندگي خودروها صورت گرفته است.


 

ناوگان حمل و نقل مهمترين عامل آلودگي هوا و انتشار گازهاي گلخانه اي بوده و در سطح جهاني تلاش‌ها و اقدامات قابل‌توجهي از سوي متوليان، متخصصان و تصميم سازان حوزه آلودگي هوا و همچنين خودروسازان، جهت بهينه‌سازي مصرف انرژي، كاهش سطح آلودگي خروجي از اگزوز و دوام سيستم كنترل انتشار آلايندگي خودروها صورت گرفته است.

«حسين شهيدزاده» مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران در اين باره گفت: اهميت كيفيت سوخت بر ميزان انتشار آلايندگي وسايل نقليه موتوري باعث شده كه الزامات و ضوابط مدوني و سخت‌گيرانه‌اي از سوي بسياري از كشورهاي جهان ازجمله اتحاديه اروپا، آمريكا و ژاپن جهت تعيين سطوح پارامترهاي متعدد سوخت تعيين شود. لازم به ذكر است، پايش مدام كيفيت سوخت توزيعي و بررسي انطباق آن با حدود مجاز مصوب حائز اهميت ويژه بوده و نوسانات فاكتورها و تركيبات سوخت مي‌تواند بر عملكرد، كارايي و عمر مفيد تجهيزات خودرو به‌ويژه سيستم هاي كاهش آلايندگي تأثير مخرب داشته و علاوه بر آن عرضه سوخت با كيفيت نامناسب نظير محتواي زياد بنزن در بنزين، مي‌تواند مشكلات جدي بر سلامت شهروندان را موجب گردد. از سوي ديگر توزيع سوخت با كيفيت مناسب (به‌ويژه ازنظر محتواي گوگرد) به‌منظور فراهم‌سازي زيرساخت هاي لازم براي استفاده از پالايشگرهاي آلودگي خودروهاي ديزلي به‌ويژه DPF، لازم و اجتناب‌ناپذير است.

آنگونه كه شهيدزاده اعلام كرده، با توجه به اهميت كيفيت سوخت در آلودگي منتشره از ناوگان حمل و نقل كشور، در قانون هواي پاك مصوب مردادماه 1396 و آيين‌نامه فني مربوط به آن مشخصاً به ضوابط و استانداردهاي تأمين و عرضه سوخت در سراسر كشور (به‌ويژه كلان‌شهرهاي داراي اولويت و درگير آلودگي هوا) پرداخته‌شده و وظايف ارگان‌هاي مختلف در اين خصوص تعيين شده است. در ماده 18 اين قانون نيز وزارت نفت مكلف شده تا 3سال پس از لازم‌الاجرا شدن اين قانون، سوخت توليدي كشور را مطابق با استاندارد ملي عرضه كند و سازمان حفاظت محيط‌زيست مكلف است از توليد سوخت غيراستاندارد جلوگيري كند.

با توجه به اهميت موضوع، شركت كنترل كيفيت هوا از سال1390 اقدام به پايش مستمر و تصادفي كيفيت سوخت توزيعي (پارامترهاي مؤثر بر آلودگي هوا) در جايگاه‌هاي بنزين و گازوئيل شهر تهران كرده است كه كليه داده ها و نتايج پايش سوخت بنزين و گازوئيل شهر تهران، در وبسايت شركت كنترل كيفيت هوا قرار داشته و قابل‌دسترس عموم است. در سال 98 نيز اين پروژه ادامه داشته كه نمونه‌برداري‌ها براي دو فصل بهار و تابستان از ايستگاههاي متفاوت واقع در نقاط مختلف شهر در هر دوره برداشت شده است. درمجموع ده نمونه بنزين (5 مورد معمولي- 5 مورد سوپر) و 5 نمونه سوخت گازوئيل در هر فصل آناليز شد و نتايج آناليزهاي انجام‌شده براي محتواي گوگرد در نمونه‌هاي بنزين و ديزل و محتواي بنزن و عدد اكتان در چهار نمونه بنزين در نمودارهاي ذيل نشان داده شده است.

نمودار 1- نتايج آناليز محتواي گوگرد بنزين - بهار و تابستان سال 1398
نمودار 2- نتايج آناليز محتواي گوگرد گازوئيل - بهار و تابستان سال 1398

مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران اعلام كرد كه نتايج آناليز محتواي گوگرد موجود در نمونه‌برداري‌هاي صورت گرفته از سوخت بنزين نشان مي دهد(نمودار يك)، غلظت سولفور در كليه نمونه‌ها (شامل بنزين معمولي و سوپر) فراتر از حد مجاز قرار داشته و ميانگين گوگرد سوخت بنزين در فصل بهار و تابستان به ترتيب 190 و 166 بخش‌بر ميليون بوده است كه از حد مجاز يورو 4 فراتر بوده و اندكي كاهش در نتايج فصل تابستان مشاهده مي‌شود.

در خصوص محتواي گوگرد جايگاه‌هاي عرضه سوخت گازوئيل نتايج وضعيت بهتري را نسبت به سوخت بنزين نشان مي دهد، ميانگين گوگرد سوخت گازوئيل در فصل بهار و تابستان به ترتيب 61 و 95 بخش‌بر ميليون بوده و هنوز با غلظت مناسب آن فاصله دارد (نمودار دو). شايان‌ذكر است در سال هاي گذشته ميزان گوگرد سوخت به‌ويژه گازوئيل توزيعي در شهر تهران بسيار فراتر از حد مجاز قرار داشت ( در حدود چند هزار ppm) كه در حال حاضر اين ميزان بهبود محسوسي يافته و تأثير بسزايي در كاهش ميزان آلاينده دي‌اكسيد گوگرد شهر تهران داشته است.

نمودار 3- نتايج آناليز محتواي بنزن بنزين - بهار و تابستان سال 1398

در نمودار سه نتايج آناليز محتواي بنزن در سوخت بنزين نشان داده شده است. به گفته شهيد زاده، اين ماده جهت افزايش عدد اكتان و احتراق مطلوبتر به بنزين افزوده مي‌شود. به دليل فرار بودن، بنزين هم از طريق باك بخصوص در هنگام سوخت‌گيري خودرو و هم از طريق اگزوز خودروها به هوا منتشر مي‌شود. بنزن جزو مواد درجه اول سرطان‌زا طبقه‌بندي‌شده است و تنفس درازمدت آن موجب سرطان به‌ويژه سرطان خون مي‌گردد. خوشبختانه نتايج آناليز محتواي بنزن سوخت بنزين در هر دو فصل بهار و تابستان سال جاري نشان ميدهد، وضعيت اين پارامتر سوخت در محدوده مجاز قرار دارد. براي خودروهاي استاندارد يورو 4 عدد اكتان مناسب 95 تعيين‌شده كه رعايت آن باعث بهسوزي خودرو، مصرف سوخت كمتر، توان بالاتر موتور و درنتيجه توليد آلودگي كمتر خواهد شد. در نمونه‌هاي موردبررسي، عدد اكتان بنزين معمولي و سوپر در فصل تابستان بهتر از نمونه‌هاي فصل بهار بوده است و فاصله آن به‌خصوص در مورد بنزين سوپر با اختلاف اندكي در حد مجاز قرار داشته است.

نمودار 4- نتايج آناليز عدد اكتان بنزين - بهار و تابستان سال 1398

مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران در بخش پاياني سخنان خود خاطرنشان كرد: در دهه‌هاي قبل تركيبات سربي براي افزايش عدد اكتان سوخت و ايجاد كاركرد بهتر موتور به بنزين اضافه مي‌شد و كه باعث تأثيرات نامطلوب بر سلامت، خصوصاً كودكان و زنان باردار مي‌شد. از طرف ديگر وجود اين تركيب در سوخت استفاده از كاتاليست را در خودروها غيرممكن مي‌ساخت. پس از حذف سرب از بنزين مصرفي كشور در سال 1381 و الزام نصب كاتاليست بر روي خودروهاي بنزيني، علاوه بر حذف آلاينده سرب از هوا، غلظت منواكسيد كربن نيز كاهش قابل‌ملاحظه‌اي يافت به‌گونه‌اي كه تعداد روزهاي آلوده اين آلاينده از 163 روز در سال 81 در حال حاضر به صفر رسيده است.