پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : اسيد استيك حاصل از متانول و كاربردهاي آن
یکشنبه، 7 مهر 1398 - 13:55 کد خبر:44951
پيام نفت:

فرمول اسيد استيك: CH3COOH.

Cas number: 64-19-7

چگالي: 1.05 g/cm³.

نقطه‌جوش: 118.1 °C.

نام‌هاي ديگر اسيد استيك: اتانوئيك اسيد، جوهر انگور يا جوهر سركه .

 

نام اسيد استيك توسط iupac نام‌گذاري شده است كه از كلمه acetum كه كلمه‌اي لاتيني است گرفته‌شده است. Acetum به معني سركه مي‌باشد. اسيد استيك منجمد نامي براي اسيد استيك بدون آب است.

 

سركه قدمت زيادي دارد. اسيد استيك‌ ماده‌اي  باكتري زا مي‌باشد و در همه جاي جهان نيز وجود دارند.

در قرن سوم پيش از ميلاد، يك فيلسوف يوناني نشان داد كه سركه چه تأثيري بر روي فلزات دارد تا از واكنش آن‌ها رنگ‌دانه‌هاي موردنياز در كارهاي هنري مانند «سرب سفيد» (كربنات سرب) و «زنگار مس» كه تركيبي سبزرنگ از نمك‌هاي مس ازجمله استات مس ۲ مي‌باشد.  توليد شود .


در دوران رنسانس، از طريق تقطير خشك استات‌هاي فلزي اسيد استيك منجمد  تهيه مي‌كردند.با مقايسه  اسيد استيك منجمد حاصل از اين روش با سركه.متوجه شدن كه وجود آب در سركه بر ويژگي‌هاي اسيد استيك تأثير زيادي دارد به صورتي كه شيميدان‌ها تا قرن‌ها معتقد بودند كه اسيد استيك منجمد و اسيدي كه در سركه وجود دارد دو ماده مختلف هستند. پير آدت شيميدان فرانسوي اثبات كرد كه اين دو ماده  در حقيقت يكي هستند.

 

در سال ۱۸۴۷، شيميدان آلماني به نام هرمان كولب براي نخستين با استفاده از موادمعدني توانست اسيد استيك توليد كند.. بدين ترتيب :  كلردار كردن دي سولفيد كربن و تبديل آن به تترا كلرايد كربن، سپس از طريق تفكافت به تتراكلورو اتيلن و از طريق كلردار كردن آبي به اسيدتري كلرواستيك و درنهايت كاهش آن از طريق برق‌كافت به اسيد استيك.

 

اسيد استيك مايع، مانند آب و اتانول يك حلال پروتون‌دار آب‌دوست  است. اسيد استيك مي‌تواند علاوه بر حل كردن تركيبات قطبي همچون نمك‌هاي معدني و شكرها، تركيبات غير قطبي مانند روغن‌ها و عناصر شيميايي مثل سولفور و آيودين را در خود حل كنداسيد استيك  با حلال‌هاي قطبي و غير قطبي مانند آب، كلر وفورم و هگزان و ... مخلوط مي‌شود. اين خاصيت انحلال و امتزاج‌پذيري اسيد استيك آن را به يك ماده شيميايي پركاربرد صنعتي تبديل كرده است.

 

 

كاربرد  اسيد استيك

 

 

از اسيد استيك اغلب در تصفيه مواد آلي به‌عنوان حلال كريستال سازي مجدد بكار مي‌رود.از اسيد استيك ذوب‌شده خالص ، به‌عنوان حلال در توليد اسيد ترفتاليك كه ماده خام پلي‌اتيلن ترفتاليك (PET)است بكار مي‌رود. اگرچه در حال حاضر اين كاربرد ۵ تا ۱۰ درصد از اسيد استيك توليدشده در جهان را مصرف مي‌كند، با افزايش توليد PET انتظار مي‌رود اين كاربرد افزايش بيشتري پيدا كند.

 

از اسيد استيك هم به‌عنوان حلال و هم به‌عنوان يك هسته‌دوست. در توليد تجاري كافور  مصنوعي براي حفظ كربن دار كردن واكنش نوآرايي|بازآراسته، شامل نوآرايي ونگر ميروين كمفين به استات ايزوبورنيل است؛، استفاده مي‌شود در اين حالت در هنگام كاهش|اكسايش يك گروه نيترو آريل به يك آنيلين با استفاده از پالاديوم كربني، اسيد استيك به‌عنوان حلال انتخابي استفاده مي‌شود. از اسيد استيك منجمد براي تخمين مواد قليايي ضعيف همچون آميدهاي آلي استفاده مي‌شود.

 

از محلول‌هاي رقيق اسيد استيكچون خاصيت اسيدي كمي دارد. در محيط خانگي، استفاده مي‌شود براي مثال  آبگونه اسيدي ظهور فيلم و برداشتن جرم شيرآب و كتري از نمونه‌هاي آن است.

 

كاربرد پزشكي

 

از خاصيت اسيدي اين ماده  براي  درمان نيش ستاره دريايي جعبه‌اي و درمان نيش عروس دريايي  استفاده مي‌شود كه اين كار از آسيب‌هاي جدي يا حتي مرگ جلوگيري مي‌كند. اين خاصيت همچنين در درمان افراد مبتلابه آماس گوش| عفونت گوش خارجي نيز استفاده مي‌شود. همچنين براي جلوگيري از رشد باكتري‌ها و قارچ‌ها در سيلوي خوراك دام، ، به‌صورت افشانه از اسيد استيك استفاده مي‌شود. محلول‌هاي رقيق اسيد استيك مي‌تواند در آزمايشگاه باليني براي تشخيص تعداد گلبول‌هاي قرمز و سفيد استفاده شوند. يكي ديگر از استفاده‌هاي باليني براي lysing سلول‌هاي قرمز خون است، كه مي‌تواند تركيبات مهم ديگر در ادرار را در هنگام آزمايش ميكروسكوپي شناسايي كند. از اسيد استيك آبي براي از بين بردن زگيل و گندمه نيز استفاده مي‌شود .

 

نمك آلي و غير آلي كه از اسيد استيك توليد مي‌شود،

 

    استات سديم__ در صنعت نساجي و نيز به‌عنوان نگه‌دارنده غذايي (E number|E۲۶۲).

    استات مس ۲__ به‌عنوان رنگ‌دانه و قارچ‌كش.

    استات آلومينيوم و استات آهن ۲__ به‌عنوان ثابت‌كننده رنگ.

    استات پلاديوم ۲__ به‌عنوان كاتاليزور در واكنش‌هاي جفت‌ساز، همچون واكنش هك.

    استات نقره در حشره‌كش‌ها.

    كنترل و از بين بردن كنه واروا در زنبورعسل.

 

اسيد استيك‌هاي جايگزين توليدشده عبارت‌اند از:

 

    اسيد مونوكلرواستيك. MCA، اسيد ديكلرو استيك (به‌عنوان محصول فرعي) و تري كلرواستيك. MCA در توليد رنگ نيل استفاده مي‌شود.

    اسيد برو مو استيك، كه براي توليد واكنشگر برومو استات اتيل استري مي‌شود.

    اسيد تري فلوئورواستيك كه در تركيبات عالي، يك واكنشگر رايج است.

 

مقادير اسيد استيكي كه در ساير كاربردها بكار مي‌رود ۵ تا ۱۰ درصد از اسيد استيك مورداستفاده در سطح جهان را به خود اختصاص داده است. درعين‌حال، انتظار نمي‌رود اين كاربردها به‌اندازه توليدTPA، رشد كند.

 

 

اندازه‌گيري عيار اسيد استيك

 

اسيد استيك منجمد يك باز ضعيف است،  از آب هم ضعيف‌تر ،درنتيجه ، آميد به‌عنوان يك باز قوي عمل مي‌كند. و  با استفاده از يك محلول در اسيد استيك منجمد با خاصيت اسيدي بسيار قوي همچون اسيد پركلوريد، مي‌توان عيار آن را اندازه گرفت.

 

 

نكات ايمني استفاده از اسيد استيك

 

 

اسيد استيك غليظ بسيار خورنده است و  بايد بااحتياط باز آن استفاده كرد، زيرا باعث سوختگي، آسيب‌هاي دائم چشمي و سوزش مي‌شود. البته تاول‌ها و آبله‌هاي ناشي از تماس با اين اسيد ممكن است تا چند ساعت پس از تماس پديدار نشوند. در زمان استفاده از اين تركيب‌ها بايد از دستكش‌هاي مقاوم از جنس پلاستيك نيتريل استفاده كرد. استفاده از دستكش‌هاي لاتكس از ايمني لازم برخوردار نيست با بالا رفتن دما اسيد استيك از مرز ۳۹ درجه سانتي‌گراد، ريسك تبديل‌شدن آن به يك ماده منفجره در مجاورت هوا افزايش مي‌يابد ولي . اسيد استيك غليظ در شرايط آزمايشگاهي به‌سختي مشتعل مي‌شود.

خطر محلول‌هاي اسيد استيك به ميزان غلظت آن بستگي دارد. محلول‌هايي كه اسيد استيك آن‌ها بيش از ۲۵ درصد است، به خاطر بوي زننده و بخار خورنده آن‌ها در هود بخار نگهداري مي‌شود. اسيد استيك رقيق به شكل سركه بي‌ضرر است. بااين‌حال واردكردن محلول‌هاي قوي‌تر در آن، براي انسان و حيوانات ضرر دارد. اين محلول به سيستم گوارش آسيب‌زده و تغييري مهلك را در خاصيت اسيدي خون ايجاد مي‌كند.

به دليل عدم تطبيق آن، پيشنهاد مي‌شود كه اسيد استيك را از اسيد كروميك و اتيلن گلايكول و اسيد نيتريك و اسيد پر كلريك و پرمنگنات‌ها و پر اكسيدها و هيدروكسيل‌ها دورنگه داريد.

 

 

فروش اسيد استيك

 

اسيد استيك در بشكه هاي   كيلوگرمي به فروش ميرسد.

 

 

آناليز اسيد استيك

 

 

براي مشاهده آناليز اسيد استيك كليك كنيد.