پيام نفت -رسانه خبري تحليلي نفت، گاز و انرژي : هزينه‌هاي سنگين كم‌توجهي به جمع‌آوري گازهاي همراه نفت در قراردادهاي جديد نفتي ايران
سه شنبه، 10 آذر 1394 - 08:36 کد خبر:36239
ضروري است وزارت نفت به گونه اي متن قراردادهاي جديد نفتي ايران را تدوين كند كه شركت توسعه دهنده ميدان ملزم به ارائه برنامه خود براي جمع آوري گازهاي همراه نفت توليدي و سپس اجراي برنامه مورد توافق در اين زمينه شود.


پيام نفت:
خبرگزاري فارس: هزينه‌هاي سنگين كم‌توجهي به جمع‌آوري گازهاي همراه نفت در قراردادهاي جديد نفتي ايران
 

گازهاي همراه نفت يكي از محصولات جانبي توليد نفت است و همراه با نفت خام از ميادين نفتي توليد مي‌شود. با وجودي كه گاز همراه نفت، گاز غني و حاوي تركيبات ارزشمندي مانند مايعات گازي (NGL) است،  سالهاست كه حدود 40 درصد گازهاي همراه نفت توليدي كشورمان سوزانده شده و به هدر مي‌روند. طبق آمارهاي وزارت نفت، حجم اين گازهاي سوزانده شده در سال 1392 حدود 26 ميليون مترمكعب در روز معادل يك فاز پارس جنوبي بوده است كه ارزشي برابر 2.75 ميليارد دلار دارد (1).

در نتيجه، يكي از سوالات مهمي كه درباره قراردادهاي جديد نفتي ايران موسوم به IPC مطرح است، وضعيت گازهاي همراه نفت توليدي از اين ميادين نفتي همزمان با توسعه آن‌ها است. سيد نصراله ابراهيمي، مشاور كميته تدوين الگوي جديد قراردادهاي نفتي ايران در نشست «از دارسي تاIPC » در دانشگاه امام صادق (ع) در تاريخ 28 آبان ماه درباره اين موضوع گفت: «در IPC مسئله گاز همراه نفت ديده شده و سرمايه‌گذار خارجي بايد براي آن برنامه داشته باشد». اين در حالي است كه در مصوبه 9 مهرماه دولت درباره اين الگوي جديد قراردادي، هيچ اشاره‌اي به اين موضوع نشده است. به علاوه، بررسي‌هاي بيشتر نشان مي دهد كه در متن قراردادهاي جديد نفتي ايران صرفا به تعيين تكليف وضعيت گازهاي همراه نفت ميادين اشاره كوتاهي شده است كه اين اشاره، تضمين مناسبي براي حل اين مشكل محسوب نمي شود.

به همين دليل اين نگراني وجود دارد كه تجربه تلخ قراردادهاي بيع متقابل در اين زمينه (به غير از قرارداد توسعه ميدان نفتي دارخوين) تكرار شود و بار ديگر شاهد افزايش سوزاندن گازهاي همراه نفت توليد شده در ميادين نفتي كشورمان باشيم. چنانكه به دليل بي‌توجهي به اين موضوع در مدل جديد قراردادهاي نفتي عراق، سوزاندن گازهاي همراه نفت در اين كشور همزمان با افزايش توليد نفت آن در سال‌هاي اخير، افزايش چشمگيري داشته است.

توجه به اين نكته آنجا اهميت بيشتري پيدا مي‌كند كه مي‌دانيم حجم بالاي گازهاي همراه نفت در حال سوختن يكي از مهم‌ترين عوامل اتلاف شديد انرژي در كشور محسوب مي‌شود. صرفا در ميدان نفتي دارخوين بود كه در هنگام امضاي قرارداد بيع متقابل با شركت «اني»، درباره وضعيت استفاده از گازهاي همراه نفتي توليدي ميدان توافقات لازم با اين شركت ايتاليايي صورت گرفت. در نتيجه اين توافقات هم مدتي بعد از اجراي فاز دوم اين طرح، از ادامه سوزانده شدن گازهاي همراه نفت توليدي اين ميدان نفتي جلوگيري شد و عمليات تزريق اين گازها به خود اين ميدان آغاز گرديد. 

ضروري است وزارت نفت متن قراردادهاي جديد نفتي ايران را به گونه‌اي تدوين كند كه شركت توسعه دهنده ميدان ملزم به ارائه برنامه خود براي جمع آوري گازهاي همراه نفت توليدي و سپس اجراي برنامه مورد توافق در اين زمينه شود. در اين صورت، بار ديگر شاهد افزايش سوزاندن گازهاي همراه نفت همزمان با توسعه ميادين جديد نفتي كشورمان و هدر رفت ميلياردها دلار از سرمايه ملي نخواهيم بود.

كما اينكه سوزاندن اين حجم از گاز و آلودگي‌هاي زيست‌محيطي ناشي از آن در كنار ديگر عوامل انتشار كربن مي‌تواند به وضع تحريم‌هايي شديدتر از تحريم‌هاي هسته‌اي عليه كشور در آينده‌اي نه چندان دور منجر شود. ايران در حال حاضر در جمع 10 كشور بزرگ آلوده‌كننده محيط زيست از طريق انتشار كربن محسوب مي‌شود و ضوابط مربوط به آلوده كردن كره زمين در آينده نزديك به گونه‌اي مورد بازنگري جدي قرار خواهد گرفت كه كشورهاي منتشركننده كربن بيش از حد مجاز را با مجازات‌هاي سنگين روبرو خواهد كرد.

 

 

 

مهدي ياوري

پي نوشت:

(1): براساس اظهارات وزير نفت در برنامه «گفتگوي ويژه خبري» شبكه دوم سيما در تاريخ 2 آذرماه، قيمت فروش هر متر مكعب گاز صادراتي ايران برابر 29 سنت است.

 

 

 

فارس